web
stats
نقش خانواده در پیشگیری از دیابت
en کد مطلب: 56735 | تاریخ مطلب: 1397/09/06
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

نقش خانواده در پیشگیری از دیابت

دیابت بیماری مزمنی است که به دلیل عوارض زیادی که بر جای می گذارد امروزه به عنوان یک معضل بهداشتی در دنیا مطرح است. از اینرو پیشگیری از این بیماری از اهمیت فراوانی برخوردار است. آمار منتشر شده از سوی فدراسیون بین المللی دیابت حاکی از این است که بیش از 428 میلیون نفر از بزرگسالان در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند وپیش بینی می شود تا 25 سال آینده این رقم به بیش از 600 میلیون نفر خواهد رسید.

نقش خانواده در پیشگیری از دیابت

 دیابت بیماری مزمنی است که به دلیل عوارض زیادی که بر جای می‌گذارد امروزه به عنوان یک معضل بهداشتی در دنیا مطرح است. از اینرو پیشگیری از این بیماری از اهمیت فراوانی برخوردار است. آمار منتشر شده از سوی فدراسیون بین‌المللی دیابت حاکی از این است که بیش از 428 میلیون نفر از بزرگسالان در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند وپیش بینی می‌شود تا 25 سال آینده این رقم به بیش از 600 میلیون نفر خواهد رسید.


 برآوردها حاکی از افزایش 2 برابری تعداد مبتلایان به دیابت در منطقه خاورمیانه و شمال افریقا است به طوری که آمار مبتلایان از 35 میلیون و چهارصدهزار نفر به 72 میلیون و صدهزار نفر خواهد رسید. بررسی‌های انجام شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نشان می‌دهد که در کشور ما بیش از 12درصد جمعیت بالای 20 سال مبتلا به دیابت هستند و این در حالی است که در عرض 30سال گذشته تعداد دیابتی‌ها 15 برابر افزایش داشته است که بسیار نگران‌کننده است. شعار امسال روز جهانی دیابت به دیابت و خانواده اختصاص یافته است. ‏


کارشناسان معتقدند، هدف اصلی در درمان دیابت، قرار دادن فرد دیابتی در شرایطی است که بتواند بدون محدودیت، از زندگی فعال و شاداب و طول عمر طبیعی برخوردارشود. این در حالی است که تحقق چنین شرایطی امکان‌پذیر نیست مگر با آموزش به بیمار و اطرافیان وی. ‏


آنان می‌گویند، مبتلایان به بیماری‌های مزمنی مانند دیابت، نیازمند همراهی و حمایت هستند تا بتوانند بخوبی دستورات درمانی را در زندگی روزمره خود به کار بندند وزندگی عادی داشته باشند. ‏


شیوع دیابت در کشور


دکتر اسدالله رجب ـ رئیس انجمن دیابت ایران در مورد بیماری دیابت به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: امروز شیوع دیابت در سراسر جهان به خصوص در کشورهای در حال توسعه رو به افزایش است. در حاضر بیش از 428 میلیون نفر در دنیا مبتلا به دیابت هستند به طوری که شیوع دیابت در کشورهای اروپایی 22 درصد، اما در خاورمیانه 97درصد است، این در حالی است که شیوع دیابت در کشور ما بسیار زیاد است و بیش از 12 درصد از بزرگسالان بالای 20 سال در ایران مبتلا به دیابت نوع دو هستند. ‏


وی درباره انواع دیابت می‌افزاید: به طور کلی 4 نوع دیابت داریم؛ دیابت نوع یک که بیشتر در کودکان، نوجوانان و افراد زیر 20 سال شایع است. دیابت نوع دو که شایع‌ترین نوع دیابت است و بیشتر افراد بالای 20 سال به آن مبتلا می‌شوند و تقریبا 90 درصد دیابتی‌ها به دیابت نوع دو مبتلا می‌شوند. همچنین دیابت همراه با بیماری‌های دیگر و دیابت بارداری نوع سوم و چهارم دیابت هستند. متاسفانه بیش از 90 درصد خانواده‌های ایرانی تا زمانی که بیمار نشوند به پزشک مراجعه نمی‌کنند و بیمار هم شوند، مراجعه به پزشک در اولویت آنان نیست. ما با کمبود آموزش صحیح برای پیشگیری از دیابت روبرو هستیم و به همین دلیل سالانه حدود 400 هزار نفر به دیابتی‌ها افزوده می‌شود. ‏


