web
stats
فرانسه در خاورمیانه
en کد مطلب: 43546 | تاریخ مطلب: 1395/10/28
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

دلالیل حضور پر رنگ فرانسوی ها در سوریه چیست؟

فرانسه در خاورمیانه

منطقه خاورمیانه و خاور نزدیک بخش اعظمی از سفارش های تجاری کشور فرانسه را تشکیل می دهد که عربستان سعودی در رأس این قراردادها قرار دارد و حضور سیاسی فرانسه در منطقه خاورمیانه را پررنگ تر کرده است.

فرانسه در خاورمیانه

هفته ای که گذشت خاورمیانه میزبان سیاست مداران فرانسوی بود. فرانسوا اولاند و هیأت پارلمانی فرانسه، به این منطقه سفرهای جداگانه ای داشتند. کنکاش در خصوص انگیزه های حضور پررنگ فرانسه در پی رخدادهای اخیر این منطقه و روند سیاست بین الملل موضوع  قابل تاملی است که می تواند در پرتو نظم درحال شکل گیری خاورمیانه به آن پرداخته شود.


دراین جستار به انگیزه های کوتاه مدت و بلند مدت بازگشت فرانسه به خاورمیانه می پردازم.


با  نگاهی به گذشته سیاست خارجی فرانسه در خاورمیانه درمی یابیم  پاریس همواره کوشیده است در این منطقه نفوذ خود را حفظ کند. پیشینه تعامل فرانسه با دنیای عرب به یک دوره هزار ساله بازمی گردد که در اینجا نگاهی تاریخی مطرح نیست و صرفا با اشاره به این نکته تاریخی برای توجیه فرضیه خود، یعنی سابقه تاریخی حضور در خاورمیانه، می پردازم.


طی  سال های اخیر فرانسه دیپلماسی فعالی را در خاورمیانه در پیش گرفته است. این دیپلماسی فعال در قالب ابتکاراتی از سوی این کشور جلوه گر شده است.


پیوندهای  سنتی فرانسه با خاورمیانه و استفاده از خلاء ناشی از رکود درتحرکات سیاست خارجی آمریکا درمنطقه سبب شده تا بار دیگر فرانسه در پی نقش آفرینی بیشتر در این منطقه حساس جهان برآید. از جمله ابتکارات اخیر فرانسه می توان به نزدیکی با سوریه تلاش برای برقراری روابط گرم تر با اسرائیل دیپلماسی هسته ای و برگزاری اجلاس اتحاد برای مدیترانه در پاریس اشاره کرد.


پرسشی که در این میان مطرح است این است که چه عوامل و انگیزه هایی باعث شده است تا فرانسه به این ابتکارات جدید در منطقه دست بزند و فرانسه چه اهدافی را در این رابطه دنبال می کند.


از انگیزه های کوتاه مدت فرانسوی ها می توان به این موارد اشاره کرد:


چهره سازی به عنوان شریک در پیروزی بر داعش


انگیزه های تسهیل کننده تجزیه عراق


جنبه تبلیغاتی و رسانه ای سفر اولاند در تقابل با دیگرکشورهای غربی


و ازانگیزه های بلند مدت فرانسوی ها می توان به اینموارد اشاره کرد:


تلاش برای تثبیت جایگاه فرانسه در آینده منطقه غرب آسیا


با  بررسی روند سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا، کوچ امنیتی این کشور از خاورمیانه به جنوب شرق آسیا، تقریبا حتمی است. با این وصف، با خروج آمریکا از منطقه خاورمیانه، سایر قدرت های بزرگ در پی پر کردن خلاء قدرت و ایجاد توازن در منطقه خواهند بود. بی شک فرانسه با توجه به گذشته تاریخی حضور خود در خاورمیانه، این کشور در پی احیای مناسبات خود و بازگشت و مستقر شدن دوباره در این منطقه است. بر این اساس فرانسه، با اتخاذ دیپلماسی بازگشت در پی تثبیت نفوذ و حضور خود در خاورمیانه است.


حضور فرانسه در خاورمیانه از طریق فروش تسلیحات


منطقه  خاورمیانه و خاور نزدیک بخش اعظمی از سفارش های تجاری کشور فرانسه را تشکیل می دهد که عربستان سعودی در رأس این قراردادها قرار دارد و حضور سیاسی فرانسه در منطقه خاورمیانه را پررنگ تر کرده است.


طی سال های اخیر به ویژه در سال 2015 ، مبادلات تجاری فرانسه با کشورهای عربی به اوج خود رسید. پیش از این نیز همواره عربستان سعودی به عنوان یکی از کشورهای خاورمیانه در صدر مشتریان نظامی فرانسه قرار داشته است.


میزان رفت وآمدهای سران دو کشور طی دوسال اخیر به صورتی آشکار ادامه داشته است. فرانسوا اولاند در ماه مه سال 2015 با سفر به ریاض به اولین رئیس جمهور غربی حاضر در اجلاس رهبران شورای همکاری خلیج [فارس] تبدیل شد. اولاند در این شورا از طرح ها و خطرات ناشی از دخالت کشورها در امور داخلی خلیج فارس (اشاره غیرمستقیم به ایران) صحبت کرد. انگیزه اولاند از شرکت در این اجلاس فروش سلاح بیشتر به کشورهای حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان سعودی بوده است. طبق گفته وزارت دفاع فرانسه صادرات سلاح به عربستان سعودی و مصر از تعهدات بین المللی فرانسه است.


