web
stats
ستون سفید
en کد مطلب: 55535 | تاریخ مطلب: 1397/07/16
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

کارنامه جمال خاشقجی روزنامه نگاری که ناپدید شد؛

ستون سفید

«جمال خاشقجی نویسنده و روزنامه نگار سعودی است و ستون نویس بخش نظرات بین الملل روزنامه واشنگتن پست. کلمات خاشقجی باید در ستون بالا منتشر می شد اما از بعدازظهر سه شنبه که برای طی یک روال اداری عادی پا به درون کنسولگری عربستان در استانبول گذاشت دیگر خبری از او در دست نیست.» این توضیح تیم سردبیری روزنامه واشنگتن پست بود که روز پنجشنبه 4 اکتبر (12 مهر) در زیر یک ستون سفید و خالی روزنامه به چاپ رسید. ستونی که تا پیش از آن همیشه توسط یادداشت های روزنامه نگار عربستانی پر می شد.

ستون سفید

«جمال خاشقجی نویسنده و روزنامه‌نگار سعودی است و ستون‌نویس بخش نظرات بین‌الملل روزنامه واشنگتن پست. کلمات خاشقجی باید در ستون بالا منتشر می‌شد اما از بعدازظهر سه‌شنبه که برای طی یک روال اداری عادی پا به درون کنسولگری عربستان در استانبول گذاشت دیگر خبری از او در دست نیست.» این توضیح تیم سردبیری روزنامه واشنگتن پست بود که روز پنجشنبه 4 اکتبر (12 مهر) در زیر یک ستون سفید و خالی روزنامه به چاپ رسید. ستونی که تا پیش از آن همیشه توسط یادداشت‌های روزنامه‌نگار عربستانی پر می‌شد.


5 روز از ناپدید شدن این روزنامه‌نگار گذشته است و حالا همکاران خاشقجی دیگر چندان هم از او بی‌خبر نیستند. اخباری به نقل از برخی مقامات ترکیه درز کرده است مبنی بر اینکه این روزنامه‌نگار و فعال رسانه‌ای پس از ورود به کنسولگری عربستان در استانبول، به دست تیم 15 نفره‌ای که با نقشه قبلی مقدمات خاموش کردن او را فراهم کرده بودند به قتل رسیده است. ماجرا هنوز در تب و تاب تکذیب‌های مقامات عربستان سعودی و اظهارات مقامات ترکیه است اما یکی از دوستان این روزنامه‌نگار به واشنگتن‌پست گفته: «فکر نمی‌کنم دیگر هرگز او را ببینم. جمال مرده.»


از زمانی که احتمال مرگ خاشقجی مطرح شده است، همکاران او در رسانه‌های مختلف امریکایی در بهت و ناباوری آرزو می‌کنند تا تکذیب خبر به دست‌شان برسد. کریستین امان‌پور خبرنگار سی‌ان‌ان در توییتر خود نوشته است: «ترکیه گفته که به نتیجه وحشتناکی در مورد سرنوشت دوست ما جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی رسیده است. به درگاه خدا دعا می‌کنم که این خبر درست نباشد.»


فرد هیات، دبیر بخش مقالات روزنامه واشنگتن‌پست در آخرین اظهارنظر رسمی از سوی این روزنامه گفته است: ‌«اگر گزارش‌ها در مورد قتل جمال حقیقت داشته باشد، این اقدام هیولاوار و غیرقابل درک است. جمال یک روزنامه‌نگار متعهد و شجاع بود (یا آرزو می‌کنم که بگوییم هست). او از روی عشق به کشورش و باور کامل به آزادی و کرامت انسانی می‌نویسد. او در این کشور، در خاورمیانه و در دنیا محترم شمرده می‌شود. انتشار نوشته‌های او در روزنامه‌ باعث افتخار ما بوده است.»


جویس کرم، خبرنگار روزنامه اماراتی «نشنال» نوشته است: «جمال را از سال 2000 و زمانی که ستون‌نویس نشریه الحیات بود می‌شناختم. وی بسیار روشنفکر، واقع‌بین و آماده بحث است و منطقه را از ابعاد مختلف می‌بیند. دعا می‌کنم که ماجراهایی که می‌خوانیم درست نباشند و او هنوز در میان‌مان باشد.»


