web
stats
فعالیت های دانشجویی دشوارتر از گذشته پیش می رود
en کد مطلب: 57275 | تاریخ مطلب: 1397/09/15
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

در گفت و گو با عضو سابق دفتر تحکیم وحدت مطرح شد؛

فعالیت های دانشجویی دشوارتر از گذشته پیش می رود

علی تاجرنیا عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت معتقد است 40 سال گذشته را باید به چهار دهه برای جنبش دانشجویی تقسیم کرد، تعامل با حاکمیت، نقد حاکمیت، رکود و رخوت و دوره بازتولید آرمان های جریان دانشجویی که دوره جدید شروع شده است اما امروز فعالیت های دانشجویی در درون دانشگاه ها بسیار دشوارتر از گذشته پیش می رود و هنوز نتوانسته به جایگاه خویش نزدیک شود.

فعالیت های دانشجویی دشوارتر از گذشته پیش می رود

جنبش دانشجویی به معنای عمل جمعی، اختیاری، داوطلبانه و جهت دار برای ایجاد تغییر و تحول سیاسی و اجتماعی است.


البته هر عمل جمعی دانشجویی، جنبش نیست بلکه به یک حرکت جمعی گفته می شود که افراد آن به قصد ایجاد تغییر و تحول سیاسی اجتماعی پا پیش می گذارند. البته ممکن است گاهی بخواهند در مقابل برخی تغییر و تحولات سیاسی و اجتماعی بایستند.


بنابراین چنین ویژگی هایی برای همه جنبش های دانشجویی در کشورهای مختلف یکسان است که چنین وضعیتی در ایران نیز وجود دارد. هرچند در دوره های مختلف و با توجه به شرایط سیاسی وضعیتی متفاوت را سپری کرده است.


یکی از مهمترین رخدادهای جنبش دانشجویی ایران را باید مربوط به دهه 30 خورشیدی دانست؛ یعنی زمانی که پس از کودتای 28 مرداد 1332خورشیدی، ریچارد نیکسون معاون رییس جمهوری وقت آمریکا به منظور بررسی مستقیم اوضاع ایران به تهران آمد. دانشجویان در 16 آذر همان سال در اعتراض به این سفر به برپایی تظاهرات مبادرت ورزیدند و مردم را به مقاومت فراخواندند.


در این میان نیروهای حکومت در دانشگاه، دانشجویان را هدف گلوله قرار دادند و بدین شکل سه دانشجو به نام های «مهدی شریعت رضوی، مصطفی بزرگ نیا و احمد قندچی» به شهادت رسیدند. این رویداد سبب شد تا 16 آذر به عنوان «روز دانشجو» در تقویم نام گذاری شود.


پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت روز دانشجو با «علی تاجرنیا» عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت و عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات به گفت و گو پرداخته است.


- متن کامل گفت و گو با ایرنا در ادامه آمده است:


**ایرنا: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، جنبش دانشجویی چه وضعیتی را تجربه کرد؟


***تاجرنیا: جنبش دانشجویی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی فراز و فرودهایی را پشت سر گذاشته است که علت این امر نیز به آن برمی گردد که این جنبش تا چه اندازه مستقل از دولت و حاکمیت عمل کرده و تا چه اندازه به آن نزدیک شده است.


با توجه به این مهم باید گفت که در دهه نخست بعد از پیروزی انقلاب و بعد از انقلاب فرهنگی، جریان دانشجویی با درک این نکته که مساله مهم آن روز کشور جنگ و مقابله با دشمن خارجی است، بخش عمده ای از این جریان توجه خود را معطوف به آن کرد و بخش عمده ای از چهره های مطرح دانشجویی در جبهه های جنگ حضور پیدا کردند که این اتفاق براساس نیاز آن روز جامعه بود.


در این دوره فعالیت های دانشجویی به نوعی حرکت های جنبشی نبود و بیشتر فعالیت ها در قالب تشکل ها و انجمن های اسلامی دنبال می شد.


