web
stats
همه باید هزینه بدهند
en کد مطلب: 53510 | تاریخ مطلب: 1397/04/19
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

پیام هشدار نفتی روحانی خطاب به کدام کشورها بود؟

همه باید هزینه بدهند

رئیس جمهوری ایران متوجه این نکته است که بستن تنگه هرمز ممکن است هزینه هایی نیز برای کشور داشته باشد. ولی اگر قرار باشد ایران بدون بستن تنگه هرمز، هزینه بپردازد بهتر است که با بستن تنگه هرمز، هزینه ها را میان تمام بازیگران منطقه ای و بین المللی توزیع کند.

همه باید هزینه بدهند

حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران اخیرا در نشستی در سوئیس گفت که «امکان ندارد نفت منطقه صادر شود و نفت ایران صادر نشود»؛ این صحبت رئیس جمهور پیام  مشخصی برای طرف های مشخص دارد.


اولین پیام این است که در مقطع فعلی طرفین باقی مانده در برجام هر گزینه ای که دارند را روی میز قرار داده اند. سیاست خارجی عرصه مبادله پیام هاست و ایران نیز در حال رونمایی از ابزارهای قدرتی است که در اختیار دارد.


همچنان که وزیر کشور نیز گفته است که اگر ۲۴ ساعت چشمانش را روی هم بگذارد بیش از یک میلیون پناهنده از مرزهای غربی به اروپا می روند. از دیگر سو دکتر روحانی این پیام را ارسال کردند که امروزه امنیت، سیاست و اقتصاد جهان به هم وابسته است ونوعی وابستگی متقابل در میان کشورهای جهان وجود دارد.


یعنی با تحریم ایران، اقتصاد و امنیت جهان لطمه می بیند و در مقطع فعلی برخورد تحریمی با کشوری مانند ایران جواب نمی دهد زیرا ایران ابزارهای مختلفی دارد که می تواند مقابله به مثل کند.


لذا بدین صورت نیست که یک کشور بخواهد از تمام مزایای ارتباطات جهانی بهره برداری کند و کشور دیگری از آن ظرفیت ها محروم باشد، بنابراین منظور دکتر روحانی این است که اگر قرار باشد کشوری را از حقی که دارد محروم کنند آن کشور نیز از گزینه های مختلفی که در اختیار دارد استفاده خواهد کرد که یکی از گزینه های مهم در اختیار ایران «تاثیرگذاری درحوزه صادرات نفت» است.


در حال حاضر از یک سو کشورهای باقی مانده در برجام در حال رایزنی های فشرد های با ایران با هدف باقی ماندن این کشور درتوافق هسته ای و ارائه تضمین های لازم هستند و از سوی دیگر آمریکا تمام تلاشش را معطوف بر فشارهای نفتی به ایران و به زعم خودشان به صفر رساندن صادرات نفت ایران کرده است.


در چنین شرایطی بیان این مسائل، واقعیاتی است که در صحنه وجود دارد و بر تصمیم کشورهای اروپایی تاثیرگذار خواهد بود. این تصمیم می تواند در جهت خلاف موضع گیری رئیس جمهور ایران باشد و آنها بگویند که از این تهدیدات هراسی ندارند و ایران هرکاری که قادر است انجام دهد درمقابل نیز آنها پاسخ خواهند داد.


برعکس ممکن است این صحبت بر تصمیم آنها در جهت گشایش راه هایی برای توسعه مناسبات با ایران و اجرایی کردن برجام منجر شود. ولی به طور کلی به نظر می رسد که پیام و سیگنال دکتر روحانی از این صحبت ها بیش از آنکه اروپایی ها باشند، ایالات متحده آمریکا بود.


این پیام خطاب به واشنگتن این است که اگر قرار باشد کشورها از ابزار زور، تحریم و فشار استفاده کنند، این گزینه ها به طور نسبی در اختیار خیلی از کشورها قرار دارد.


درهمین رابطه در برخی موارد ایران دارای مزیت های مطلق است و می تواند اثرگذاری بالایی داشته باشد. بحث تنگه هرمز و اثرگذاری بر صادرات نفت فقط یکی از گزینه های ایران است و گزینه های دیگری نیز پیش روی تهران قرار دارد.


می توان گفت که آمریکایی ها نیز معنا و مفهوم پیام آقای روحانی را به خوبی دریافت کردند. پیامی با این مضمون که اگر فرصتی هست باید برای همه باشد و اگر تهدیدی نیز وجود دارد این تهدید می تواند علیه همه باشد.


بنابراین کشورها نباید به طور یکجانبه و با درنظرگرفتن ظرفیت های خودشان تصمیم گیری کنند، بلکه ظرفی تهای کشورهای دیگر که می تواند بر تحولات منطقه ای و بین المللی تاثیرگذار باشد نیز باید از سوی سایر کشورها مدنظر قرار بگیرد. وقتی چنین معیارهایی مدنظر قرار بگیرد بدون شک تصمیم گیری ها نیز منطقی تر خواهد بود.