این پزشک متخصص می‌افزاید: مسئولان بهداشت و درمان کشورهای پیشرفته تمام توانشان را روی پیشگیری گذاشته‌اند وآموزش را از مهدهای‌کودک شروع کرده‌اند و نه تنها فرهنگ و آموزش تغذیه سالم، تحرک مناسب و ورزش را برای افراد جامعه از همان کودکی جا انداخته‌اند بلکه حتی مبلمان شهری را به گونه‌ای طراحی کرده‌اند که افراد، فعالیت‌های لازم جسمی را داشته باشند. آنان شرایط و امکانات را برای پیاده روی مردم آماده کرده‌اند و نوعی بسیج عمومی را برای ورزش‌های عمومی، به وجود آورده‌اند.


 متاسفانه در کشور ما مسئولان به بحث آموزش و توانمندسازی افراد برای پیشگیری از ابتلا به دیابت، اهمیت زیادی نمی‌دهند و اغلب ایرانی‌ها بیش از آن که در مورد نحوه پیشگیری از ابتلا دیابت بدانند، از عوارض خطرناک این بیماری اطلاع دارند. بسیاری از شهروندان ما نه فقط حاضر نیستند ورزش کنند، بلکه تا سر کوچه هم با ماشین می‌روند و انگیزه‌ای برای حفظ سلامت‌شان ندارند. البته مسئولان هم در این زمینه کوتاهی می‌کنند و امکانات لازم را برای مردم به‌وجود نمی‌آورند. هنوز هم در بوفه‌های مدارس فلافل و ساندویچ سوسیس و کالباس به فروش می‌رسد و تغذیه ناسالم به دانش‌آموزان داده می‌شود. ‏


پیشگیری حرف اول را می‌زند


دکتر رجب یادآوری می‌کند: پزشکان قبل از این که برای یک بیمار دیابتی نسخه و آزمایش بنویسند باید با او صحبت و او را ترغیب کنند که تغذیه سالم و تحرک بدنی کافی داشته باشد تا بیماریش پیشرفت نکند. بعضی از بیماران دیابتی که به پزشکان مراجعه می‌کنند تنها به درمان فکر می‌کنند و حاضر نیستند به راه‌های کنترل بیماری‌شان گوش دهند. این بیماران تنها راه درمان خود را مصرف دارو می‌دانند و این درحالی است که کنترل بیماری اهمیت زیادی دارد و مانع از پیشرفت بیماری می‌شود، اما متأسفانه هنوز این فرهنگ در کشور ما جا نیفتاده است.


رئیس انجمن دیابت ایران با بیان این مطلب که روش‌های پیشگیری از دیابت به مردم آموزش داده نمی‌شود به همین دلیل نیاز به افزایش تخت‌های بیمارستانی مدام مطرح می‌شود یادآوری می‌کند: هزینه پیشگیری به مراتب از درمان دیابت کمتر است و این در حالی است که اغلب متخصصان به جای پیشگیری بر امر درمان بیماری دیابت تاکید دارند.