بن هوبارد، سردبیر دفتر بیروت روزنامه نیویورک‌تایمز هم سوالات متعددی را در توییت خود مطرح کرده است: «حالا همه چشم‌ها متوجه ترکیه است. پس از اینکه اطلاعاتی از سوی برخی از مقامات ترکیه به بیرون درز کرد که از نظر آنها جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان کشته شده است، آیا حاضرند این خبر را به صورت رسمی اعلام کنند؟ چه مدارکی را برای این ادعا ارایه می‌دهند؟ آیا دولت‌های دیگر حاضرند این نتیجه را تایید کنند؟»


توماس فریدمن نویسنده برنده جایزه پولیتزر و ستون‌نویس نشریه واشنگتن پس در توییتر خود نوشته است: «ترامپ باید از عربستان بخواهد که شرح کامل و موثقی از آنچه در کنسولگری آنها در استانبول بر سر جمال خاشقجی آمده است ارایه دهد و خودش هم به ما بگوید که در این مورد چه می‌داند.»


متولد مدینه، گم‌شده در استانبول


جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار 59 ساله عرب در شهر مدینه به دنیا آمد و برای گذراندن تحصیلات عالیه به دانشگاه ایندیانای امریکا رفت. جمال کارش را با مدیریت یک کتابفروشی آغاز کرد و در دهه 80 میلادی به عنوان خبرنگار روزنامه سعودی گزت، روزنامه انگلیسی‌زبان چاپ عربستان مشغول به کار شد و بعدتر حرفه خبرنگاری را با همکاری با چندین نشریه روزانه و هفتگی عرب زبان ادامه داد: الشرق‌الاوسط، المجله و المسلمون و بعد از سال 1991 تا 1999 سردبیری روزنامه المدینه را بر عهده گرفت. او به عنوان خبرنگار اعزامی در کشورهای افغانستان، الجزیره، کویت و سودان هم بود. خاشقجی در سال 2003 کمتر از دو ماه سردبیری روزنامه الوطن را هم بر عهده داشت و پس از انتشار چندین مطلب در مورد تاثیر موسسات مذهبی در عربستان سعودی از سوی وزارت اطلاعات این کشور از کار برکنار شد. یکی از دلایل شهرت این روزنامه‌نگار به خاطر چندین مصاحبه‌ای بود که در زمان‌های مختلف با اسامه بن‌لادن، رهبر سابق القاعده انجام داده بود.


جمال خاشقجی از سال گذشته نوشتن ستون ثابتش در روزنامه واشنگتن پست را آغاز کرد. دبیر بخش نظرات بین‌الملل این روزنامه می‌گوید که خاشقجی پس از افزایش فشارها بر او تصمیم گرفته وطنش را ترک کند و در واشنگتن ساکن شود. نیکلاس کریستوف، ستون‌نویس روزنامه نیویورک تایمز معتقد است که حالا صدای نوشته‌های خاشقجی رساتر به گوش مخاطبانش می‌رسد: «اعتقاد بر این است که عربستان سعودی جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار شجاع سعودی را به قتل رسانده و مثله کرده. نگاهی به نوشته‌های او در واشنگتن پست بیندازید که به نظر می‌رسد سبب شده تا ولیعهد عربستان او را به قتل برساند. امید است که این قتل مخاطبان جمال را بیشتر کند.»


نشریه واشنگتن‌پست در نسخه الکترونیکی خود مجموعه‌ای از یادداشت‌های روزنامه‌نگار عربستانی را جمع کرده تا مخاطبان با آنچه او نوشته و اندیشیده است بهتر آشنا شوند.