**ایرنا: در دوره سازندگی و توجه دولت وقت به توسعه اقتصادی، وضعیت جنبش دانشجویی و فعالیت های سیاسی درون دانشگاه چگونه پیش رفت؟


***تاجرنیا: با روی کار آمدن دولت سازندگی یک بخش مغفول مانده ای از جامعه که وجود داشت و آن هم توسعه سیاسی همگام با توسعه اقتصادی بود، پیگیری شد. با توجه به این مهم انجمن های اسلامی و تشکل های دانشجویی شکوفاتر و با نگاه منتقدانه تری وارد عرصه فعالیت ها شدند که در همین دهه یعنی از 1368 تا 1376 خورشیدی اوج دوران جنبش دانشجویی اتفاق می افتد؛ جایی که جنبش دانشجویی به اندازه ای حرکت آفرین می شود که بدون شک دوم خرداد 1376خورشیدی دستاورد این حرکت می شود.


در آن زمان که احزاب، گروه ها و شخصیت های سیاسی به نوعی به محاق رفته بودند جنبش های دانشجویی سعی می کند با مطرح کردن موضوع توسعه سیاسی و نقد رفتارهای حاکمیت به نوعی گفته های متفاوتی ارایه کنند.


در این زمان جنبش دانشجویی برای نخستین بار از راهپیمایی های 13 آبان نگرشی جدید همراه با استکبار ستیزی و نقد رفتارهای اقتدارگرایانه در داخل کشور، ارایه می کند و این حرکت های به خرداد 1376خورشیدی منتج می شود. بنابراین نقد حاکیمت از دوره سازندگی و با اعتراض به سیاست های تعدیل و اعتراض به عدم تناسب توسعه سیاسی با توسعه اقتصادی شروع و به دوم خرداد منتج شد و بعد از آن نیز ادامه پیدا کرد.


**ایرنا: جنبش دانشجویی که باعث روی کار آمدن دولت اصلاحات شده بود در همین دوره نگاه های تندتری نیز به دولت اصلاحات داشت. این اتفاق چرا و چگونه رخ داد؟


***تاجرنیا: از این زمان بخشی از جریان دانشجویی سعی دارد به مانند احزاب سیاسی عمل کند و می خواهند مانند احزاب با ارایه لیست در انتخابات حضور داشته باشد که این اتفاق باعث نوعی تشتت در بخش هایی از این جنبش می شود؛ بخشی که معتقد به تعامل با قدرت و حاکمیت بود و بخشی که نگاه تندتری داشت و معتقد بود که هرنوع تعامل را باید کنار گذاشت و از این حیث در آن مقطع دچار افراط شد که اوج آن در پروژه «عبور از خاتمی» و بحث هایی که در نهایت منتج به این شد که با سابقه ترین تشکیلات دانشجویی یعنی «دفتر تحکیم وحدت» دچار انشقاق شد.


***ایرنا: شما وضعیت جنبش دانشجویی را از دوره سازندگی تا دوره اصلاحات روبه رشد می دانید. چرا در 18 تیر 1378 خورشیدی حادثه کوی دانشگاه اتفاق افتاد؟


***تاجرنیا: ما در دوره اصلاحات شاهد نوعی دوگانگی در مجموعه حاکمیت هستیم؛ دولتی و مجلس ششم که طرفدار آزادی های سیاسی و اجتماعی بودند و می خواهند این امکان را ایجاد کنند و ساختاری که تلاش دارد این مجموعه را محدود کند و حتی می خواهد زهر چشمی از جریان های دانشجویی بگیرد و از آنجایی که جنبش دانشجویی در دوم خرداد موثر بود، می خواهد نوعی انتقام گیری کند.


بنابراین در جریان یک اقدام اعتراضی که در سال های گذشته بارها اتفاق افتاده بود، برخورد صورت می گیرد و همین امر هم شروع رفتارهای شد که برخوردهای تند را با جریان های دانشجویی سازماندهی کرد که نهایتاً با یک نوعی سیاست های فشار و ارعاب و تشدید اختلاف ها در مجموعه دانشجویی منجر شد.


**ایرنا: با روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد، جنبش دانشجویی چه وضعیتی را تجربه کرد؟


***تاجرنیا: بعد از پایان دوره اصلاحات و روی کار آمدن دولت نهم و دهم جنبش دانشجویی دچار نوعی رکود شد. در این دوره سیاست هایی اعمال شد که استقلال دانشگاه را کم و فعالیت های دانشجویی را محدود کرد. به این ترتیب نوعی رکود و رخوت در جریان های دانشجویی ایجاد شد و به دنبال آن با اعمال احکام سنگین برای دانشجویانی که فعالیت های صنفی و سیاسی می کنند، هزینه فعالیت های دانشجویی بالا رفت. در نتیجه دانشگاه عملاً از نشاط و شادابی خود فاصله گرفت.


