web
stats
آیا سیاست گذاری استان ها جوابگوی نیاز جوانان جویایی کار است؟
کد مطلب: 51968 | تاریخ مطلب: 1396/12/28
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

نگاه توسعه ایی به ظرفیت های استان ها

آیا سیاست گذاری استان ها جوابگوی نیاز جوانان جویایی کار است؟

آمارها حاکی از این است که نرخ بیکاری در استان ها بالاست و یکی از نگرانی های اصلی است که تدام آن حوزه های اجتماعی، فرهنگی و امنیتی را تهدید می کند. از سوی دیگر در سند توسعه هر کدام از استان ها به نیروی کار جوان متخصص و ماهر بعنوان یکی از قابلیت های استان اشاره شده است که با وجود تلاش های گشترده وم برنامه ریزی های صورت گرفته، هنوز بکار گرفته نشده اند.

آیا سیاست گذاری استان ها جوابگوی نیاز جوانان جویایی کار است؟

آمارها حاکی از این است که نرخ بیکاری در استان ها بالاست و یکی از نگرانی های اصلی است که تدام آن حوزه های اجتماعی، فرهنگی و امنیتی را تهدید می کند. از سوی دیگر در سند توسعه هر کدام از استان ها به نیروی کار جوان متخصص و ماهر بعنوان یکی از قابلیت های استان اشاره شده است که با وجود تلاش های گشترده وم برنامه ریزی های صورت گرفته، هنوز بکار گرفته نشده اند.


وضعیت بیکاری در استان های کشور


برای بررسی وضعیت بیکاری کشور نیاز است تعاریفی از اصطلاحات که در این زمینه بکار می رود، داشته باشیم. براساس تعریف ارایه شده از طرف مرکز آمار ایران، کار عبارتند از آن دسته از فعالیت های اقتصادی (فکری و بدنی) که به منظور کسب درآمد(نقدی یا غیر نقدی) صورت پذیرد و هدف آن تولید کالا یا ارایه خدمت باشد. همچنین شاغل عبارت است از تمام افراد 10 سال و بیشتر که در طول هفته مرجع، طبق تعریف کار، حداقل یک ساعت کار کرده و یا بنا به دلایلی به طور موقت کار را ترک کرده باشند.


بیکار عبارت است از تمام افراد 10 سال و بیشتر  که در هفته مرجع فاقد کار باشند و همچنین آماده به کار و جویایی کار باشند. بر این اساس نرخ بیکاری از نسبت جمعیت بی کار به جمعیت شاغل و بی کار بدست می آید. نمودار شماره (1)  نرخ بیکاری برای استان های کشور را براساس آمار مرکز آمار ایران در سال 1394 نشان می دهد.


 بالاترین نرخ بیکاری مربوط به استان کرمانشاه با 6/18 درصد و کمترین نرخ بیکاری مربوط به استان مرکزی با 5 درصد می باشد.


وضعت سهم اشتغال بخش های اقتصادی


اقتصاد شامل بخش کشاورزی، صنعت و خدمات می باشد.  سهم هرکدام از این بخش ها در توسعه و رشد کشور بسیار مهم است. هر کدام از بخش ها با توجه به شرایط کشور توانایی های مشخصی برای جذب سرمایه دارند و توانایی در جذب نیروی کار که از اهداف برنامه های توسعه کشور هست برای هرکدام از بخش ها متفاوت است. از طرف دیگر میزان مهارت اگرچه بسیار مهم است ولی نیاز بخش های اقتصادی به مهارت و دانش با هم متفاوت است. براساس آمار سال 1394 خدمات، بیشترین و کشاورزی کمترین سهم اشتغال را در اقتصاد کشور داشته است و این مهم با توجه میزان سهم هرکدام از بخش ها در تولید ناخاص ملی قابل بررسی است که آیا اقتصاد در مسیر صحیح حرکت می کند. سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص ملی در صورتی که توانایی تامین تولیدات برای مصرف و صنعت را داشته باشد و از منابع آب به صورت بهینه استفاده شود، بسیار امیدوار کننده است.


