web
stats
بازی روانی ترامپ با نفت
کد مطلب: 53492 | تاریخ مطلب: 1397/04/17
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

آمریکا به حوزه امنیتی ایران حمله کرده است؛

بازی روانی ترامپ با نفت

ایران به عنوان یک بازیگر بین المللی باید از اهرم هایش در تعامل با اروپا، چین و روسیه در بحث سیاست خارجی استفاده کند. ضمن اینکه کشورهای اروپایی نیز به دنبال منافع خود هستند و از منظر اقتصادی و مالی می توانند به گونه ای رفتار کنند که شرایط را به نفع خودشان رقم بزنند.

بازی روانی ترامپ با نفت

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در ماه مه گذشته در پی خروج از توافق هسته ای (برجام) به کشورهای دیگر بین ۹۰ تا ۱۸۰ روز برای اجرای تحریم های ایران فرصت داد.


بنابر سیاست اعلام شده از سوی آمریکا برای تحریم کامل نفتی ایران و «به صفر رساندن» خرید نفت از این کشور در جهان، قرار بود الزام کشورها به قطع خرید نفت از ایران از تاریخ ۴ نوامبر ۲۰۱۸ اجرایی شود.


درواقع باید گفت مجموعه اقدامات ایذائی آمریکا نشان از ورود آمریکا به حوزه امنیتی جمهوری اسلامی دارد. این اقدامات در قالب سلسله تحرکات سیاسی مانند تلاش برای ایجاد اغتشاش سیاسی، امنیتیو اقتصادی درکشور به منظور تغییر رژیم یا اقدامات اقتصادی همچون مذاکره، لابی یا فشار به شرکت های خصوصی و دولتی برای عدم خرید نفت ایران، یا عدم معامله در زمینه کالاهای مورد نیاز ایران همراه با اقدامات و پشتیبانی عملیاتی که هم پیمانان منطقه ای اش به طور علنی و پنهان انجام می دهند را شامل می شود.


به همین منظور باید طراحی مناسب و جدیدی برای رویارویی با شرایط جدید داشته باشیم؛ طراحی سلسله اقدامات دیپلماتیک و عملیاتی که اجازه ندهد این اقدامات حتی جزئی به بهمنی ویرانگر تبدیل شود.


زیرا ترامپ از طریق فشار بر دولت ها و شرکت ها برای جلوگیری از همکاری با ایران و مختل کردن اقتصاد ایران درصدد ایجاد شورش در داخل کشور است تا به ایده تغییر رژیم نزدیک شود. به همین جهت ایران باید یک طراحی استراتژیک در ارتباط با این مسئله داشته باشد. اگرچه ایران هم در این حوزه ظرفیت ها و توانمندی هایی دارد، درواقع دارای اهرم هایی برای رویارویی با این شرایط جدید است.


ضمن اینکه آمریکا، نفوذ و تاثیر صد درصدی روی همه شرکت های نفتی و تجاری ندارد، بلکه صرفا «در مورد شرکت های بزرگ که به نوعی تحت سلطه آمریکا هستند و باید مقررات آن را مدنظر داشته باشند تا مورد تحریم قرار نگیرند، اعمال قدرت می کند، ولی شرکت های دیگر وکوچک تری هستند که بتوانند نیازهای این مقطع ایران را رفع کنند. لذا ممکن است جمهوری اسلامی بتواند با شرکت های مذکور به نوعی همکاری و تعامل داشته باشد.


از سوی دیگر ایران، روسیه و عربستان در آخرین نشست اوپک سلسله تفاهماتی انجام داده اند و تلاش شد حجم نفتی که به بازار ریخته می شود در سطح محدودی اضافه شود که منجر به بالا رفتن قیمت نفت نشود اما اگر تهدید ترامپ برای انصراف خریداران نفت ایران محقق شود، بدیهی است یا قیمت باید بالا رود یا کسری سهمیه ایران را کشور یا کشورهایی جبران کنند.


به هر جهت فارغ از اینکه چه توافقاتی در این اجلاس صورت گرفته، این یک امر بدیهی است که ایران اجازه نخواهد داد تا از مزایای منابع طبیعی خود برای رفاه مردم ایران محروم شود اما سایر کشورها از جمله کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس نهایت بهره را از آن ببرند.


زیرا همان گونه که پیش از این گفتم ایران نیز اهرم های متعددی در دست دارد که با استفاده درست از آنها می تواند به طریقی از این شرایط سخت عبور کند. بنابراین مه مترین مسئله جمهوری اسلامی در شرایط فعلی طراحی استراتژیک در ارتباط با آمریکا و استفاده درست از اهرم هایش در رابطه با اروپا، روسیه و چین، برای رقم زدن بازی برد- برد یا تعامل با این کشورهاست.


ازسوی دیگر رئیس جمهور آمریکا منافع فروش نفت ایران و خریداران آن را هدف قرار داده است. به این معنا که وی مصرف کننده نهایی را مورد هدف قرار داده تا تقاضایی برای نفت ایران وجود نداشته باشد و به دنبال آن صادرات ایران متوقف شود و درنهایت نیز روسیه و عربستان جبران کمبود منابع را به عهده بگیرند ، اما این یک طرف ماجراست.