**ایرنا: چرا با توجه به کاهش سختگیری ها در دولت حسن روحانی نسبت به جنبش های دانشجویی ما هنوز نمی توانیم صحبت از فعال و پویا بودن این جنبش کنیم؟


***تاجرنیا: بعد از روی کار آمدن دولت حسن روحانی، تغییر شرایطی صورت گرفته و ما شاهد فعالیت هایی در جنبش دانشجویی هستیم منتها به سبب بافت دانشجویی و شرایطی که هنوز بر دانشگاه ها حاکم است؛ یعنی حاکمیت شوراهای فرهنگی و نیروهایی که از خارج بر دانشگاه ها تحمیل شده اند، هنوز اجازه نداده که جنبش دانشجویی به جایگاه اصلی و تاثیرگذاری بر فضای عمومی جامعه، برسد.


**ایرنا: ارزیابی شما از وضعیت امروز جنبش دانشجویی چیست آیا می توان گفت که در حالت نوعی رکورد به سر می برد؟


***تاجرنیا: 40 سال گذشته را باید به چهار دهه برای جنبش دانشجویی تقسیم کرد که تعامل با حاکمیت، نقد حاکمیت، دوره رکود و رخوت و دوره بازتولید آرمان های جریان دانشجویی که از دروه جدید شروع شده است.


امروز جریان دانشجویی آنچنان ویژگی های جنبشی را ندارد و ما بیشتر تشکل های دانشجویی را داریم که به صورت پراکنده در دانشگاه ها فعالیت می کنند. بخش عمده ای از این رخوت محصول سیاست هایی است که در طی2 دهه گذشته صورت گرفت و دانشگاه را غیرمستقل می خواهد.


این مساله هم در جذب استادان و هم سیاست گذاری های سیاسی و فرهنگی در دانشگاه ها و نوع تسلط شورای انقلاب فرهنگی در تعیین مدیران دانشگاه ها و سیاست های آن کاملاً مشهود است.


وقتی شرایط به گونه پیش می رود و مقرراتی وضع می شود که فعالیت برای دانشجویان هزینه بر است و فعالیت های سیاسی را به شدت با رکود مواجه می کند نمی توان انتظار داشت که یک تشکیلات دانشجویی پویا و بانشاط داشت.


بخشی دیگر از رخوت جریان های دانشجویی به بافت شخصیتی دانشجویان بازمی گردد زیرا شرایط در درون کشور به گونه ای پیش رفته که دغدغه های دانشجویان که خروجی مدارس هستند دغدغه های فردی و مسایلی است که به نوعی به شخص آنها مرتبط می شود و مسوولیت اجتماعی و نگاه فراتر از مسایل شخصی به شدت در جوانان امروز ضعیف شده است. اگر در گذشته بیشتردانشجویان روحیه ای سیاسی و اجتماعی داشتند امروز تعداد آنها بسیار اندک شده است.


به همین سبب امروز فعالیت های دانشجویی در درون دانشگاه ها بسیار دشوارتر از گذشته پیش می رود زیرا این فعالیت ها با استقبال کمتری روبرو می شود.


بنابراین مجموعه این سیاست ها و تزریق این نوع از دیدگاه ها در فضای دانشجویی باعث شده تا دانشگاه امروز علیرغم کم شدن محدودیت ها نسبت به دوره دولت های نهم و دهم، هنوز نتوانسته به جایگاه خودش نزدیک شود.


منبع: گروه اطلاع رسانی ایرنا، 14 آذر 1397


1885

. انتهای پیام /*
 

صدا و سیما در پرتو قانون اساسی: تحلیل اصل 175

وزارت علوم تحقیقات و فناوری برگزار می کند:

صدا و سیما در پرتو قانون اساسی: تحلیل اصل 175

1 از 4

ایران و لوایح چهارگانه (AFTF)

دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی برگزار می کند:

ایران و لوایح چهارگانه (AFTF)

2 از 4

استراتژی های اقتصادی ایران در شرایط تحریم

پژوهشکده دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می کند:

استراتژی های اقتصادی ایران در شرایط تحریم

3 از 4

تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و روسیه

انجمن علمی دانشجویی زبان روسی برگزار می کند:

تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و روسیه

4 از 4

تازه ترين مطالب