web
stats
پیوست اقتصادی سیاست های کنترل آلودگی هوا
en کد مطلب: 55710 | تاریخ مطلب: 1397/07/22
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

پیوست اقتصادی سیاست های کنترل آلودگی هوا

آسیب هایی که آلودگی به سلامت انسان ها وارد می کند باعث افزایش هزینه های سلامتی و کاهش بهره وری نیروی کار می شود، که این خود هزینه های اجتماعی و فشار اقتصادی را به دنبال دارد.

پیوست اقتصادی سیاست های کنترل آلودگی هوا

آلودگی هوا، خصوصاً در کشورهای درحال‌ توسعه و ازجمله ایران، باعث اثرات شدیدی بر روی سلامت انسان و محیط‌ زیست می‌شود(Xu et al., 2013). طبق گزارش بانک جهانی در دسامبر سال 2016، آلودگی هوا به‌ عنوان کشنده‌ ترین نوع آلودگی و چهارمین عامل اصلی مرگ‌ ومیر زودرس در سراسر جهان مطرح شد. در سال 2013 مرگ‌ ومیر ناشی از آلودگی هوا به تنهایی منجر به حدود 225 میلیارد دلار هزینه اقتصادی شده است.


مواجهه طولانی‌ مدت با آلودگی هوا در سال 2016 منجر به بیش از 6 میلیون مورد مرگ‌ومیر شده است که سکته مغزی، حملات قلبی، مشکلات ریوی و سرطان ریه در اکثر این موارد علت مرگ بوده است.


قرارگیری مداوم در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرون ازجمله دلایل مرگ براثر عارضه‌های قلبی، و اثرات منفی بر کارکرد تنفس، ریه‌ها و افزایش ابتلا به آسم می‌شود (Burnett et al., 2014; Crouse et al., 2012; Pope III et al., 2011; Pope III and Dockery, 2006). یافته‌های آخرین گزارش بار جهانی بیماری (GBD) در خصوص ذرات معلق ۲.۵ میکرون نشان می‌دهد که این ذرات باعث ۲.۹ میلیون مرگ زودرس در سال 2013 در جهان شده است (Brauer et al., 2015; Forouzanfar et al., 2015).


آسیب‌هایی که آلودگی به‌ سلامت انسان‌ها وارد می‌کند باعث افزایش هزینه‌های سلامتی و کاهش بهره‌وری نیروی کار می‌شود، که این خود هزینه‌های اجتماعی و فشار اقتصادی را به دنبال دارد (Liu, 2017). اثرات بر سلامتی عمدتاً به خاطر ازکارافتادگی براثر آلودگی هوا است، به‌طوری‌که 90 درصد هزینه‌های اجتماعی مربوط به آلودگی را به خود اختصاص می‌دهد (OECD, 2008).


در سال‌های اخیر کلان‌شهرهای ایران، خصوصاً تهران، به‌صورت جدی با چالش آلودگی هوا مواجه بوده است که علاوه بر منابع آلودگی داخل شهر، پدیده گردوغبار و طوفان‌های گردوغبار با منشأ خارجی نیز به پیچیدگی این مشکل افزوده است. به‌ طوری‌که در سال 1396 به علت تداوم دوره‌های آلودگی هوا، 11 جلسه اضطرار آلودگی هوا در تهران تشکیل و بر اساس تصمیم این کمیته، جهت کاهش مواجهه دانش آموزان با آلودگی هوا، مدارس به مدت 6 روز تعطیل شدند.


دولت‌ها بر اساس قوانین و مقررات مستقیم و یا غیرمستقیم، معیارهایی برای کنترل انتشار آلاینده‌های محیط زیستی تعیین می‌کنند تا بدین‌وسیله هزینه‌های اجتماعی فعالیت‌های دارای عوارض خارجی را کاهش دهند.


آلودگی هوا منجر به ایجاد هزینه‌های زیادی برای جامعه و دولت می‌شود. دولت‌ها برای کنترل آلودگی هوا از سیاست‌هایی مانند مالیات‌های محیط‌زیستی، وضع قوانین و مقررات دولتی و مجوزها استفاده می‌کنند.


این سیاست‌ها عمدتاً با هدف قرار دادن آلودگی‌های تولیدشده، سطح فعالیت‌های اقتصادی را دستخوش تغییر قرار می‌دهند و هدف آن‌ها بهبود وضعیت محیط‌زیست است. اقتصاددانان و سیاست‌ گذاران هزینه‌های مرتبط با آلودگی هوا را به‌ عنوان یکی از موانع دستیابی به توسعه اقتصادی قلمداد می‌کنند. بر اساس تحقیقاتی که انجام‌ شده است اثر آلودگی هوا وابستگی زیادی به قوانین مربوط به کیفیت هوا دارد. به‌عنوان‌مثال، هزینه‌های اقتصادی سالانه مربوط به آلودگی هوا در تهران ۲.۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود.