وی با انتقاد از سازمان‌های بیمه‌گر در خصوص بی‌توجهی به آموزش برای پیشگیری از ابتلا به بیماری دیابت می‌گوید: با وجود این که ارائه آموزش‌های لازم به مردم کمترین هزینه را برای سازمان‌های بیمه گر به همراه دارد و بیش از 30 سال است که در این مورد بحث می‌کنیم، اما گویا بیمه‌ها ترجیح می‌دهند هزینه بیشتری بابت درمان دیابت بپردازند که خود هزینه سنگینی را به نظام سلامت کشور تحمیل می‌کند. ‏


دکتر رجب در مورد داروی بیماران دیابتی خاطرنشان می‌کند: در کشور کمبود دارویی نداریم و در تلاش هستیم که واحد‌های تولیدی نیاز‌های دارویی بیماران را تامین کنند. مشکل اصلی ما شیوه زندگی‌ بیماران است که صحیح نیست و نمی‌دانند داروهایشان را باید چگونه مصرف کنند. بنابراین باید با آموزش صحیح یاد بگیرند که چگونه داروهای خود را مصرف کنند. ‏


وی می‌گوید: انجمن دیابت ایران نزدیک به 30 سال در حال فعالیت است، هدف و فعالیت عمده این انجمن آموزش است. در آن زمان مردم بیماری دیابت را نمی‌شناختند در حالیکه اکنون اطلاعات مردم درباره دیابت افزایش یافته است و چنین رشد اطلاعاتی بر اساس فعالیت‌های آموزشی انجمن دیابت است. ما معتقدیم با آموزش صحیح می‌توان تا حد زیادی از ابتلا به دیابت پیشگیری کرد. برای درمان و کنترل دیابت ابتدا نیازمند آموزش صحیح هستیم و منظور از آموزش یاد دادن صحیح به افراد و درگیری آن‌ها با دیابت و سلامت است.


در مراحل بعدی درمان، تغذیه سالم، حمایت‌های روانشناختی و اجتماعی و در نهایت دارودرمانی نقش دارند. مردم باید از مواد غذایی که در ساخت آن‌ها قند و شکر فراوان به کار رفته است، خودداری کنند و میوه و سبزی بیشتری در سبد غذایی روزانه خود بگنجانند، همچنین ورزش کردن را فراموش نکنند و در عین حال از استرس دوری کنند تا درگیر بیماری دیابت نشوند. ‏


دیابت و انواع آن ‏


دکتر مریم سرلک ـ پزشک عمومی در مورد بیماری دیابت و انواع آن به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: در دیابت نوع یک که 15 تا 10 درصد کل موارد دیابت را تشکیل می‌‌دهد، تولید انسولین از پانکراس به علت از میان رفتن سلول‌های سازنده انسولین، متوقف می‌‌شود. به همین دلیل افراد مبتلا به این نوع دیابت باید از بدو تشخیص، انسولین مورد نیاز بدن را به صورت تزریقات روزانه تأمین کنند و به همین دلیل به آن، «دیابت وابسته به انسولین» نیز می‌گویند. اگر فرد مبتلا به دیابت نوع یک باشد، بدن او به هیچ وجه انسولین تولید نمی‌کند.


 به همین دلیل، نوع یک بیماری دیابت؛ یک بیماری خود ایمنی است، به نحوی که به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند و سلول‌های سازنده انسولین در پانکراس را از بین می‌برد. هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند چه چیزی باعث آن می‌شود، اما به احتمال زیاد ژنتیک نقش دارد. دیابت نوع یک خودش را با علائمی مانند تشنگی فراوان، خستگی، گرسنگی شدید، تکرر ادرار، کاهش وزن بدن و بی‌حوصلگی نشان می‌دهد.


‏دیابت نوع دو یا دیابت بزرگسالی یکی از مهمترین انواع دیابت‌ها است که حدود 90 درصد دیابتی‌ها به آن مبتلا هستند. در بدن این افراد، ابتدا انسولین به اندازه کافی ترشح می‌شود اما به عللی، مؤثر واقع نمی‌شود. این نوع دیابت نوع اختلال متابولیک و سوخت و ساز در بدن است که توانایی تولید انسولین در بدن را از میان می‌برد و یا برعکس، مقاومت در برابر انسولین در بدن ایجاد می‌شود و در نتیجه انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. در این دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می‌یابد به همین دلیل بر میزان قند خون افزوده می‌شود که به آن، «هایپرگلیسمی» می‌گویند.‏ با افزایش دراز مدت قند در خون عوارض دیابت یا تخریب رگ‌های بسیار ریز در بدن ایجاد می‌شوند که می‌تواند اعضایی از بدن مانند کلیه، چشم و اعصاب و قلب را درگیر کند.


