web
stats
سلامت روان برای همه
en کد مطلب: 56271 | تاریخ مطلب: 1397/08/12
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

سلامت روان برای همه

بررسی های انجام شده توسط سازمان جهانی بهداشت حاکی از این است که حدود 25 درصد جمعیت هر کشور نیاز به خدمات روان پزشکی دارند و این در حالی است که امروزه حدود 450 میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به بیماری روانی یا رفتاری هستند.

سلامت روان برای همه

هر سال با فرا رسیدن روز جهانی بهداشت روان با هدف توجه بیشتر به اختلالات روانی و پیشگیری از تاثیرات منفی آن بر جوامع، در سرتاسر جهان گرامی داشته می‌شود.


بررسی‌های انجام شده توسط سازمان جهانی بهداشت حاکی از این است که حدود 25درصد جمعیت هر کشورنیاز به خدمات روان پزشکی دارند و این در حالی است که امروزه حدود 450 میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به بیماری روانی یا رفتاری هستند.


بر اساس این بررسی‌ها شایع‌ترین بیمار‌ی ‌ روانی در ایران و تمامی دنیا، افسردگی و استرس است به طوری که حدود 17 تا 18درصد مردم دنیا دارای علایم این بیماری‌ها هستند.


متاسفانه بی توجهی به بیماری‌های روانی، منجر به بروز بیماری‌های جسمی نیز می‌شود و این در حالی است که در بسیاری از کشورها به ازای هر 1 میلیون نفر، کمتر از 1 روانشناس و یا روانپزشک وجود دارد و حتی درصد کمی از بیمارستان‌ها هزینه‌هایشان را صرف بیماری‌های روانی می‌کنند. ‏


کارشناسان معتقدند، ارتقای بهداشت با مفاهیمی چون آموزش بهداشت، پیشگیری اولیه و تامین بهداشت ارتباط دارد ازاینرو پیشگیری به مفهوم کاهش خطر ابتلا به بیماری است که مهم‌ترین عامل برای ممانعت از شیوع یک بیماری‌های جسمی و روحی است.


آنان می‌گویند،انگ زدایی از بیماران روانی از اهمیت زیادی برخوردار است این در حالی است که این مساله با تغییر نگرش مردم در مورد بیماری‌های روانی و قابل تشخیص و درمان بودن اینگونه بیماری‌هاامکان پذیر است. شعار امسال سازمان جهانی بهداشت «سلامت برای همه: پوشش همگانی سلامت برای همه، در هر مکان» اختصاص یافته است.


پوشش همگانی سلامت در مورد اطمینان از اینکه همه افراد بتوانند خدمات بهداشتی کافی در هر مکان و در هر زمانی که به آنها نیاز دارند دریافت کنند و هیچ کس نباید بین سلامت خوب و نیازهای دیگرزندگی یکی را انتخاب کند.


تاریخچه طرح بهداشت و روان در کشور


دکتر سید مهدی حسن‌زاده - روانپزشک در مورد روز جهانی بهداشت روان به گزارشگر روز نامه اطلاعات می‌گوید: چند سالی است که سازمان جهانی بهداشت روزی را در ماه اکتبر (مهر ماه) به نام بهداشت روان نامگذاری کرده است واین در حالی است که در اوایل دهه 60 وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی هفته آخر مهر را هفته سلامت روان نامیدند که متاسفانه بنا به دلایلی ثبت نشد.


وی با بیان این مطلب که بهداشت روان یکی از ارکان مهم بهداشت است که متاسفانه در سراسرجهان بدست فراموشی سپرده شده است می‌افزاید: در گذشته بسیاری از مردم از خدمات سلامت روان محروم بودند تا اینکه سازمان جهانی بهداشت سلامت روان را جزو خدمات اولیه قرار داد و علامت اختصاری ‏‎ PHCرا برای آن انتخاب کرد.