برای بررسی سهم هرکدام از بخش ها بر اساس نمودار شماره (2) در اقتصاد استان ها، استان کرمانشاه با ویژگی بالاترین نرخ بیکاری، استان فارس با نرخ بیکاری متوسط کشور و استان مرکزی با مشخصه پایین ترین نرخ بیکار ی در نظر گرفته می شود.


استان کرمانشاه  براساس آمار سال 1394 با نرخ بیکاری 6/18 بالاترین نرخ بیکاری را دشته است. براساس آمار مرکز آمار ایران، که در نمودار شماره (3) نشان داده شده است بخش خدمات در این استان بیشترین و بخش صنعت کمترین اشتغال را به خود اختصاص داده است.


در استان فارس بعنوان استانی با نرخ بیکاری متوسط کشوری با توجه به نمودار شماره 4  بخش خدمات بیشترین و بخش کشاورزی کمترین سهم از اشتغال استان را به خود اختصاص داده است. توزیع اشتغال در استان فارس به متوسط کشور نزدیک است. نمودار شماره (4) این موضوع را نشان می دهد.


در استان مرکزی با نرخ بیکاری پایین نحوه توزیع اشتغال براساس نمودار شماره 4 بخش صنعت بیشترین و بخش کشاورزی کمترین اشتغال را به خود اختصاص داده است. به نظر می رسد چنانچه بازار توانایی کشش عرضه و تقاضا را داشته باشد و نگاهی به تجارت خارجی صورت گیرد روند حرکت به سمت صنعتی شدن پاسخ گوی نیاز بیکاران است. نمودار شماره (4) این موضوع را نشان می دهد.


با عنایت به اینکه سیاستگذاری کلان کشور برای پاسخ به اشتغال کامل یعنی بکار گیری نیروی کار و سرمایه، دغده اصلی نظام مدیرتی است، استفاده از ظرفیت های بالقوه استان ها و سیاستگذاری مبتنی بر مزیت های استان ها نیز به این مهم اشاره دارد. دو موضوع در بحث سیاستگذاری استان ها وجود دارد که نیاز به دقت و بررسی کامل است. اول اینکه استان ها چه بخشی از اقتصاد را متناسب با ظرفیت های استان انتخاب نموده اند و دوم اینکه آیا این انتخاب باعث رشد و اشتغالزایی خواهد شد؟


در مورد بخش های مختلف اقتصادی این بخش ها هم از نظر میزان درآمد و هم از نظر میزان کاربر بودن برای اقتصادی که از نیروی بیکار رنج می برد دارای اهمیت است. آنچه  براساس مطالعات صورت گرفته مشخص است اینکه در درآمدهای سرانه پایین یعنی کشورها با اقتصاد توسعه نیافته بخش کشاورزی حاکم است و در درآمدهای سرانه متوسط و گاهی بالا یعنی اقتصادهای پیشرفته بخش صنعت و در درآمدهای سرانه خیلی بالا یا اقتصادهای خیلی پیشرفته بخش خدمات تسلط دارد.


از نتایج این مطالعه مشخص است که با حرکت از بخش کشاورزی به صنعت و خدمات میزان درآمد سرانه افزایش پیدا می کند. برای بسیاری از تصمیم گیرندگان و تصمیم سازان مهم است که در این زمینه دقت نظر داشته باشند که حرکت موفقیت آمیز از مسیر کشاورزی به صنعتی و نهایتا رسیدن به اقتصادی  با سهم بالای خدمات الزامات خاصی وجود دارد.


صنعتی شدن بدون اینکه بخش کشاورزی توانایی پاسخ گویی به نیازهایی کل اقتصاد را داشته باشد، امکان پذیر نیست. صنعتی شدن اگرچه به یک گفتمان خاص پسند تبدیل شده است و مدیران انتصابی و انتخابی برای ارایه گزارش به مخاطبان خود به آن تکیه می کنند، ولی در بسیاری از موارد بودجه های زیادی را در مدت زمان زیادی به خود اختصاص داده و در بحث اشتغال زایی و بازاریابی داخلی و  خارجی موفق نبوده است و کارخانه های زیادی وجود دارد که بخش کشاورزی توانایی تامین مواد اولیه آن را ندارد و هم بخش خصوصی با تغییرات پی در پی مدیریتی و تکیه بر تکنولوژی جدید و هم حمایت های دولت نتوانسته آنها را از ورشکستگی نجات دهد. بنابراین حرکت از بخش کشاورزی به صنعت درصورتی موفقیت آمیز خواهد بود که  توانایی پاسخ گویی بخش کشاورزی به خواسته های دیگر بخش ها و  بازار  اثبات شده باشد.