طرف دیگر ماجرا قدرت بازیگری ایران و استفاده به موقع از اهرم ها و ظرفیت هایش است تا اجازه ندهند درآمد کشور لطمه بخورد. در همین راستا و با همین مضمون دکتر روحانی سخنرانی در سوئیس انجام دادند.


اگرچه بیشتر تحلیلگران موضع رئیس جمهور در سوئیس در زمینه عدم صدور نفت دیگر کشورها در صورت لطمه خوردن صدور نفت ایران را نشانه ای از قصد ایران برای بستن تنگه هرمز مطرح کردند، اما این شاید یکی از اقدامات احتمالی آتی و شاید آخرین آنها باشد.


ایران روش های متعددی برای حفظ سهم بازار فروش نفت خود را دارد و شاید راه حل های ممانعتی دیگری همچون پرمخاطره کردن رفت وآمد در تنگه هرمز، اقدامات ایذائی و... یا استفاده از مشوق های لازم برای شرکت ها و دولت های طرف قرارداد را نیز به کار بگیرد.


به این معنا که در این شرایط ممکن است جمهوری اسلامی برای حفظ خریدارانش، به وسیله قراردادها و یا نحوه فروش، ایجاد مشوق کند تا شرکت ها هزینه ای را که در ارتباط با آمریکا می پردازند، از محل مشوق ها یا منافعی که از تعامل با ایران عایدشان می شود، تامین کنند. به عنوان مثال از منظر دولت، فروش نفت در بورس مطرح است که بخش خصوصی باید خریدارانش را در بخش خصوصی دنیا پیدا کند و نفت را به آنها فروخته و بازار را اشباع نماید.


ضمن اینکه باید به این مهم اشاره کرد که طراحی تحریم های جدید از سو ی آمریکا هوشمندتر شده و نقاط میانبر ایران برای خروج از فشارها را هدف قرار داده که اگر ایران خلق ظرفیت نکند و از ظرفیت هایش استفاده نکند، شرایط سختی پیش رویش خواهد بود.


ایران قدرت بازیگری داشته و ابزارهایی برای خروج از این وضعیت در دست دارد به شرط اینکه طراحی درست و استراتژیکی برای استفاده از این ظرفیت ها صورت گیرد اما با همه این تفاسیر دنیای نفت قواعد خود را دارد و ترامپ با وجود تاثیر گذاری اش نمی تواند همه قواعد بازی را در این حوزه به هم بریزد. علاوه بر آن به دلیل برخی اقدامات ترامپ، اروپا نیز با آنها به مخالفت برخاسته است و ایران می تواند از این فرصت ها به بهترین شکل استفاده کند.


ایران به عنوان یک بازیگر بین المللی باید از اهرم هایش در تعامل با اروپا، چین و روسیه در بحث سیاست خارجی استفاده کند. ضمن اینکه کشورهای اروپایی نیز به دنبال منافع خود هستند و از منظر اقتصادی و مالی می توانند به گونه ای رفتار کنند که شرایط را به نفع خودشان رقم بزنند.


درواقع به نظر می رسد ترامپ خود را در یک موضع پارادوکسیکال قرار داده است. از طرفی تلاش های بیش از حد و با عجله وی برای تحریم نفت ایران، حتی با الزامات سیاسی داخلی آمریکا برای پایین نگه داشتن قیمت های نفت در سال انتخابات همخوانی ندارد، از طرف دیگر امید چندانی برای همراهی هم پیمانان اروپایی، چین و هند که بازار مصرف نفت ایران هستند، وجود ندارد.


در این شرایط چه بسا نه تنها راه برای آمریکا جهت اعمال فشار بر ایران هموار نخواهد بود، بلکه اجرای سفت و سخت تحریم های ترامپ، نزاع بین او و متحدان اروپایی اش را نیز تعمیق خواهد کرد؛ متحدانی که برجام را هنوز تنها ظرفیت همکاری ها می دانند و عمیقا از خروج یکجانبه ترامپ از توافق هسته ای ناراضی هستند.


این امر، زمینه را برای وقوع یک درگیری بیشتر با چین، هند و دیگر واردکنندگان نفت ایران بر سر اجرای تحریم ها مهیا کرده و به نظر می رسد آمریکا در اجرای تحریم ها تنها خواهد بود.


این ظرفیتی است که ایران می تواند از آن بهره برداری کند و طبعا در کار با اروپا مدنظر دست اندرکاران سیاست خارجی قرار دارد. بنابراین ترامپ در حال یک بازی روانی با دنیاست تا اثرات کاهش فروش نفت ایران بر قیمت نفت در جهان را کمتر کند.


از طرفی از قول سعودی ها چیزی می گوید که هم تعدیل و تکذیب می شود و هم ممکن نیست سعودی ها بتوانند دست به چنین کاری بزنند، زیرا ایران هم دست روی دست نخواهد گذاشت که به تنها منبع درآمد عمده کشور لطمه بخورد.


از: نصرت الله تاجیک دیپلماتیک و سفیر پیشین ایران در اردن


منبع: هفته نامه خبری، تحلیلی مثلث، شماره 403


1885

. انتهای پیام /*

دیدگاه ها و نظرات

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
مسئولیت نوشته‌ها بر عهده نویسندگان آنهاست و انتشار آنها به معنی تائید نظرات آنها نیست.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
 
کد امنیتی:
ارسال

 
 

تازه ترين مطالب