این برآورد تنها تأثیرات آلودگی بر سلامت انسان را در نظر می‌گیرد و به همین دلیل آن را کمترین هزینه از کل هزینه‌های اقتصادی آلودگی هوا می‌دانند. کاهش بهره‌وری کشاورزی، کاهش دید، آسیب ناشی از آلودگی درازمدت هوا به مکان‌های فرهنگی و زیرساخت‌ها، کاهش کیفیت زندگی و روزهای تعلیمی ازدست‌رفته به دلیل بسته بودن مدارس از نمونه‌های قدرتمند اثرات آلودگی هوا بر اقتصاد می‌باشند.


بر اساس گزارش کیفیت هوای تهران در سال 1396، کاهش در میزان غلظت آلودگی PM2.5 هوای تهران در مقایسه با سئول (کره جنوبی) می‌تواند منجر به کاهش هزینه 400 میلیون دلاری در سال برای تهران ‌شود. تهران در مقایسه با مکزیک، لندن و نیویورک، با کاهش بیشتری از مقدار غلظت PM2.5 می‌تواند به ترتیب 300، 400، 500 میلیون دلار در سال هزینه‌ها را کاهش دهد.


به‌طورکلی، کاهش میزان آلودگی هوا نسبت به شهر نیویورک، اقتصاد تهران را سالانه در حدود ۱.۶ میلیارد دلار از هزینه‌های اقتصادی اجتناب‌ ناپذیر حفظ خواهد کرد (Shahbazi et al., 2016).


لازم است که هزینه‌های اجرای هر سیاست برآورد شود تا بتوان بهترین گزینه را از بین گزینه‌های موجود انتخاب کرد. اما در عین حال، پیش‌بینی بیش‌ازحد هزینه‌های آلودگی هوا باعث قانون‌ گذاری بیش‌ازحد می‌شود، که این خود می‌تواند باعث عقب‌ ماندگی اقتصادی شود. از طرف دیگر، اگر اثرات آلودگی هوا نیز کمتر از حد واقعیت پیش‌بینی شود، شهروندان زیادی تحت تأثیر قرار خواهند گرفت و این خود باعث از دست رفتن رفاه اقتصادی می‌شود(He et al., 2016).


این در حالی است که مرجع قابل‌ اتکا و موردتوافقی در خصوص اثرات آلودگی بر سلامت و همچنین پیوست اقتصادی تصمیم‌های کنترل آلودگی هوا وجود ندارد.


اکثر قوانین و مقررات محیط زیستی و همچنین تصمیم‌ سازی‌ها در حوزه محیط‌ زیست، بخصوص در حوزه آلودگی هوا، فاقد ارزیابی اقتصادی سیاست‌گذاری هستند. همین امر باعث شده است که اولاً تصویب قوانین و سیاست‌ها به‌درستی انجام نشود و در ثانی ارزیابی کارایی چنین سیاست‌هایی در بلندمدت و کوتاه‌مدت مشخص نشود. تجارب مختلفی از ارزیابی اقتصادی سیاست‌های اتخاذ شده در دنیا وجود دارد که می‌تواند راهگشای تصمیم سازان باشد.


در تحقیقی که برای کمی‌سازی اثرات اقتصادی برنامه پنج‌ ساله حفاظت محیط‌زیست و اکولوژی چین انجام‌شده است، نشان داده شده است که یک درصد افزایش در ذرات معلق ۲.۵ میکرون باعث افزایش 3 درصدی هزینه‌های سلامت خانوار می‌شود.


بر اساس این مطالعه در طی اجرای برنامه پنج‌ ساله، می‌توان هزینه‌های سلامت ملی را به میزان ۴۷.۳۶ میلیون دلار کاهش داد، که این مقدار برابر با یک درصد از تولید ناخالص داخلی کشور چین است. یک سیاست می‌تواند منجر به رشد یک‌درصدی اقتصاد کلانی مثل چین شود.


چنین ارزیابی دقیقی به ملموس بودن نتایج اجرای سیاست کمک می‌کند و ذهن‌های مردم و مسئولین را برای اجرایی کردن آن آماده می‌کند. ارزیابی‌های دقیقی که نبود آن را در سیاست‌گذاری ها و برنامه‌های ایران در راستای کاهش آلودگی هوا جستجو کرد. این سیاست ها عمدتاً با هدف قرار دادن آلودگی های تولیدشده، سطح فعالیت های اقتصادی را دستخوش تغییر قرار می دهند و هدف آن ها بهبود وضعیت محیط زیست است. اقتصاددانان و سیاست گذاران هزینه های مرتبط با آلودگی هوا را به عنوان یکی از موانع دستیابی به توسعه اقتصادی قلمداد می کنند. بر اساس تحقیقاتی که انجام شده است اثر آلودگی هوا وابستگی زیادی به قوانین مربوط به کیفیت هوا دارد. به عنوان مثال، هزینه های اقتصادی سالانه مربوط به آلودگی هوا در تهران ۲.۶ میلیارد دلار برآورد می شود.  