مهم‌ترین علائم دیابت نوع 2 عبارتند از: تشنگی زیاد، تکرر ادرار، عصبی و بی‌حوصله بودن، اختلال در بینایی، بی‌حسی و یا مورمور شدن انگشتان، ایجاد زخم و دیر بهبود یافتن زخم‌ها. این نوع دیابت اکثراً در ارتباط با درمان یک بیماری دیگر و یا هنگام یک آزمایش تصادفی تشخیص داده می‌شود. اگر به دیابت نوع دو مبتلا هستید، بدانید که پایه اساسی درمان،‌ غیر از آموزش، برنامه غذایی صحیح و فعالیت جسمی‌ (ورزش) است. در بعضی موارد، داروی خوراکی و یا تزریق انسولین نیز بخشی از درمان است. ‏


دیابــت بـارداری: این دیـابــت از اختلالات مهم دوران بارداری است که 2 تا 7 درصد زنان باردار به آن مبتلا می‌شوند. زنانی که در بارداری‌های قبلی خود، قندخون بالا یا نوزاد با وزن بالا داشته‌اند، سابقه مرگ داخل رحمی جنین بدون علت مشخص و زنان چاق با ‏‏BMI‏ بالای 30، بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری قرار دارند.


علاوه بر این، زنانی که پدر و مادر مبتلا به دیابت دارند نیز در معرض خطر هستند. دیابت بارداری باتوجه به میزان بالا بودن قندخون، باعث افزایش وزن و فشارخون در دوران بارداری می‌شود، به طوری که جنین این زنان خیلی درشت است و احتمال سخت‌زایی و سزارین در زنان مبتلا به این نوع دیابت بیشتر است. ‏


دکتر سرلک در مورد درمان دیابت بارداری می‌افزاید: معمولا در بیش از 90 درصد موارد، قندخون بعد از بارداری به حالت طبیعی برمی‌گردد، ولی احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 در خانم‌هایی که در دوران بارداری به دیابت مبتلا شوند؛ در سنین بالای 40 سال وجود دارد، بنابراین باید هم روی کنترل وزن و هم قندخون خود دقت داشته باشند.‏ گاهی دیابت بارداری برای اولین بار تشخیص داده ‌می‌شود و گاهی هم خانم‌های باردار از قبل به دیابت مبتلا بوده‌اند که تشخیص داده نشده است.


اگر بیمار از گروه اول باشد، عوارض قلبی و ‌عروقی،‌ کلیوی و چشمی دیابت در او دیده نمی‌شود و بنابراین نیازی نیست در این زمینه تحت‌نظر باشند، اما در مورد دسته دوم چون چند سال مبتلا به دیابت بوده‌اند، ولی از آن اطلاعی نداشته‌اند، عوارض دیابت مانند اشکالات عروق کرونر، بیماری‌های قلبی و نوروپاتی بیشتر است، بنابراین قندخون‌شان باید بیشتر کنترل شود و از افزایش وزن پیشگیری کنند. همچنین زنان چاق در دوران بارداری باید قند خون‌شان بیشتر کنترل شود.


خانم‌های باردار باید به دقت قندخون و رژیم غذایی‌شان را کنترل کنند، زیرا افزایش وزن و فشارخون در مبتلایان به این بیماری بسیار اتفاق می‌افتد، بنابراین باید به آنها توجه شود. پزشک با دقت رشد طبیعی جنین را تحت نظر می‌گیرد و اگر قند خون ناشتای مادر نیز بالا باشد و انسولین تزریق کند، در هفته 38 بارداری یعنی 2 هفته زودتر از موعد، بارداری ختم می‌شود.‏


