web
stats
گزینش بومی یا غیربومی مدیران با تاکید بر انتخاب استانداران
en کد مطلب: 54495 | تاریخ مطلب: 1397/06/11
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

گزینش بومی یا غیربومی مدیران با تاکید بر انتخاب استانداران

بررسی ها در خصوص ویژگی ها و معیارهای انتخاب مدیران با هدف دستیابی مطلوب به اهداف سازمان براساس مطالعات صورت گرفته توسط محققین و پژوهشگران از یک طرف و نگاهی به مبانی ارزشی و دیدگاه جهان شمول اسلام در باب انتخاب مدیر و ویژگی های آن از طرف دیگر نشان می دهد که بومی و غیر بومی بودن نمی تواند معیار، شاخص و راهبرد انتخاب و گزینش استاندارن باشد.

گزینش بومی یا غیربومی مدیران با تاکید بر انتخاب استانداران

صاحب نظران مدیریت را ترکیبی از علم و هنر برای برنامه ریزی، سازماندهی، ایجاد انگیزه، کنترل و نظارت سازمان و توسعه آن، تعریف نموده اند. با برنامه ریزی فرصت ها و تهدیدها و شیوه مواجهه با آنها پیش بینی و آینده نگری لازم صورت می گیرد.


تغییرات مستمر و دایمی برای دستیابی به اهداف سازمان از سازماندهی و بکارگیری ظرفیت ها و توانایی ها با اولویت منابع انسانی در یک فرایند برنامه ریزی شده، انجام می گیرد. ایجاد انگیزه از مسیر رشد فرهنگی، آرمان گرایی، داشتن هدف و احساس مسئولیت و ابزارهای تنبیه و تشویق امکان پذیر است. برای اصلاح عملکرد زیردستان و حصول اطمینان از فعالیت های انجام شده با اهداف برنامه یا به عبارتی آگاهی از اوضاع سازمان، کنترل و نظارت، لازم است.


با این مقدمه نگاهی به رویکرد وزارت کشور دولت دوازدهم در انتخاب استانداران می اندازیم. وزارت کشور دولت دوازدهم در مورد گزینش استانداران وقت اعلام کرد که رویکرد این وزارت، انتخاب استانداران غیر بومی است.


وزارت کشور در این رابطه بیان می دارد که ''بومی گزینی، از موضوعاتی است که در برخی از مقاطع زمانی بدلیل مطالبات معوق و انباشته محلی و منطقه ای مورد توجه قرار می گیرد اما با توجه به اینکه در دولت یازدهم، حداکثر اهتمام بر استفاده از نیروهای بومی در مدیریت سیاست داخلی مناطق مختلف کشور، اعمال شده است، در شرایط فعلی این موضوع از اولویت اصلی برخوردار نبوده و نمی توان به بهانه بومی گزینی از معیارهای اصلی عدول و استان ها را از مدیران شایسته تحول آفرین در روند توسعه استان محروم کرد''.


از طرف دیگر معیارهای اصلی مورد نظر وزارت کشور در انتخاب استانداران عبارتند از التزام و وفاداری کامل به اجرای سیاست ها و برنامه های دولت منتخب ملت، برخورداری از مشی و رویکرد اعتدالی و توانائی پیشبرد اهداف توسعه ای استان با تکیه بر همگرائی ظرفیت های مختلف موجود در مناطق بیان شده است و البته برخورداری از دانش، پیشینه و تجربه کافی مدیریتی پیش نیاز هر انتخابی در این عرصه خواهد بود.


اولین سوالی که به ذهن می رسد این است که آیا انتخاب استانداران بومی با معیارهای اصلی وزارت کشور در تضاد است. آیا استاندان بومی مدیران شایسته تحول آفرین در روند توسعه استان ها نیستند؟   طبیعی است که مدیران بومی در استان ها که از ظرفیت استاندار شدن برخوردار هستند در منطقه خود برای انتخاب دولت مستقر تلاش نموده اند و بدون شک التزام و وفاداری کاملی به سیاست ها و برنامه هایی دولت دارند.


بررسی ها در خصوص ویژگی ها و معیارهای انتخاب مدیران با هدف دستیابی مطلوب به اهداف سازمان براساس مطالعات صورت گرفته توسط محققیق و پژوهشگران از یک طرف و نگاهی به مبانی ارزشی و دیدگاه جهان شمول اسلام در باب انتخاب مدیر و ویژگی های آن از طرف دیگر نشان می دهد که بومی و غیر بومی بودن نمی تواند معیار، شاخص و راهبرد انتخاب و گزینش استاندارن باشد.


