web
stats
تحولات اجتماعی منشا تحول نام گذاری کودکان
en کد مطلب: 53555 | تاریخ مطلب: 1397/04/20
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

تحولات اجتماعی منشا تحول نام گذاری کودکان

نشست علمی نقد و بررسی کتاب "تحول نام کذاری کودکان تهرانی،1394-1375 " اثر پژوهشی عباس عبدی، با حضور دکتر سید حسین سراج زاده و اسدالله پارسامهر و با دبیری مصطفی اسدزاده، 11 دی 1396 به همت معاونت پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی ایران نقد و بررسی شد.

تحولات اجتماعی منشا تحول نام گذاری کودکان

عباس عبدی پژوهشگر اثر با بیان اینکه فکر می کنم"نام گذاری" یک دما سنج مهم فرهنگی است، به پژوهشی که سال ها پیش در همین رابطه انجام داده بود و در کتابی با عنوان "صدایی که شنیده نشد" منتشر شده است، اشاره کرد و گفت: آن مطالعه مربوط به نام گذاری کودکان تهرانی از سال 1345 تا 1375 بوده است و مطالعه اخیر هم مربوط به دوره 20 ساله بعد از آن است.


سه گرایش فرهنگی که نام گذاری کودکان ایرانی از آنها تبعیت می کنند:


این پژوهشگر مسائل اجتماعی با طرح سوالاتی از این دست که چرا نام گذاری را یک تحول فرهنگی می دانیم و چه انگیزه هایی موجب انتخاب برخی اسامی برای کودکان تازه متولد شده، می شود؟ تاکید کرد: ما به صورت صد درصد نمی توانیم به دلایل نام گذاری کودکان از سوی والدینشان پی ببریم.


برای مثال ، خود من وقتی از مادرم پرسیدم چرا اسم عباس را برای من انتخاب کردی، گفت که در این خصوص خوابی دیده ام. به هر حال معیارها بر نام گذاری ها متنوع است و تقریبا از یک روش تفهمی سخت و پیچیده تبعیت می کند. ما وقتی جامعه آماری مان را در چنین تغییراتی گسترش می دهیم، می توانیم به جای این روش تفهمی، از روش های پوزیتیویستی استفاده کنیم. مثلا کسی که نامش محمد است، کمابیش معنای مشخصی از علت این نام گذاری به ذهن متبادر می شود، همانطور که وقتی نام کودکی را کوروش می گذارند. ما در این تحقیق، نام پدر و مادر کودک و اینکه حتما متولد تهران و منطقه مربوطه بوده باشد را استخراج کرده ایم.


عبدی در ادامه با اشاره به سه گونه فرهنگی در جامعه ایران که نام گذاری کودکان، تقریبا از آنها تبعیت می کند، گفت: یکی از این فرهنگ ها، فرهنگ اسلامی است که البته خود زیر مجموعه هایی دارد که در آن، تفاوت در نام گذاری کودکی که نامش حسین انتخاب شده، با کودکی که نام غلامحسین است، می توان همین فرهنگ اسلامی نامگذاری را به دو گونه اسامی اسلامی سنتی و اسامی ملی – اسلامی تقسیم بندی کرد.


فرهنگ دیگری که نام گذاری از آن تبعیت می کند، گرایش ملی است که مشخصا اسامی موجود در شاهنامه از آن جمله است. البته اخیرا از این حوزه هم فراتر رفته و نام های زرتشتی و سایر نام های دیگر به آن اضافه شده است. فرهنگ سوم هم فرهنگ نام گذاری غربی است که البته به دلیل محدودیت هایی که سازمان ثبت احوال به صورت قانونی در این زمینه قائل است، این اسامی زیاد نیست. هرچند فراوانی آن در میان نام های دختران، بیشتر است.


البته یک گرایش دیگر هم به نسبت سه گرایش اصلی مذکور در نام گذاری کودکان وجود دارد که می توان آن را در قیاس با آنها، یک نوع نام گذاری خنثی نامید که اسامی مانند پروانه، سمیرا و نادر در این شمار می گنجند.


عبدی در ادامه گفت: آنچه تحول این اسامی را نشان می دهد، این است که از سال های 40 و 45 ، اسامی اسلامی در نام گذاری ها اوج می گیرد و نقطه اوج آن هم به سال های 63 و 64 می رسد که بر اساس آمار استخراج شده، در آن مقطع 85 درصد اسامی کودکان تهرانی، اسامی اسلامی بوده است.