مقدمات این کار در کشور در سال 1365 شروع شد و دروزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی کمیته‌ای توسط شادروان دکتر‌هارطون داویدیان پدر روانپزشکی نوین ایران پایه گذاری شد.


این کمیته با همکاری دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، تهران و مشهد حدود 2 سال روی عملیاتی کردن طرح بهداشت روان کار کردند. در آن زمان حدود150 روانپزشک در کشور مشغول به فعالیت بودند و این در حالی بود که عوارض انقلاب و جنگ سلامت روانی مردم را تحت تاثیر قرار داده بود و ما با مشکلات زیادی روبرو بودیم و در زمینه خدمات بهداشت روان کمبود‌های جدی داشتیم.


از اینرو از تجربه بعضی از کشور‌ها مانند هند استفاده کردیم و خدمات بهداشت روانی اولیه را در اختیار اقشار محروم جامعه قرار دادیم و این طرح را به طور آزمایشی در شهررضای اصفهان، شهرکرد و هشتگرد آغاز کردیم در آن زمان طرح را با آموزش بهورز‌ها در اصفهان شروع کردیم بعدها پزشکان عمومی وکارشناسان روانشناسی را هم آموزش دادیم و با کمک دکتر بوالهری و آقای صهبا طرح را اجرایی کردیم.


در اسفند همان سال اجلاس بین منطقه‌ای سلامت روان سازمان جهانی بهداشت (امرو) در اصفهان تشکیل شد و پروفسور «سارتریوز» که در آن زمان رئیس اداره سلامت روان سازمان جهانی بهداشت بود به همراه مقامات ارشد و وزرای بهداشت بسیاری از کشور‌ها در این کنفرانس شرکت کردند و زمانی که بازدید میدانی از طرح را انجام دادند تحت تاثیر پیشرفت‌های ایران قرار گرفتند و این پروژه را یک پروژه استثنایی در جهان معرفی کردند. چند سال بعد هم این طرح در تمام کشور اجرایی شد.


افسردگی و علایم آن


دکتر حسن‌زاده در پاسخ به این پرسش که شایعترین بیماری‌های اعصاب و روان در کشور کدام‌ها هستند می‌گوید: افسردگی و اضطراب شایعترین بیماری بشر است و مراجعه به کلینیک‌های روانپزشکی آنقدر زیاد است که به صورت سرماخوردگی در آمده است.


این بیماری نامریی نه تنها می‌تواند زندگی شخصی و اجتماعی فرد را از بین ببرد بلکه عملکرد شخص را آنچنان تحت تاثیر قرار می‌دهد که دچار مشکلات زیادی می‌شود به عنوان مثال این بیماری در دانشجویان خودش را به صورت افت شدید درسی نشان می‌دهد. گاهی اوقات هم چون افسردگی نمود خارجی ندارد شخص متوجه بیماریش نمی‌شود از اینرو اولین انگی که به فرد زده می‌شود تنبلی است.


وی با بیان این مطلب که اختلالات روانپزشکی چند عاملی و بسیار پیچیده هستند ومشکلات اقتصادی واجتماعی مانند تورم گرانی در ابتلا مردم به این اختلالات تاثیر گذار هستند در مورد علایم این بیماری می‌افزاید: مهمترین علامت افسردگی این است که فرد عنوان می‌کند حال و حوصله ندارد،دل و دماغ و انگیزه ندارد. شخص حساس و زود رنج می‌شود و خودش را از فعالیت‌های روزمره کنار می‌کشد در خودش فرو می‌رود گریه، بغض، غمگینی، بی‌خوابی،کم‌خوابی، بی‌اشتهایی و عدم توان جنسی همگی از علایم این بیماری هستند. ‏


پیشگیری و درمان


دکتر حسن‌زاده یادآوری می‌کند: مردم برای جلوگیری از افسردگی باید کمتر به اخبار گوش دهند. زیرا که رسانه‌های ما خبر خوبی برای شنونده‌ها ندارند این در حالی است که خبر‌های فضای مجازی هم سیاه نمایی می‌کند از اینرو مردم نباید زیاد در فضای مجازی باشند زیرا که یکی از نشانه‌های افسردگی بودن ساعت‌های طولانی در فضای مجازی است.


