web
stats
انقلابی و توسعه گرا
en کد مطلب: 58489 | تاریخ مطلب: 1397/10/20
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

انقلابی و توسعه گرا

این روزها جای آیت الله هاشمی خالی است. فقیهی سیاست ورز و اندیشمندی توسعه گرا که بدون شک در تاریخ ایران از سرآمدان و نام آورانی است که منش و روش او و رویکرد و نقطه عزیمت اش به سیاست و مذهب و حکومت در کنار ویژگی ها و خصلت های رفتاری اش او را به نمونه ای بی بدیل و کم نظیر در بین سیاستمداران و حاکمان تبدیل کرده است.

انقلابی و توسعه گرا

این روزها جای آیت‌الله هاشمی خالی است. فقیهی سیاست‌ورز و اندیشمندی توسعه‌گرا که بدون شک در تاریخ ایران از سرآمدان و نام‌آورانی است که منش و روش او و رویکرد و نقطه عزیمت‌اش به سیاست و مذهب و حکومت در کنار ویژگی‌ها و خصلت‌های رفتاری‌اش او را به نمونه‌ای بی‌بدیل و کم نظیر در بین سیاستمداران و حاکمان تبدیل کرده است.


چهره‌ها و بزرگان زیادی در تاریخ ایران در مقاطع مختلف تاریخی زندگی کرده‌اند که حضور و اقدامات آنان منشأ تحولات تاریخی و اساسی بوده است.


بدون شک یکی از برجسته‌ترین این افراد مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی است که در آستانه دومین سالگرد درگذشتش همچنین شرایط سیاسی و اقتصادی حاکم بر کشور ضرورت و لزوم توجه به افکار و آرا او بیشتر از گذشته اهمیت پیدا کرده است.


هر چند در تمامی این سال‌ها به دلیل نقش بارز ایشان در حوزه سیاست، وجوه دیگر شخصیتی ایشان مانند اندیشه و جایگاه فقهی و علمی آن مرحوم کمتر از سوی ناظران و جامعه مورد توجه قرار گرفت اما قطع به یقین تتبع در این ابعاد وجودی ایشان هم از ضروریات هاشمی‌شناسی به شمار می‌آید.


هاشمی‌رفسنجانی فقیه نو اندیشی بود که نخستین تالیف خود به عنوان مجتهد و طلبه علوم حوزوی را به امیرکبیر اختصاص داد. طبعا نقاط اشتراک ایشان و میرزا تقی‌خان امیرکبیر و نقش هر دو چهره در ترسیم چشم‌انداز توسعه کشور فراوان است اما در کنار امیرکبیر شباهت‌های او به احمد قوام هم جالب است.


تحلیلگران و متفکران سیاسی همواره کوشیده‌اند با بیان و تفسیر ویژگی‌های شخصیتی، علمی و حوزوی و سیاسی ایشان تصویری متناسب و مبتنی بر دیدگاه‌ها و تفسیر خود از ایشان به جامعه ارایه کنند.


به همین دلیل است که هاشمی هم دوستان جدی دارد و هم مخالفانی راسخ که در برابر او و اندیشه‌هایش صف‌آرایی کرده‌اند. هاشمی‌رفسنجانی در تاریخ معاصر به سبب عهده‌دار بودن مسوولیت‌های انتصابی و انتخابی همیشه بر روند‌های سیاسی و کلان کشور تاثیرات جدی داشته است و شاید همین تاثیر‌گذاری و ایفای نقش جدی در صیانت از انقلاب و جمهوری اسلامی بود که مخالفان او را بر آن داشته که حتی پس از مرگش دست از مخالف‌خوانی و دشمنی با او برندارند.


آن مرحوم چه زمانی که با حکم امام خمینی(ره) فرمانده جنگ شد، چه دورانی که با رای مردم رییس‌جمهور شد، چه زمانی که با حکم مقام معظم رهبری به ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید، چه روزگاری که رییس مجلس خبرگان بود و حتی روزگاری که رد صلاحیت شد، هیچگاه از مدار تعادل و میانه‌روی و نجابت خارج نشد و همواره با متانت، صبوری، تعقل و دوراندیشی تلاش کرد هم افراط را تضعیف کند و هم تفریط را محکوم!


گرچه هاشمی از حوزه برخاست و در سیاست تداوم پیدا کرد اما طبعا به عنوان یک کنشگر در عرصه سیاست دامنه مخالفان و حامیان او نشان می‌دهد با وجود اینکه قدیس نبود اما توانست با اقدامات خود مبتکر و مفسر دیدگاه و رویکردی به سیاست و حکومت شود که قطعا او را در زمره روحانیون نواندیش و سیاستمداران عملگرا قرار می‌دهد، ترکیبی از نوگرایی و عملگرایی که در رفتار او پررنگ بود امروز هم می‌تواند در روبه‌رو شدن با بحران‌ها و مشکلات کشور راه جدیدی را باز کند و همه جریان‌های سیاسی را چه چپ و چه راست چه معتقدین به اقتصاد دولتی و چه مومنین به اقتصاد آزاد، چه محافظه‌کاران و مدافعان وضع موجود و چه تحول‌خواهان و بهبودطلبان شرایط موجود را در یک نکته به اشتراک می‌رساند‌.


نقطه‌ای به نام ایران که پیشرفت و توسعه آن مهم‌ترین دغدغه یار صدیق انقلاب و رهبری بود. هاشمی طلبه‌ای مبارز که بعدها به فقیهی سیاستمدار تبدیل شد، مبانی سیاست را از مکتب امامی آموخته بود که جاهل را تعریف نمی‌کرد مگر در حال کندروی یا تندروی. در گفتمان هاشمی که مبتنی بر عقلانیت و دوراندیشی بود، همسویی حاکمیت و جامعه برای عبور از بحران‌ها تعیین‌کننده بود و البته بر همین مبنا هیچگاه با خلط دو ساحت حکومت و جامعه و تضعیف و قربانی کردن یکی در برابر دیگری سر سازش نداشت.


امروز که جامعه ایران با بحران‌ها و گرفتاری‌های مختلف دست به گریبان است، تدوین منش و روش اصلاح‌جویانه و تحول‌خواهانه او از سوی حامیانش اهمیت فراوان دارد.


متاسفانه در کشور ما عناصر و افراد تاثیرگذار و تاریخ‌ساز هیچگاه در درون یک فرآیند هدفمند به نهاد تبدیل نشده‌اند، همین نهاد‌سازی فکری از چهره‌های برجسته نکته مهم و پر اهمیتی است که ضرورت آن برای قضاوت منصفانه و عادلانه و جامع‌نگرانه چهره‌های تاریخی و اثرگذار همچنان پا برجاست.


از: مجید فراهانی


منبع: روزنامه اعتماد، 20 دی 1397


1885


 

. انتهای پیام /*
 

بررسی چهار دهه تجربه رسانه ایی انقلاب اسلامی

فرهنگسرای رسانه و شبکه های اجتماعی برگزار می کند،

بررسی چهار دهه تجربه رسانه ایی انقلاب اسلامی

1 از 4

بررسی انتقادی پرونده یرواند آبراهامیان

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند:

بررسی انتقادی پرونده یرواند آبراهامیان

2 از 4

چندجانبه گرایی در سیاست خارجی ایران

انجمن ایرانی مطالعات جهان برگزار می کند:

چندجانبه گرایی در سیاست خارجی ایران

3 از 4

تازه ترين مطالب