به عنوان مثال در حال حاضر، لایحه برنامه سوم توسعه شهر تهران با هدف زیست‌پذیری، شفافیت، کاهش نابرابری، توسعه عدالت و بهبود حکم روایی خوب شهری تدوین شده است و در حال نهایی‌ شدن است. این لایحه در 11 فصل و 91 ماده شامل حکمروایی شهری، سرمایه سازمانی، هوشمندسازی، اقتصاد و مالیه شهری، فنی و عمرانی، فضای کالبدی، حمل‌ونقل و ترافیک، محیط‌زیست و انرژی، فرهنگی و اجتماعی، ایمنی و مدیریت بحران و مدیریت راهبردی برنامه تنظیم شده است.


اما در این لایحه مشخص نشده است که در حال حاضر وضعیت شهر تهران چگونه است و در بازه چهارساله اجرای این لایحه بر اساس وظایف تعیین‌شده چه اتفاقی خواهد افتاد و چه میزان بر شفافیت مالی، کاهش نابرابری، توسعه عدالت، بهبود حکمروایی خوب شهری افزوده خواهد شد و چه میزان از بار مالی شهروندان تهرانی و شهرداری تهران کاسته خواهد شد.


اگر به مانند تجربه موفق چین عمل شود می‌توان امید به اجرایی‌شدن هرچه بهتر سیاست‌های محیط‌زیستی در ایران داشت. همین امر ضرورت کمی‌ سازی اثرات بر سلامت شهروندان براثر آلودگی هوا برای سیاست‌ گذاری و قانون‌ گذاری در حوزه محیط‌ زیست را یادآور می‌شود. ضرورتی که در طی سالیان متمادی در اکثر سیاست‌های محیط زیستی ایران مغفول مانده است.


منابع:


Burnett, R.T., Pope III, C.A., Ezzati, M., Olives, C., Lim, S.S., Mehta, S., Shin, H.H., Singh, G., Hubbell, B., Brauer, M., 2014. An integrated risk function for estimating the global burden of disease attributable to ambient fine particulate matter exposure. Environ. Health Perspect. 122, 397


Crouse, D.L., Peters, P.A., van Donkelaar, A., Goldberg, M.S., Villeneuve, P.J., Brion, O., Khan, S., Atari, D.O., Jerrett, M., Pope III, C.A., 2012. Risk of nonaccidental and cardiovascular mortality in relation to long-term exposure to low concentrations of fine particulate matter: a Canadian national-level cohort study. Environ. Health Perspect. 120, 708.


Brauer, M., Freedman, G., Frostad, J., Van Donkelaar, A., Martin, R.V., Dentener, F., Dingenen, R.V., Estep, K., Amini, H., Apte, J.S., 2015. Ambient air pollution exposure estimation for the global burden of disease 2013. Environ. Sci. Technol. 50, 79–88.


Forouzanfar, M.H., Alexander, L., Anderson, H.R., Bachman, V.F., Biryukov, S., Brauer, M., Burnett, R., Casey, D., Coates, M.M., Cohen, A., 2015. Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks in 188 countries, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. Lancet 386, 2287–2323.


He, G., Fan, M., Zhou, M., 2016. The effect of air pollution on mortality in China: evidence from the 2008 Beijing Olympic Games. J. Environ. Econ. Manag. 79, 18–39.


Liu, R., 2017. Essays on Environment and Economic Productivity. Columbia University Academic Commons.


Organization for Economic Co-operation and Development (OECD), 2008. Costs of inaction on environmental policy challenges: summary Report


Pope III, C.A., Dockery, D.W., 2006. Health effects of fine particulate air pollution: lines that connect. J. Air Waste Manage. Assoc. 56, 709–742.


Pope III, C.A., Burnett, R.T., Turner, M.C., Cohen, A., Krewski, D., Jerrett, M., Gapstur, S.M., Thun, M.J., 2011. Lung cancer and cardiovascular disease mortality associated with ambient air pollution and cigarette smoke: shape of the exposure–response relationships. Environ. Health Perspect. 119, 1616.


Shahbazi, H., Reyhanian, M., Hosseini, V., & Afshin, H. (2016). The relative contributions of mobile sources to air pollutant emissions in Tehran, Iran: an emission inventory approach. Emission Control Science and Technology, 2(1), 44-56.


Xu, P., Chen, Y., Ye, X., 2013. Haze, air pollution, and health in China. Lancet 382, 2067


از: مجید دکامین، دکترای اکولوژی گیاهان زراعی دانشگاه محقق اردبیلی


منبع: شبکه سیاست گذاری عمومی، 21 مهر 1397


1885

. انتهای پیام /*
 

از ملی گرایی تا جهان وطنی

کانون اندیشه جوان برگزار می کند:

از ملی گرایی تا جهان وطنی

1 از 4

روابط پیچیده ایران و روسیه: اتحاد استراتژیک هدفی دوجانبه؟

انجمن علوم سیاسی دانشگاه گیلان برگزار می کند:

روابط پیچیده ایران و روسیه: اتحاد استراتژیک هدفی دوجانبه؟

3 از 4

در کجا ایستاده ایم؟

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند:

در کجا ایستاده ایم؟

4 از 4

تازه ترين مطالب