نکت های که باید توجه داشت اینکه حتی اگر آمریکا پیام این صحبت های روحانی را دریافت کرده باشد نباید الزاما انتظار داشته باشیم که این هشدارها بر تصمیم واشنگتن تاثیرگذار باشد.


البته من معتقد هستم که به جای واژه آمریکا باید طیف نومحافظه کاران ایالات متحده آمریکا را خطاب قرار دهیم. اغلب جامعه آمریکا و حتی بخش زیادی از سیاستمداران این کشور، مخالف سیاست های دونالد ترامپ هستند.


باید به یاد داشته باشیم کسانی که در حال حاضر در آمریکا قدرت را در اختیار دارند طیف محافظه کار هستند و اشخاصی را شامل می شوند که اغلب دنبال ماجراجویی هستند.


در نتیجه ارزیابی این مسئله که صحبت های رئیس جمهور ایران تا چه حد بر رفتارهای آنها تاثیرگذار باشد، امر نسبتا دشواری است. همان طور که اشاره شد، لایه دوم پیام روحانی، خطاب به کشورهای اروپایی بود؛ با در نظر گرفتن تلاش های فعلی کشورهای اروپایی باقی مانده در توافق برجام با هدف حفظ آن و ارائه تضمین های لازم به ایران، می توان این طور بیان کرد که اروپا علاقه مند به حفظ این توافق و ادامه مناسبات با ایران است.


با توجه به صحبت های انجام گرفته در سفر رئیس جمهور ایران به اتریش و سوئیس به نظر می رسد که گشایش هایی پیش روی ایران قرار دارد. همچنین بعد از صحبت های آقای روحانی این مسئله مطرح شد که آیا بستن تنگه هرمز توسط ایران امکان پذیر است یا تنها یک هشدار محسوب می شود.


در این رابطه باید توجه داشت که بستن این تنگه به راحتی امکان پذیر است اما این اقدام برای تمام بازیگران هزینه بردار است و به همین خاطر است که آقای روحانی تلویحا گفتند که اگر قرار است منافع ایران تهدید شود منافع دیگران نیز تهدید خواهد شد.


درواقع رئیس جمهوری ایران متوجه این نکته است که بستن تنگه هرمز ممکن است هزینه هایی نیز برای کشور داشته باشد. ولی اگر قرار باشد ایران بدون بستن تنگه هرمز، هزینه بپردازد بهتر است که با بستن تنگه هرمز، هزینه ها را میان تمام بازیگران منطقه ای و بین المللی توزیع کند.


اگر ایران چنین تصمیمی را عملیاتی کند اولا این تصمیم یک تصمیم کاملا مطالعه شده است، در ثانی بستن تنگه هرمز به صورت پلکانی و مقطعی اجرا خواهد شد و در این فرآیند اجرایی پلکانی و مقطعی، فرصت ها و تهدیدها دوباره مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.


این تصمیم اگر اجرا شود تاثیر قابل توجهی بر قیمت نفت باقی خواهد گذاشت که شوکی بر اقتصاد جهان وارد می کند. تصور آمریکایی ها بر این است که با مازاد تولید نفت در جهان می توانند خلاء ایران را پر کنند ولی این اقدام ایران منجر به آن می شود که نه تنها آن خلاء پر نشود، بلکه اقتصاد جهان دچار شوک شود و حتی ظرفیت های موجود نیز رو به کاهش بگذارد.


دراین میان خسارات و شوک زیادی نیز به کشورهای عربی و صادرکننده نفت حوزه خلیج فارس وارد می شود زیرا حوزه خلیج فارس یک مجموعه امنیتی را تشکیل می دهد لذا هرگونه اتفاقی در این منطقه به طور اتوماتیک کل منطقه را تحت تاثیر قرار می دهد و بدون شک هر اقدامی در حوزه تنگه هرمز منافع عربستان، امارات و دیگر کشورها را تحت تاثیر قرار خواهد داد.


از: نوذر شفیعی کارشناس مسائل بین الملل و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی


منبع: هفته نامه خبری، تحلیلی مثلث، شماره 403، شنبه 16 تیر 1397


1885

. انتهای پیام /*
 

بررسی لایحه تأمین امنیت زنان؛ بیم ها و امیدها

حزب اتحاد ملت ایران اسلامی برگزار می کند:

بررسی لایحه تأمین امنیت زنان؛ بیم ها و امیدها

1 از 4

همایش «نقش سازمان بین المللی کار در تحقق اهداف منشور ملل متحد»

انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد فراخوان مقاله داد:

همایش «نقش سازمان بین المللی کار در تحقق اهداف منشور ملل متحد»

2 از 4

38مین نشست آشنایی با ملل "برزیل"

بنیاد جوانه صلح برگزار میکند:

38مین نشست آشنایی با ملل "برزیل"

3 از 4

نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه نخبه، دانشگاه توده

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار می کند:

نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه نخبه، دانشگاه توده

4 از 4

تازه ترين مطالب