 "ابوذر" و "سمیه" چگونه جای خود را به "امیرعلی" و "نازنین زهرا" دادند؟


 وی به نام گذاری کودکان در مقطع بعد از انقلاب اشاره کرد و یادآور شد: در دوره پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، فراوانی نام هایی که متناسب با فضای آن دوره بود، از قبیل ابوذر، مقداد و سمیه در فاصله کوتاه به حدود 18 درصد رسید. البته در کنار آنها، اسامی جدید مذهبی مانند طاها و احسان را هم شاهد بودیم. بعد از سال های 63 و 64 ، شاهد نوعی افت در استفاده از این قبیل نام ها (نام هایی که گویای وضعیت خروش و انقلاب است) بودیم که این روند تا سال های 75 و 76 ادامه یافت و تقریبا در این زمان، گرایش اسلامی به نام گذاری ها کم رنگ شد.


 این پژوهشگر ادامه داد: بعد از سال های 76 و تا حدود سال 88، روند کاهشی استفاده از اسامی اسلامی در نام گذاری متوقف و بلکه تا حدودی هم این روند، افزایشی شد. اما از سال 88 به بعد، شاهد کاهش بسیار شدید در استفاده از اسامی اسلامی و مذهبی برای نام گذاری کودکان تهرانی بودیم. البته در همین مقطع ، نوعی گرایش به استفاده اسامی ترکیبی مانند امیرعلی، نازنین زهرا و نازنین رقیه آغاز شد، این در حالی بود که تا پیش از آن ، اسامی ترکیبی بسیار کم تعداد بود.


 عبدی گفت: پژوهش اخیر و تحلیل آن نشان می دهد که نام گذاری پسرها از پارامتری که حامل فرهنگ گذشته است، تبعیت می کند. به این معنا که پدر و مادرها سعی می کردند تاریخ گذشته خودشان را در نام گذاری فرزندان پسر خود نشان دهند، در حالیکه در مورد نام گذاری دخترها، شاهد نوعی نگاه به آینده در والدین هستیم. ضمن اینکه اسامی پسرها مذهبی تر از اسامی دخترها بوده، اگر چه تنوع اسامی مذهبی در نام گذاری فرزندان دختر، بیشتر بوده است.


 وی ضمن اشاره به تاثیرات مسائل فرهنگی در انتخاب نام برای کودکان، این تاثیرات را مصداقی دانست وگفت: برای مثال بعد از پخش سریال "ستایش" این نام در مقطعی کوتاه به میان چند نام اول پرتکرار در تهران رسید و البته بعد از مدتی هم ، این موج فروکش کرد.


 این پژوهشگر مسائل اجتماعی همچنین هسته ی مرکزی فرهنگ ساز را نام گذاری کودکان در کل کشور، شهر تهران و منطقه غرب پایتخت عنوان کرد و یادآور شد: روند تحول نام گذاری در میان خرده فرهنگ ها از جمله کردها، ترک ها و شمالی ها بسیار پویاست، بخصوص در زمینه نام گذاری فرزندان دختر.


 عبدی یکی از نکات قابل تامل پژوهش خود را وجود نام هایی با ریشه های عبری در نام گذاری های کودکان تهرانی ذکر کرد و گفت: این گرایش در میان برخی از والدین آشکارا به چشم می خورد که تلاش می کنند تا ریشه هایی عبری حتی برای نام های اسلامی و مذهبی مانند علی، بیابند و از جایگزین آنها برای ثبت آن در شناسنامه کودکانشان استفاده کنند. اگر چه بخشی از این مسئله به مسائل زیبایی شناسی اسامی عبری هم برمی گردد.


منبع: فصلنامه نمایه پژوهش – پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، زمستان 96


**1455**

. انتهای پیام /*
 

بررسی لایحه تأمین امنیت زنان؛ بیم ها و امیدها

حزب اتحاد ملت ایران اسلامی برگزار می کند:

بررسی لایحه تأمین امنیت زنان؛ بیم ها و امیدها

1 از 4

همایش «نقش سازمان بین المللی کار در تحقق اهداف منشور ملل متحد»

انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد فراخوان مقاله داد:

همایش «نقش سازمان بین المللی کار در تحقق اهداف منشور ملل متحد»

2 از 4

38مین نشست آشنایی با ملل "برزیل"

بنیاد جوانه صلح برگزار میکند:

38مین نشست آشنایی با ملل "برزیل"

3 از 4

نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه نخبه، دانشگاه توده

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار می کند:

نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه نخبه، دانشگاه توده

4 از 4

تازه ترين مطالب