web
stats
انتخاب سخت
en کد مطلب: 53529 | تاریخ مطلب: 1397/04/20
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

انتخاب سخت

ایران با نگاه به واقعیت های جاری در صحنه بین الملل، توقعات خود را از گروه 1+4 براساس امکانات بسنجد و اتکای خود را بیش از همه در داخل قرار دهد. مشروعیت مواضع ایران در جامعه جهانی نیز باید قادر باشد منافع جامع بین الملل را بازتاب دهد.

انتخاب سخت

پرسش کلیدی این است؛ ایران چگونه و با همراهی چه کسانی می‌تواند دربرابر سیاست‌های امریکا به‌طور مؤثر ایستادگی کند؟ آیا ائتلاف‌های تاکتیکی با برخی قدرت‌های جهانی از جمله اروپا و یا روسیه و چین، قادر است به سیاست‌های خصمانه امریکا مهار بزند؟ نتایج اجلاس جمعه گذشته در وین به گونه‌ای روشنگرانه پاسخ به پرسش بالاست. بیانیه پایانی اجلاس گروه 1+4 این مهم را محل تردید قرار داد که منافع بلند مدت هریک از اعضای گروه یاد شده بتواند تأمین کننده مخالفت با امریکا باشد.


ایجاد یک ائتلاف مؤثر و پایدار باید براساس اهداف و ارزش‌های مشترک باشد. درحالیکه هریک از طرف‌ها با نگاه به منافع اصولی خود و به‌طرز مشروط، حاضر به قبول مشارکت در آنچه شده‌اند که اکنون به تلاش برای نجات و حفظ برجام شناخته می‌شود.


واقعیت این است که اروپائیان به رغم همه مخالفت‌ها با سیاست‌های خودسرانه "دونالد ترامپ" از حیث استراتژیک براین باورند که یکجانبه‌گرایی امریکائیان، بخشی از نقش امنیتی منحصر به فرد این کشور به حساب می‌آید.


از این‌رو اروپائیان همواره و اگرچه با اکراه، نقش برتر امریکا را به عنوان هزینه حمایت آن از خود در عرصه‌های مختلف پذیرفته‌اند. فراموش نباید کرد که اکنون میان اروپائیان به لحاظ سابقه رقابت‌های تاریخی میان خود و نیز خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، اتحاد سیاسی لازم برای مقاومت کامل مقابل امریکا وجود ندارد. علاوه براین، دولت‌های اروپایی نشان داده‌اند که هنوز نمی‌توانند وزنه قابل رقابت با اقتصاد امریکا باشند.


در واقع هر دو عوامل بالا به شکلی همپوشاننده این احتمال را تقویت می‌کند که آنان را در برابر امریکا به عقب نشینی یا تن دادن به خواست‌های کلان واشنگتن وادارد. حتی چین که حالا وارد بزرگترین جنگ تجاری با امریکا شده نیز مرز معینی را در همراهی با ایران در مخالفت با سیاست‌های ضد برجامی امریکا پذیرفته است. هشدار این کشور درباره تهدید بسته شدن تنگه هرمز و نیز دخالت در چگونگی انتشار بیانیه پایانی اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای گروه 1+4 نشان داد که ایران نمی‌تواند به پکن توجه و گرایشی بیش از آن کند که در وین از خود بروز داد.


از سوی دیگر، همکاری عمیق‌تر با روسیه ممکن است در حال حاضر و به لحاظ استراتژیک مطلوب نشان دهد، اما تحریم‌های غرب علیه این کشور در پی ماجرای اوکراین نشان داد که روسیه فاقد امکانات و بنیه اقتصادی لازم برای تکیه زدن به آن در موقعیت تشدید بحران است. نشانه‌ها در تنش‌زدایی میان مسکو و دولتمردان تندرو کاخ سفید حاکی از تمایل روسیه به کاهش مشاجرات با واشنگتن به ویژه در منطقه خاورمیانه است.


مطلوب روسیه، تشدید بحران در تنگه هرمز در خدمت به منافع اقتصادی خود است. جالب‌تر اینکه روس‌ها پیش از شروع تحریم‌های نفتی امریکا علیه ایران، روزانه دویست هزار بشکه به تولید نفت خود افزوده‌اند. دولت آلمان با تکیه بر توانایی اقتصادی خود تا حدودی متفاوت از دیگران در قبال ایران رفتار کرده است اما در مجموع، اجلاس جمعه گذشته وین نشان داد که قدرت‌های چهارگانه گروه 1+4 یا آمادگی مشاجره کامل با امریکا را در باره برجام ندارند و یا مکمل خواست‌های واشنگتن از ایران در باره برجام هستند.


اروپا و امریکا در مطالبات خود از ایران دچار اختلاف اصولی نیستند. اختلاف در نوع نگرش آنان به ایران و تفاوت ارزیابی آنان از این کشور است. بنابراین اختلاف میان اروپا و امریکا به دامنه واکنش‌ها در این‌باره مربوط می‌شود. بالتبع آن چین و روسیه نیز از منظر منافع خود به دامنه اختلاف‌ها می‌نگرند.


لازم است ایران با نگاه به واقعیت‌های جاری در صحنه بین‌الملل، توقعات خود را از گروه 1+4 براساس امکانات بسنجد و اتکای خود را بیش از همه در داخل قرار دهد. مشروعیت مواضع ایران در جامعه جهانی نیز باید قادر باشد منافع جامع بین‌الملل را بازتاب دهد.


 از: جلال خوش چهره


منبع: تارنمای خبرآنلاین، 18 تیر 1397


1885

. انتهای پیام /*
 

در کجا ایستاده ایم؟

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند:

در کجا ایستاده ایم؟

1 از 4

گفت و گوی اندیشمندان ایران و ترکیه

بنیاد مطالعات قفقاز برگزار می کند:

گفت و گوی اندیشمندان ایران و ترکیه

2 از 4

رونمایی از کتاب مکتب اجتهادی آخوند خراسانی

کتابخانه ملی برگزار می کند:

رونمایی از کتاب مکتب اجتهادی آخوند خراسانی

3 از 4

کارگاه «آینده پژوهی در حوزه سیاست»

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند

کارگاه «آینده پژوهی در حوزه سیاست»

4 از 4

تازه ترين مطالب