وقتی از ویژگی های مدیر خوب صحبت می شود علم و دانش، تجربه کاری، حسن تدبیر، سعه صدر، شایستگی و کفایت، نظم و انضباط، حسن سابقه،  داشتن پشتکار و دوری از تنبلی، تند ذهنی و داشتن حافظه قوی، پاکی و صلاحیت خانوادگی، داشتن قدرت تشخیص و تجزیه و تحلیل، آینده نگری، بلندی همت، استقامت در برابر مشکلات، قاطعیت، شجاعت و ... مطرح و معیار بومی و غیری بومی بودن شاخص قابل دفاعی نیست و در شاخص های تجربه کاری و آگاهی از منطقه و ظرفیت های محلی نهفته است.


بعضی از محققین مزایا و معایب مدیران بومی و غیر بومی را بحث نموده اند و در مزایای مدیران بومی گفته اند که مدیران بومی توانایی بیشتری برای پیشبرد اهداف توسعه ای استان به دلیل شناخت محیط دارند و همچنین  دلسوزی مدیران بومی برای پیشرفت منطقه مبنای دقیقی برای همگرا نمودن ظرفیت های مختلف محلی خواهد بود.


در معایب مدیران بومی نگرانی از توجه به طیف خاص مطرح گردیده است و بیشتر محققیق به دلیل اهمیت مزایای بوم گزینی بر آن تاکید نموده اند. آنچه علمای علم مدیریت برآن توافق نظر دارند شایسته گزینی است.


از آنجایی که پیشینه و تجربه کافی مدیریتی از معیارهای مورد نظر وزارت کشور در انتخاب استانداران بومی است به تحقیق اگر این پیشینه و تجربه  برخواسته از منطقه یا بوم مدیر باشد دارای اثربخشی بیشتری خواهد بود.


مطالعات نظری و بررسی عملکردها نشان می دهد آنچه  وزارت کشور بعنوان معیارهای اصلی در انتخاب استانداران در نظر گرفته است نه تنها در تضاد با بومی گزینی نیست، بلکه افراد بومی که دارای این ویژگی ها هستند از اولویت برخوردارند.


در مورد بومی و غیر بومی بودن استانداران و منافعی که در هر مورد نصیب استان می شود آنچه محل اختلاف است و طرفداران هر کدام بر آن اصرار دارند بیشتر در ماده 8 شرح وظایف استانداران و فرمانداران مصوب شورای عالی اداری است.


این ماده می گوید: نصب مدیران کل و یا بالاترین مقامات اداری، مدیران پروژه های ملی، بالاترین مقام نهادهای انقلاب اسلامی، فرماندهان نواحی و مناطق نیروهای انتظامی و مدیران صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران توسط وزراء یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط با هماهنگی استاندار صورت می گیرد.


1: چنانچه بین استاندار و وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط در خصوص نصب مدیران استان اختلاف نظر وجود داشته باشد ، بمنظور حل اختلاف ، هیأتی مرکب از وزیر کشور ، یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط و یکی از معاونین رئیس جمهور با انتخاب رئیس جمهور ظرف مدت یکماه تشکیل و اتخاذ تصمیم خواهند نمود.


2: عزل و تغییر مدیران استان توسط وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط و با اطلاع استاندار صورت می گیرد.


اختلافات اصلی بر سر  نحو انتخاب رئیس و مدیران استانی و شهرستانی از یک سو و هدایت امکانات به منطقه خاصی که مدیر ارشد از آنجا انتخاب گردیده، از سوی دیگر است. در مورد عزل و نصب ها اسلام بر شایستگی و جامع الشرایط بودن رئیس و مدیر تاکید دارد. موفقیت استان برای رسیدن به اهداف و اجرای برنامه هایی که توان جامعه اسلامی را افزایش دهد وابسته با انتخاب مدیران لایق و کاردان است.


البته ریاست طلبی و حب جاه و مقام بسیار نکوهیده، مذموم و برای جامعه خطرناک است. در این رابطه با نگاهی به کلام معصوم (ع) متوجه عمق خطر می شویم. معمر بن خلاد نزد حضرت رضا(ع) نام مردی را برد و گفت: او ریاست را دوست دارد، حضرت فرمود: بودن دو گرگ درنده درمیان گله گوسفندی که چوپانش حاضر نباشند، زیانبخش‌تر از ریاست‌ نسبت به دین مسلمان نیست؛ یعنی ریاست‌طلبی از دو گرگ درنده به دین مسلمان بیشتر زیان می رساند.