«عربستان سعودی هیچ‌وقت تا این اندازه سرکوبگر نبوده اما حالا غیرقابل تحمل است» این تیتر مطلبی از خاشقجی است که در تاریخ 18سپتامبر سال جاری در ستون او در واشنگتن‌پست به چاپ رسید. او در این مطلب نوشته است: «وقتی در مورد ترس، تهدید، دستگیری و بی‌آبرو کردن عمومی روشنفکران و رهبران مذهبی که جرات می‌کنند آنچه در سر دارند را بیان کنند حرف می‌زنم و بعد به شما می‌گویم که من هم اهل عربستان سعودی هستم غافلگیر می‌شوید؟ وقتی ولیعهد جوان، شاهزاده محمد بن سلمان به قدرت رسید، وعده شکوفایی در حوزه اصلاحات اجتماعی و اقتصادی داد. او در مورد بازتر شدن فضای کشور و مدارای بیشتر حرف زد و قول داد که به موضوعاتی که جلوی پیشرفت ما را گرفته بودند بپردازد، موضوعاتی مانند ممنوعیت رانندگی زنان. اما حالا آنچه من مشاهده می‌کنم موج دستگیری‌های اخیر است....»


 «ولیعهد عربستان می‌خواهد افراط‌گرایان را نابود کند اما مشغول تنبیه کردن آدم‌های اشتباهی است» این عنوان یادداشتی است که خاشقجی در تاریخ 31 اکتبر سال 2017 در این روزنامه منتشر کرد. در بخش از این مطلب آمده است: «شاهزاده محمد حق دارد که به سراغ افراط‌گرایان برود اما او به سراغ آدم‌های اشتباهی رفته است. ده‌ها روشنفکر، رهبر مذهبی، روزنامه‌نگار و فعال شبکه‌های اجتماعی ظرف دو ماه گذشته دستگیر شده‌اند که اغلب آنها در بدترین حالت انتقادات خفیفی به حاکمیت داشته‌اند. در حالی که بسیاری از اعضای شورای علما ایده‌های افراطی دارند. شیخ صالح الفوزان که مورد توجه ویژه شاهزاده محمد است در تلویزیون سعودی گفته است که شیعه‌ها مسلمان نیستند...ما چگونه می‌توانیم مدرن شویم در حالی که چنان ایده‌های افراطی را تحمل می‌کنیم؟ چطور می‌توانیم به عنوان یک ملت پیشرفت کنیم وقتی آنهایی را که واکنش‌های سازنده (و در بسیاری موارد در قالب طنز) و متفاوت ارائه می‌دهند، تبعید می‌شوند؟»


او در 5 نوامبر 2017 یادداشتی نوشت با عنوان «ولیعهد عربستان مانند پوتین رفتار می‌کند» و در این مطلب منتشر شده در واشنگتن پست، در مورد فساد در دستگاه حکومتی این کشور نوشت: «فساد در عربستان سعودی، کاملا با فساد در اغلب کشورهای دیگر متفاوت است. در این کشور فساد تنها به دریافت رشوه در قبال گرفتن یک قرارداد، خرید هدایای گران‌قیمت برای اعضای خانواده مقامات حکومتی یا ولیعهد و استفاده از جت خصوصی خریداری شده از محل درآمدهای دولتی برای فرستادن خانواده به تعطیلات محدود نمی‌شود. به جای این موارد، بالاترین مقامات عربستان سعودی و ولیعهد تبدیل به میلیاردر شده‌اند و دلیل این ثروت قراردادهایی است که یا بسیار بالاتر از آنچه که باید قیمت‌گذاری می‌شوند یا (در بدترین حالت) وجود خارجی ندارند. سال 2004 لارنس رایت در نشریه نیویورکر در مطلبی با عنوان «پادشاهی سکوت» در مورد یک پروژه بزرگ فاضلاب در شهر جده نوشت که در واقع مجموعه‌ای بود از سوراخ‌ها و چاله‌هایی که روی زمین و در سراسر شهر حفر شده بودند، بدون اینکه در زیر آنها لوله‌ای کار گذاشته شده باشد. آن موقع من سردبیر یک روزنامه بزرگ بودم و همه ما از این موضوع اطلاع داشتیم اما هیچ‌کدام نمی‌توانستم آن را گزارش کنیم.»