فرد به علت افسردگی از جامعه می‌برد و به فضای مجازی پناه می‌برد و این در حالی است که فرد در گرداب این فضا غرق می‌شود و چون اکثر خبرها بد است مردم باید زمان کمتری را در فضای مجازی بسر ببرند و به جای آن به فعالیت‌های دیگری مانند ورزش، یادگیری موسیقی و زبان جدید بپردازند. متاسفانه بسیاری از کسانی هم که به پارک‌ها می‌آیند به جای ورزش کردن استراحت می‌کنند ویا در حال خوردن هستند.


عده‌ای هم سرشان در گوشی است. عده‌ای دیگری هم بحث سیاسی می‌کنند و ماهیت اینگونه بحث‌ها هم به صورتی است که هر کسی می‌خواهد ثابت کند که حق با او است ازاینرو بحث کردن آزارشان می‌دهد.


امروزه در بسیاری از پارک‌های وسایل ورزشی وجود دارد ومردم می‌توانند ورزش کنند. رفتن به باشگاه‌های ورزشی هم خیلی خوب است و به طور کلی هر فعالیتی که بتواند خوشحالشان کند را انجام دهند. نگهداری از حیوانات خانگی هم بسیار خوب است. ‏


این روانپزشـــک مــی‌گویــد: درمان روانپزشکی شامل 2 بخش است درمان دارویـی و غیـر دارویــی است که شامل روان‌درمانــی،کـاردرمانــی، هنــردرمانــی، موسیقی‌درمانی و حیوان‌درمانی است که مردم می‌توانند با نگهداری از یک گربه یا یک پرنده به روند درمان خود کمک کنند.‏


وی در مورد اختلالات اضطرابی هم می‌گوید: اختلالات اضطرابی با اختلالات افسردگی فرق دارد اما در بالین اینگونه نیست معمولا بیماران که مراجعه می‌کند هر دو بیماری را با هم دارند زیرا که بسیار نزدیک به هم هستند. از اینرو روانپزشک دارو‌های ضد افسردگی و اضطراب را با هم برای بیمار تجویز می‌کند.


دکتر حسن‌زاده می‌افزاید: مساله مهم این است که متاسفانه مردم از مصرف داروهای روانپزشکی می‌ترسند و فکر می‌کنند که این دارو‌ها عوارض زیادی دارند این در حالی است که اینگونه نیست داروی پزشکان دیگر آجیل مشکل گشا باشد و دارو‌های اعصاب و روان پر از عارضه باشد واقعیت این است که تمام دارو‌ها عوارض دارند اما آثار مثبت دارو به عوارض منفی آن می‌چربد از اینرو برای بیمار تجویز می‌شود و این در حالی است که اعتیاد آور بودن دارو‌های اعصاب و روان یک باور غلط است.


وسواس


این روانپزشک در مورد بیماری وسواس هم یادآوری می‌کند: وسواس یکی از شایعترین اختلال‌های روانی است که بررسی‌ها نشان می‌دهند حدود 2 تا 3 درصد جامعه به این بیماری مبتلا هستند.