تروریسم، بهانه ای دیگر برای حضور فرانسه در خاورمیانه


پس از صف آرایی تروریست های داعش در اطراف پرچم فرانسه و حمله به خاک اروپا به ویژه پس از واقعه تروریستی 13 نوامبر 2015 در پاریس و کشته شدن 130 نفر، فرانسوا اولاند اعلام کرد: « فرانسه در وضعیت جنگ قرار دارد.» در واقع نگرش فرانسه از زمان حملات 13 نوامبر، با اجرای سریع حملات هوایی در سوریه، استقرار ناو هواپیمابر شارل دوگل و همکاری با نظامیان روسی، تغییر کرد و به مداخله نظامی این کشور در خاک سوریه انجامید.


در واقع این حملات، ارتباط میان خشونت گرایی افراطی در فرانسه و بحران های منطقه ای خاورمیانه را بیشتر آشکار کرد. بدین ترتیب فرانسوا اولاند در یکی از سخنرانی های خود گفت:« هیچ تمایزی میان سیاست های داخلی و خارجی فرانسه وجود ندارد.» باید به صورت هم زمان با تهدیدها دست و پنجه نرم کرد.


علاوه  بر تروریسم، بحران های اروپا ازجمله، خروج خشونت و افراط گرایی از خاورمیانه، ظهور جنبش های پوپولیستی، افزایش مشکلات حاکی از بحران مهاجرت، افزایش قدرت نمایی روسیه، همه به هم پیوست و به گسترش پیشروی اروپا در خاورمیانه منجر شد. امری که درنهایت فرانسوا اولاند را بر آن داشت تا پیشنهادی مبنی بر شکل گیری یک ائتلاف فراگیر با شرکت واشنگتن، مسکو و پاریس برای جنگ با داعش دهد.


نتیجه


چرخش  دوباره فرانسه به خاورمیانه دلیلی بیش از امتیازات سیاسی یا برد در قراردادهای تسلیحاتی در مقابل لندن و واشنگتن را داشته است و نه تنها با انگیزه ایجاد فرصت های اقتصادی در این منطقه بلکه سکوی پرتابی برای مقابله با تهدیدات امنیتی است که برای فرانسه و بقیه اروپا قابل چشم پوشی نیستند. جاناتان ایال کارشناس مسائل اروپا عقیده دارد که فرانسه پیش بینی می کند که آمریکا در درازمدت علاقه خود را نسبت به دفاع از اروپا از دست خواهد داد و اکنون نوبت اروپاست که از خود مواظبت کند.


از طرفی فروش  بی پروای تسلیحات به خاورمیانه باعث افزایش تنش دیپلماتیک و نظامی در خاورمیانه و آسیا شده است. جنگ های راه اندازی شده توسط امپریالیسم آمریکا و متحدان اروپایی آن، خاورمیانه را به یک حمام خون فرقه ای تبدیل کرده است. قدرت های استعماری قدیمی همچون فرانسه با اتخاذ سیاست های تهاجمی زمینه را برای جنگ های منطقه ای و حتی جنگ جهانی فراهم کرده اند.


در این میان فرانسه ای که خواستار حفظ مرکزیت خود در خاورمیانه بود آن چنان که باید به این هدف نرسید. سفر اولاند نیز به واشنگتن، به باراک اوباما امکان داد بار دیگر تاکید کند که خود وی بیش از یک سال پیش ابتکار ائتلاف بزرگ 65 کشور را به خرج داده بود و اینکه از فرانسه انتظار دارد حضوری سفت وسخت در این ائتلاف داشته باشد. در مسکو نیز گفت و گوها با ولادیمیر پوتین در 26 نوامبر، در نهایت نقش جدیدی را به رئیس جمهور روسیه اعطا کرد به طوریکه وی بدون اشاره به ایده فرانسه برای تشکیل ائتلاف، پیشنهاد داد حملات ارتش خود در سوریه را با فرانسه هماهنگ می کند.




از: سید مجتبی جلال زاده  کارشناس ارشد روابط بین الملل


منبع: هفته نامه خبری، تحلیلی مثلث، شماره سیصد و چهل و دو، 25 دی 1395


1885 

. انتهای پیام /*
 

ایران و دیوان بین المللی دادگستری

دانشگاه تبریز برگزار می کند:

ایران و دیوان بین المللی دادگستری

2 از 4

ایدئولوژی و امر خیالی از لاکان تا آلتوسر

انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می کند:

ایدئولوژی و امر خیالی از لاکان تا آلتوسر

3 از 4

یکجانبه گرایی و حقوق بین الملل

دانشکده نفت برگزار می کند:

یکجانبه گرایی و حقوق بین الملل

4 از 4

تازه ترين مطالب