«با مرگ علی عبدالله صالح، عربستان سعودی دارد تاوان خیانت به بهار عربی را می‌پردازد» روزنامه‌نگار سعودی در ماه دسامبر سال 2017 در ستونش نوشت: «انتخاب درگیر شدن در جنگ‌های بیشتر برای آن دسته از کسانی که در ریاض خواستار شکست قطعی حوثی‌ها و بیرون راندن آنها از بازی سیاست هستند بسیار وسوسه‌کننده است اما این کار نه تنها برای پادشاهی بلکه برای مردم یمن که همین حالا هم در رنج بسیار هستند هزینه بالایی دارد. این درگیری نتیجه ممانعت کردن از رسیدن مردم یمن به خواسته‌شان یعنی آزادی است. حالا حوثی‌ها تبدیل به قدرت عظیمی شده‌اند و ارزش‌های بهار عربی که بر مبنای تقسیم قدرت شکل گرفته بود را هم قبول ندارند. دنیا در حال تماشای یمن است؛ عربستان سعودی نه تنها باید جنگ را متوقف کند بلکه باید فشار بیاورد تا ایرانی‌ها هم دست از حمایت از حوثی‌ها بردارند. هر دو طرف باید فرمول تقسیم قدرت در یمن را بپذیرند.شاید مرگ صالح، دیکتاتور یمن فرصتی برای ایجاد صلح در این کشور باشد.»


یکی از آخرین یادداشت‌های جمال خاشقجی در تاریخ یازدهم سپتامبر سال جاری در واشنگتن‌پست به چاپ رسید، یادداشتی که روزنامه‌نگار سعودی در آن به مساله وضعیت زندگی مردم یمن و ضرورت پایان دادن جنگ از سوی عربستان اشاره کرده بود.


عنوان یادداشت این بود: «ولیعهد عربستان باید با پایان دادن به جنگ بی‌رحمانه یمن، عزت را به کشورش برگرداند» خاشقجی در این متن آورده بود: «هرچه این جنگ بی‌رحمانه در یمن طولانی‌تر شود، خسارت وارده هم ماندگارتر می‌شود و مردم یمن درگیر جنگ با فقر، وبا، کمبود آب و بازسازی کشورشان خواهند بود. ولیعهد عربستان باید به این خشونت پایان دهد و عزت محل تولد دین اسلام را به آن بازگرداند.»


نویسنده: زهرا چوپانکاره


منبع: روزنامه اعتماد، دوشنبه ۱۶ مهر۱۳۹۷


1497

. انتهای پیام /*
 

استاندارد دوگانه غرب

دست های پنهان صهیونیست ها در پشت پرده قتل منتقد سعودی؛

استاندارد دوگانه غرب

1 از 4

دفاع از آزادی

سرمقاله مشترک روزنامه های ایران خطاب به روزنامه نگاران جهان؛

دفاع از آزادی

4 از 4

جلسه نقد، بررسی و رونمایی کتاب "تاریخ ارتباطات ایران و فرانسه از قرون وسطی تا امروز"

موسسه مطالعات آمریکای شمالی و اروپا دانشگاه تهران برگزار می کند:

جلسه نقد، بررسی و رونمایی کتاب "تاریخ ارتباطات ایران و فرانسه از قرون وسطی تا امروز"

1 از 4

کندوکاو در مورد رژیم حقوقی دریای خزر

بنیاد مطالعات قفقاز برگزار می کند:

کندوکاو در مورد رژیم حقوقی دریای خزر

2 از 4

درسگفتار: اقتصاد سیاسی تضعیف ارزش پول ملی

موسسه مطالعات سیاسی اقتصادی برگزار می کند:

درسگفتار: اقتصاد سیاسی تضعیف ارزش پول ملی

3 از 4

نشست علمی با عنوان «گفته ها و ناگفته های FATF»

کانون وکلای دادگستری برگزار می کند:

نشست علمی با عنوان «گفته ها و ناگفته های FATF»

4 از 4

تازه ترين مطالب