این در حالی است که وسواس انواع زیادی دارد مردم فکر می‌کنند کسی که زیاد با آب سرو کار داشته باشد وسواس دارد در حالی که وسواس فکری هم هست و بیماران باید برای درمان به روانپزشک مراجعه کنند به عنوان مثال: خانم کارمندی که مدام به این فکر می‌کند که نکند خطری فرزندش را تهدید می‌کند بیماری است که اضطراب همراه با وسواس دارد و افکار پوچ وبی معنا دارد اما چون زیاد تکرار می‌شود بیمار را آزار می‌دهد و نمی‌تواند آن را از سر بیرون کند. متاسفانه مردم و پزشکان می‌گویند سعی کنید به این مسائل فکر نکنید در حالیکه شخص دست خودش نیست درست مثل اینکه که متخصص قلب به بیمار بگوید سعی کنید فشار خون نداشته باشید. ‏


ارتقای سلامت روان


دکتر مریم رسولیان - روانپزشک هم می‌گوید: اختلالات روانپزشکی همچون افسردگی و اضطراب امروز گریبان‌گیر جامعه ما است توانمندسازی جامعه در مقابله با استرس و اجرای برنامه‌های بین بخشی در سازمان‌های مختلف و همت عمومی برای اصلاح نگرش‌ها و باورهای نادرست فرهنگی در زمینه سلامت روان از جمله مسائلی است که در ارتقای سلامت روان نقش مهمی دارد.


وی افزاید: هر چند که در مورد بی‌اعتمادی اجتماعی آمار دقیقی نداریم ولی علائم و نشانه‌ها مؤید این است که در بحران‌ها و نوسانات ارزی ماه‌های اخیر بی‌اعتمادی اجتماعی افزایش یافته که به صورت انبار و احتکار اقلام و مواد مختلف برای مصرف‌کنندگان خانگی یا فروشنده‌ها خود را نشان داده است.


این روانپزشک با اشاره به این مطلب که احساس ذهنی ناامنی اجتماعی موضوعی کم اهمیت‌تر از خود ناامنی اجتماعی نیست یاد آوری می‌کند: این حس ذهنی سبب افت بیشتر اعتماد اجتماعی می‌شود و این در حالی است که توجه به نقش رفتارهای فردی در بحران‌های اجتماعی و مدیریت یا تشدید این بحران‌ها موضوعی قابل اهمیت است.


اختلال اضطراب و علایم آن ‏


دکتر علی فرجام - روانشناس اجتماعی هم در مورد اضطراب به گزارشگر روز نامه اطلاعات می‌گوید: سلامت روانی عبارت است از کیفیت زندگی یک فرد که می‌تواند توانایی‌های خود را شناسایی کند و با استرس‌های روزمره به راحتی کنار بیاید. یک فرد سالم از لحاظ روانی باید بتواند به راحتی کار کند و با جامعه در مشارکت باشد. این در حالی است که سطح استرس وارده به فردی که در یک کشور با اقتصاد ضعیف زندگی می‌کند، به مراتب بیشتر از افرادی است که در جوامع پیشرفته زندگی می‌کنند.


اضطراب عبارت است از یک احساس ناخوشایند و مبهم به همراه هراس و دلواپسی با منشاء ناشناخته، که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژی است. وقوع مجدد موقعیت‌هایی که قبلاً استرس زا بوده‌اند یا طی آنها به فرد آسیب جسمی و یا روانی رسیده است باعث بروز اضطراب در افراد می‌شود. همة انسان‌ها در زندگی خود دچار اضطراب می‌شوند، ولی اضطراب مزمن و شدید، غیرعادی و مشکل ساز است. تحقیقات و بررسی‌ها نشان می‌دهند که اضطراب در خانم‌ها، طبقات کم درآمد و افراد میانسال و سالخورده بیشتر دیده می‌شود.


وی با بیان این مطلب که متاسفانه امروزه مردم دچار اضطراب فراگیر شده‌اند می‌افزاید: اضطراب واکنشی طبیعی نسبت به استرس است، اما زمانی که طولانی یا شدید می‌شود، می‌تواند به‌عنوان یک اختلال شناخته شود. اختلال اضطرابی می‌تواند هر کسی را در هر سن و سالی تحت تأثیر قرار دهد و زندگی روزمره و لذت بردن از فعالیت‌های طبیعی را مختل کند. در خصوص اختلال اضطراب فراگیر علت مشخصی برای اضطراب وجود ندارد و فرد مبتلا متوجه نمی‌شود که چرا بدون علت مشخصی دچار اضطراب شده است.