در استان های کشور براساس آمارهای منتشر شده نرخ بیکاری بالاست و درصورت توسعه بخش های صنعت و خدمات نیرو کار علاوه بر نیروی بیکار پنهان در بخش کشاورزی برای این بخش ها وجود دارد ولی تامین مواد اولیه و اینکه قسمتی از تقاضای محصولات بخش صنعت مربوط به خانوارهای بخش کشاورزی است بعلاوه بازار سرمایه از مواردی است که نیازمند توسعه بخش کشاورزی است.


توسعه بخش خدمات زمینه را برای گسترش تجارت، حمل و نقل، ارتباطات، توسعه بازارهای پولی و موسسات اعتباری و انواع بیمه و انواع خدمات فراهم می کند. بخش خدمات با پشتیبانی از بخش های دیگر بخصوص در زمینه تامین مالی و تجارت بین الملل و حمل و نقل محصولات، توانایی درآمدزایی و اشتغال زایی را دارد که در نتیجه آن پاسخ به تقاضا برای کار سریع تر خواهد بود.


نکته ای که در سند توسعه استان ها بیان شده است ولی ممکن است در مقام لرنامه ریزی و اجرا ضعف هایی وجود داشد، توجه به این موضوع است که توسعه بخش کشاورزی زیربنای توسعه صنعت و خدمات است. اگرچه بعضی از استان ها از کمبود آب بعنوان گوهر وجودی کشاورزی رنج می برند ولی بعضی از استان ها منابع آب فراوانی در اختیار دارند و لذا می توان برنامه توسعه بخش صنعت و کشاورزی را بین چند استان به صورت مشترک انجام داد که در نتیجه بخش خدمات نیز نتایج بهتری برای اقتصاد منطقه به همراه خواهد داشت.


بخش کشاورزی می تواند پایه و اساس توسعه اقتصادی قابل اتکای باشد و ارتباط متقابل این بخش با دیگر بخش های اقتصادی و اثرگذاری متقابل آن تصمیم گیری را دشوار می کند بخصوص وقتی تصمیم سازان  فرایند این تاثیر گذاری را بطور کامل در نظر نگیرند.


واضح است که منابع مالی و تسهیلاتی که می توان در اختیار تولید قرار داد محدود است به ویژه زمانی که کشور درگیر تحریم ظالمانه و زورگویی قدرت ها باشد و بر استقلالی که خون بهاء شهداء عالی مقام و میراث ارزشمند معمار کبیر انقلاب و هدایت های رهبر معظم انقلاب است، پای بفشارد.


این منابع محدود  در اختیار بخش ها قرار می گیرد و افزایس سهم هر بخشی به معنی کاهش سهم بخش های دیگر است. انچه مورد تاکید است اینکه بخش های اقتصادی توان رشد متفاوت دارند همچنان که توان جذب نیروی کار نیز متفاوت است و توسعه بخش ها باید براساس مدل مشخصی حرکت کند و غافل شدن از توانمندی و ظرفیت ها و اهمیت بخش ها روند توسعه را دچار مشکل می کند و آنچه راهگشاست، مطالعه کامل بازار و ظرفیت ها و اولویت هاست.


و نقش برنامه های استانی و نحوی اجرای حرکت توسعه با در نظر گرفتن اسناد بالادستی مانند الگوی اقتصاد مقاومتی و در پیوند با برنامه های توسعه بسیار با همیت است و می تواند مشکلات بیکاری را به صورت بهتری حل نماید.


**متن کامل در پیوست آمده است


از: امین عربی مشاور استاندار فارس


پژوهشم**1881**2040

. انتهای پیام /*

دیدگاه ها و نظرات

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
مسئولیت نوشته‌ها بر عهده نویسندگان آنهاست و انتشار آنها به معنی تائید نظرات آنها نیست.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
 
کد امنیتی:
ارسال

 
 

تازه ترين مطالب