(الکافی، ج 2، ص 297(. از طرف دیگر مرحوم مجلسی گوید: ریاست‌، بد و خوب دارد، ریاست خوب آن‌ است که خدای تعالی به پیغمبران و اوصیا علیهم السلام داده و نیز مانند قاضی و امام جماعت و تدریس و وعظ و هر منصب شرعی که مقصود رئیس، دلسوزی برای مردم و جلوگیری از فساد و منکرات باشد، و این ریاست واجب کفائی و گاهی واجب عینی است؛ ریاست مذموم و ناپسند آن است که شخص رئیس، از منصبش سوءاستفاده کند و مقصودش به دست آوردن اغراض پست دنیا باشد و این اخبار وارده، بر وجوه مذمومه و ناپسند آن حمل شود یا بر اینکه کسی نفس ریاست را دوست داشته و جاه‌طلب باشد و غرض شرعی مستحسنی از آن نداشته باشد.


حساسیت افراد دین مدار و باتقوا  براساس آیه 58 سوره نساء نسبت به سمتها ، پستها و مسئولیت‌ها بسیار مهم است و این سمت ها نزد افراد بعنوان امانت الهی بوده و خداوند امر فرموده آنها را به صاحبانشان برگردانیم (إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُکُمْ أَن تُؤدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَی أَهْلِهَا). لذا برای اعطای مسئولیت (مدیریت) باید شایسته ترین فرد (از جمیع جهات) برای آن سمت را انتخاب و انتصاب نمود.


انتصابات اگر براساس شایستگی ها و توانمندی صورت گیرد سازمان را با قدرت پیش خواهد برد و عواملی مثل خویشاوند گزینی، طایفه، باند و جناح بازی اگر مبنای گزینش قرار گیرد سازمان را با خسران و منابع انسانی را با چالش و شایستگان را به بی انگیزگی دچار می کند. بنابراین رویکرد مناسب برای تصمیم گیری، شایسته سالاری است که با شایسته شناسی شروع با شایسته گزینی و شایسته پروری تداوم و با شایسته داری کامل می شود.


شایسته سالاری زمینه استفاده بهینه از تمام ظرفیت ها را فراهم می کند. شایسته ها را به جایگاه های مناسب هدایت می کند و منابع انسانی را به بهترین نحو در خدمت جامعه و رشد و توسعه قرار می دهد.


نتیجه گیری


انتصاب استانداران براساس اصل شایسته سالاری، مدیران شایسته، عاقبت اندیش و آینده نگر را وارد چرخه مدیرتی می کند. این مدیران توانایی این را دارند که فردا را در آینه امروز ببینند و کارهای بزرگ را سامان دهند و افرادی شایسته را برای حرکت های شتابان بکار گیرند. مدیران قانونمند و عادل توانایی برقراری امنیت و جاری نمودن عدالت اجتماعی را دارند و با ایجاد انگیزه در کارکنان سرعت رسیدن به اهداف سازمان را دوچندان می کنند.


انتخاب افراد امانت دار، متدین، فعال و آزاد اندیش بجای ناپارسایان و طمع کاران، بهبودی مستمر به همراه دارد و ارتقای دانش و خردورزی، عظمت منطقه و بالا بردن ارتفاع ملی را در پی دارد.


لذا رویکرد شایسته سالاری بدون توجه به بومی بودن یا نبودن می تواند در شرایط فعلی سرمایه اجتماعی قابل توجهی برای دولت تولید  نماید که این سرمایه در افزایش سرمایه های دیگر جامعه موثر خواهد بود.




**گروه ایرنا مقاله


امین عربی، دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه شیراز


پژوهش**1885**


 

. انتهای پیام /*
 

بررسی لایحه تأمین امنیت زنان؛ بیم ها و امیدها

حزب اتحاد ملت ایران اسلامی برگزار می کند:

بررسی لایحه تأمین امنیت زنان؛ بیم ها و امیدها

1 از 4

همایش «نقش سازمان بین المللی کار در تحقق اهداف منشور ملل متحد»

انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد فراخوان مقاله داد:

همایش «نقش سازمان بین المللی کار در تحقق اهداف منشور ملل متحد»

2 از 4

38مین نشست آشنایی با ملل "برزیل"

بنیاد جوانه صلح برگزار میکند:

38مین نشست آشنایی با ملل "برزیل"

3 از 4

نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه نخبه، دانشگاه توده

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار می کند:

نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه نخبه، دانشگاه توده

4 از 4

تازه ترين مطالب