web
stats
پایکوبان شکست برجام
کد مطلب: 53150 | تاریخ مطلب: 1397/03/22
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

پایکوبان شکست برجام

به نظر می رسد انسجام درونی برای گذر از فشارها و ایجاد هم صدایی استراتژیک میان قوا و جریان های سیاسی بر سر مفاهیم مرتبط با منافع ملی می تواند در این مقطع، اثرگذار باشد.

پایکوبان شکست برجام

هم‌ زمان با تحولات ماه‌های اخیر در فضای بین‌ الملل و در بحبوحه تهدیدات ترامپ علیه ایران و برجام، شعارها و مواضع برخی افراد که بعضا در قوه مقننه یا سایر دستگاه‌ها مسئولیت دارند، هزینه‌ هایی را برای ملت ایران ایجاد کرده است.


می‌ دانیم براساس عرف بین‌ الملل، وزارت خارجه متولی حوزه دیپلماسی است و به دلیل آشنایی با فضای جهانی و جزئیات رفتارهای دیپلماتیک، می‌داند چگونه در بزنگاه‌های خطرساز علیه ایران، اهرم‌ های دیپلماتیک را به کار گیرد. طرف مقابل می‌ داند چگونه از سخنان نسنجیده از منظر مادی یا اخلاقی به سود خود بهره بگیرد.


دامن‌ زدن به ایران‌ هراسی با استفاده از دروغ‌ پردازی برای دریافت سلاح‌ های تهاجمی پیشرفته از غرب، از اهداف برخی کشورهای عربی است. رژیم اسرائیل نیز در کنار اعراب برای پایمال‌کردن حقوق ملت ایران فعال است. دنیا به خوبی می‌داند این تل‌ آویو است که حاضر به پذیرش کشور مستقل فلسطین نیست و به دنبال ایجاد فضای تنش‌آلود در منطقه است، اما به دلیل لابی فعال این رژیم و البته رفتارهای نادرست برخی از افراد و گروه‌ ها در داخل کشور، این ایران است که در تنگنا قرار می‌ گیرد.


به نظر می‌رسد انسجام درونی برای گذر از فشارها و ایجاد هم‌ صدایی استراتژیک میان قوا و جریان‌ های سیاسی بر سر مفاهیم مرتبط با منافع ملی می‌تواند در این مقطع، اثرگذار باشد.


طرف مقابل مترصد شنیدن صدای واحد یا متشتت از ایران است تا بر اساس آن، نوع تعامل با ما را تعیین کند. اگر اظهارنظر در حوزه سیاست خارجی منحصر به وزارت خارجه شود، اسرائیل نیز قادر نخواهد بود پروژه اجماع‌سازی علیه ایران را ادامه دهد و ایران می‌تواند در موضوعاتی نظیر عراق، سوریه و یمن نیز از موقعیت دیپلماتیک خود برای تثبیت جایگاه کشور استفاده کند.


ایران در دهه گذشته هزینه مادی و انسانی قابل‌ توجهی را برای مقابله با تروریست‌ها به‌ ویژه جریان‌ هایی نظیر داعش و النصره در عراق و سوریه متحمل شد که باید مورد تحسین جامعه جهانی قرار بگیرد.


اما  به طور معمول، جمهوری اسلامی نتوانسته است از این هزینه‌ها در خان هفتم یعنی تبدیل آن به امتیازات دیپلماتیک بهره بگیرد که یکی از اصلی‌ ترین دلایل آن، برخی اظهارنظرهای غیر‌دیپلماتیک در داخل است که باعث شده به جای امتیازگیری، اتهام دخالت در امور کشورهای خاورمیانه به جمهوری اسلامی نسبت داده شود. رفتارهای نخست‌ وزیر اسرائیل، چه در اظهارات رسانه‌ ای اخیر و چه در تور اروپایی ضد ایران، نشان داد هدف‌ گذاری نتانیاهو منهدم‌ کردن برجام است که ساختار تحریم‌ها علیه ایران را در هم شکسته بود و فرصت ارتباط منطقی با جهان و توانمندسازی اقتصادی و تکنولوژیک ایران را فراهم می‌کرد.