راه‌های پیشگیری از دیابت ‏


ـ افزایـش فعالیــت‌های فیزیــکی: فعالیت‌های فیزیکی منظم امتیاز‌های بسیاری دارد که اولین آن‌ها، کمک به کاهش وزن شماست، اما چه کاهش وزن پیدا کنید و چه نکنید، فعالیت‌های ورزشی قندخون شما را پایین می‌آورد و میزان حساسیت بدن به انسولین را افزایش می‌دهد و بنابراین میزان قندخون در سطح نرمال تثبیت می‌شود.‏


‏ـ تحقیقــات نشـان مـی‌دهـد کـه ورزش‌هـای ایروبیـک و قدرتــی، هر دو می‌توانند به کنترل قند خون کمک کنند، اما مفیدترین برنامه ورزشی، برنامه‌ای است که در بر دارنده هر دو باشد.‏


‏ـ دریافت بیشتر فیبر: فیبر قادر است خطر ابتلا به قند خون را با کمک به کنترل آن، کاهش دهد. همچنین جذب فیبر با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی مرتبط است. از طرفی مواد حاوی فیبر قادرند با کمک به احساس سیری، باعث کاهش وزن شما شوند. غذا‌ و خوراکی‌های حاوی فیبر بالا عبارتند از میوه‌ها، سبزی‌ها، لوبیا، غلات سبوس دار، گردو و آجیل.


‏ـ استفاده بیشتر از غلات سبوس‌دار: اگر چه روشن نیست که غلات سبوس دار به چه دلیل قادرند خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهند و قندخون را درحد ثابت نگه دارند، اما سعی کنید حداقل نیمی از غلاتی را که استفاده می‌کنید، سبوس‌دار باشند. بسیاری از خوراک‌ها از جمله همه نان‌ها و ماکارونی از غلات سبوس‌دار تهیه و آماده خوردن می‌شوند. همیشه به نحوه مصرف غلات سبوس‌دار در لیست ترکیبات سازنده محصولات که بر روی بسته آنها درج می‌شود، توجه داشته باشید.‏


‏ـ کاهـش وزن: اگر اضافه وزن دارید، پیشگیری از دیابت با کاهش وزن به شدت وابسته است. هر 500 گرمی که وزن کم می‌کنید، تا حد زیادی به ارتقاء سلامت خود کمک کرده‌اید.


طبق یک مطالعه، در سالمندانی که میزان متوسطی از وزن‌شان (5 تا 10 درصد) کاهش پیدا می‌کند و فعالیت‌های فیزیکی منظم انجام می‌دهند، احتمال بروز دیابت تا 58 در صد کاهش می‌یابد.‏‏


‏ـ گرایش به رژیـم‌های سالم‌تر غذایی: کربوهیدرات پایین یا مصرف کم برخی دیگر از خوردنی‌ها، در وهله اول قادرند به کاهش وزن شما کمک شایانی کنند، اما کارایی آنها، در خصوص جلوگیری از دیابت، ناشناخته است و تاثیر آنها در استفاده درازمدت این‌گونه نیست. از اینرو با محدود کردن خود به گروه خاصی از مواد غذایی، ممکن است خود را از برخی مواد غذایی ضروری و مفید، محروم کنید. ‏‏


نویسنده: بیتا مهدوی


منبع: روزنامه اطلاعات، شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷


1497

. انتهای پیام /*
 

صدا و سیما در پرتو قانون اساسی: تحلیل اصل 175

وزارت علوم تحقیقات و فناوری برگزار می کند:

صدا و سیما در پرتو قانون اساسی: تحلیل اصل 175

1 از 4

ایران و لوایح چهارگانه (AFTF)

دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی برگزار می کند:

ایران و لوایح چهارگانه (AFTF)

2 از 4

استراتژی های اقتصادی ایران در شرایط تحریم

پژوهشکده دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می کند:

استراتژی های اقتصادی ایران در شرایط تحریم

3 از 4

تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و روسیه

انجمن علمی دانشجویی زبان روسی برگزار می کند:

تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و روسیه

4 از 4

تازه ترين مطالب