علائم و نشانه‌های روان شناختی اختلال اضطراب فراگیرعبارتند از: بیقراری، احساس «در لبه بودن» به صورت تمام‌وقت، احساس دلتنگی، نگرانی، مشکل تمرکز و تحریک پذیری،‏ علائم فیزیکی هم عبارتند از: سردرد، سرگیجه، خستگی، بی‌خوابی، تپش قلب، تنفس کوتاه، تنش، درد عضلانی، لرزش بدن، تعرق مفرط، حالت تهوع، درد معده


راه‌های پیشگیری از افسردگی ‏


- خواب کافی: میزان کافی خواب شبانه‌ روزی برای هر فرد به عوامل مختلفی نظیر سبک زندگی و سن بستگی دارد، اما طبق یک قاعده کلی اغلب افراد به‌طور متوسط به 7 تا 8 ساعت خواب شبانه نیاز دارند. همیشه سعی کنید کم‌خوابی‌های خود را جبران کنید و اگر یک شب به میزان کافی و همان اندازه‌ای که بدن‌تان نیاز دارد استراحت نکرده‌اید روز بعد طولانی‌تر بخوابید.


- ورزش منظم: حجم گسترده‌ای از مطالعات پژوهشی چند دهه اخیر به بررسی تأثیرات ورزش بر روی تندرستی معطوف شده است. امروزه روان‌شناسان بیش از پیش معتقدند که سلامت جسمی در جلوگیری از افسردگی اهمیت به‌سزایی دارد.


- تمرینات مراقبه (تمرکز ذهن): مراقبه قدمتی چندین هزار ساله دارد. تمرینات مراقبه تا همین گذشته‌های نه چندان دور اغلب فقط توسط راهبان و معمولا در اماکن مقدس انجام می‌شده است. اما به‌ویژه در چند دهه اخیر شاهد مطالعات گسترده‌ای هستیم که نشان می‌دهند مراقبه از جمله تأثیرگذارترین راهکارهای طبیعی در جلوگیری از تشویش و افسردگی است.


- پیگیری علاقه‌مندی‌ها: انسان‌ها خیلی زود به خوشی‌ها و رنج‌های زندگی عادت می‌کنند. مثلا اگر ناگهان پول هنگفتی وارد زندگی‌تان شود، بدون شک خیلی ذوق خواهید کرد اما بعد از چندی به پول‌دار بودن عادت می‌کنید. یا اگر روزی از کار بی‌کار شوید، تعجبی ندارد روحیه خود را خواهید باخت اما مدتی بعد همه چیز برایتان مثل قبل عادی می‌شود.


با این حال بعضی چیزها در زندگی هستند که همیشه تازگی خود را حفظ می‌کنند. فعالیتی که عاشق انجام دادنش باشید از آن دست چیزهایی است که آلوده عادت نمی‌شود. مثلا حرفه‌ای‌ترین بازیگران دنیا به قدری به بازیگری علاقه‌مند هستند که حتی بعد از رسیدن به شهرت و ثروت همچنان به این حرفه ادامه می‌دهند.


از: بیتا مهدوی


منبع: روزنامه اطلاعات، 9 آبان 1397


1885

. انتهای پیام /*
 

از ملی گرایی تا جهان وطنی

کانون اندیشه جوان برگزار می کند:

از ملی گرایی تا جهان وطنی

1 از 4

روابط پیچیده ایران و روسیه: اتحاد استراتژیک هدفی دوجانبه؟

انجمن علوم سیاسی دانشگاه گیلان برگزار می کند:

روابط پیچیده ایران و روسیه: اتحاد استراتژیک هدفی دوجانبه؟

3 از 4

در کجا ایستاده ایم؟

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند:

در کجا ایستاده ایم؟

4 از 4

تازه ترين مطالب