رژیم اسرائیل تمایل دارد با عوام‌ فریبی، ایران را یک تهدید هسته‌ای نشان دهد و این در حالی است که دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل یعنی آژانس انرژی اتمی، هم پرونده مطالعات ادعایی علیه ایران را سرانجام در دولت روحانی بست و هم پایبندی ایران به توافق جامع هسته‌ای را تأیید کرده است.


ایران عضو ان‌ پی‌ تی است و بر اساس برجام، سطح غنی‌ سازی خود را کاهش داده است. پس حق ایران، بهره‌مندی از تجارت آزاد با دنیا بدون تحریم و فشارهای خارجی است. پنج عضو دائمی شورای امنیت به علاوه آلمان برای صلح پایدار و حفظ امنیت بین‌ الملل به مدل برجام رسیدند. این توافق در اقدامی سنجیده از سوی تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، به قطع‌ نامه شورای امنیت سازمان ملل تبدیل شده است.


 بر اساس حقوق و اصول شورای امنیت، کشورها ملزم به تبعیت از تصمیمات این شورا هستند که این شامل ایالات متحده نیز می‌ شود، همچنین بر اساس حقوق بین‌ الملل، دولت‌ ها به رعایت تعهدات دولت‌ های پیشین به‌ ویژه تعهدات چند‌جانبه بین‌ المللی ملزم هستند. اگر در داخل کشور، نوعی وحدت رویه برای پرهیز از اظهارنظرهای هزینه ‌ساز که بی‌ حاصل‌ بودن آن در دهه‌های گذشته ثابت شده حاکم شود، آن‌ گاه ایران با هوشیاری و توانایی که در دستگاه دیپلماسی وجود دارد، می‌تواند در گام نخست، موضوع نقض عهد آمریکا و فشار بر ملت ایران در حوزه‌ های مختلف را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد.


اگر ایالات متحده از حق وتو استفاده کند که به احتمال زیاد این کار را خواهد کرد، آن‌ گاه می‌ توان با مراجعه به دیوان بین‌ المللی لاهه از طرف غیرمتعهد شکواییه‌ای ارائه کرد.


البته برای این مورد رضایت طرفین نیاز است یا اینکه، شورای امنیت نظر مشورتی دیوان بین‌ المللی لاهه را درخواست کند. همه اینها به پیش‌ نیاز داخلی نیاز دارد. کمک به دولت برای ایجاد ثبات اقتصادی از سوی رقبا و نهادهای تأثیرگذار، به سود خود آنها و ملت ایران است. اصولگرایان از ابتدا با مذاکرات هسته‌ ای و برجام موافق نبودند و امروز به جای وحدت علیه نقض‌کننده پیمان یعنی ایالات متحده، به دنبال فشار بر روحانی و پشیمان‌ کردن رأی‌ دهندگان به او هستند.


به جای این اقدام، باید از اروپا و دوستان اصولگرایان یعنی چین و روسیه مطالبه پایبندی به برجام را داشت. اروپا اگر بخواهد می‌تواند همان مسیر دوران کلینتون را طی کند. زمانی که آمریکا قانون داماتو را به تصویب رساند اروپایی‌ها اذعان کردند که این تحریم‌ های یک‌جانبه مضاعف برخلاف مقررات سازمان تجارت جهانی و مغایر با حقوق بین‌ الملل است.


اروپا مانند اقدامی که در ماجرای افزایش تعرفه واردات به آمریکا انجام داد، در مورد برجام هم می‌ تواند به سازمان تجارت جهانی شکایت کند و همچنین بانک‌ های مرکزی خود را برای معامله با ایران، ملزم کند. فراموش نکنیم این بار شکست دیپلماتیک ایران صرفا، تبعات اقتصادی نخواهد داشت و می‌تواند نارضایتی‌ هایی را در میان مردم ایجاد کند. باید از سرمایه اجتماعی تا حد ممکن حفاظت کرد.


از: داوود هرمیداس باوند استاد روابط بین الملل


منبع: روزنامه شرق، شماره سه شنبه 22 خرداد


9117

. انتهای پیام /*

دیدگاه ها و نظرات

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
مسئولیت نوشته‌ها بر عهده نویسندگان آنهاست و انتشار آنها به معنی تائید نظرات آنها نیست.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
 
کد امنیتی:
ارسال