web
stats
تجارت با تفرقه افکنی
en کد مطلب: 58512 | تاریخ مطلب: 1397/10/22
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

وزیر خارجه امریکا با شعار مقابله با ایران به 9 کشور منطقه سفر می کند؛

تجارت با تفرقه افکنی

به زبان ساده می توان گفت که اگر در دوره باراک اوباما، تمام کشورهای اروپایی برای مسدود کردن منافذ تجاری ایران با واشنگتن همراه شده بودند این بار در دوره ترامپ کشورهای اروپایی تمام تلاش خود را به کار گرفته اند که منافذی برای ادامه رابطه تجاری با ایران باز کنند.

تجارت با تفرقه افکنی

در اروپا از ایران سخن می‌گویند، در چین و روسیه پرونده تهران را پیش از هر پرونده دیگری مورد بحث و بررسی قرار می‌دهند، در کشورهای عربی نام ایران را بیش از نام هر کشور دیگری تکرار می‌کنند، در اسراییل حرف دیگری جز مهار ایران نمی‌زنند. فاعل تمام این جمله‌ها مقام‌های متفاوت دولت امریکا هستند. از دونالد ترامپ رییس‌جمهور تا مایک پمپئو وزیر خارجه و جان بولتون مشاور امنیت ملی.


 از ژانویه 2017 تا امروز که ژانویه 2019 است، ایران به اصلی‌ترین محور در حوزه سیاست خارجی دولت جمهوری‌خواه امریکا تبدیل شده است. چگونه به آنچه که نفوذ ایران در سوریه، عراق، بحرین، لبنان، یمن می‌خوانیم، پایان بدهیم؟ چگونه برنامه موشکی ایران را محدود کنیم؟ چگونه توافق هسته‌ای مدت‌دار با ایران را مادام‌العمر کنیم؟ چگونه با ایران به توافقی جامع برسیم که به اسم باراک اوباما نباشد؟


 دونالد ترامپ هر تصمیمی را که در حوزه سیاست خارجی می‌گیرد به نوعی به ایران مرتبط می‌کند. اگر سیاست اعلامی مذاکره با کره‌شمالی را در پیش ‌می‌گیرد برای آن است که به باراک اوبامای دموکرات نشان دهد، مذاکره با کشوری که توانایی تولید بمب هسته‌ای دارد، چگونه باید باشد؟(فارغ از نتیجه هیچ که تاکنون در این مذاکرات حاصل شده است) اگر سفارتخانه امریکا را از تل‌آویو به قدس منتقل می‌کند در پس ذهن خود به دنبال مهار نفوذی است که می‌گوید، ایران در جریان مقاومت در منطقه دارد. اگر چشم‌های خود را بر جنایت آل‌سعود در یمن می‌بندد، بیم این را دارد که این اعتراض به تقویت جایگاه ایران در یمن و البته کل منطقه تعبیر شود. اگر فرمان خروج از سوریه را می‌دهد، اعتقاد دارد که این بازیگران منطقه‌ای چون ایران هستند که باید ویرانه‌های باقی‌مانده از جنگ را جمع و جور کنند.


اگر با وجود همه انتقادها نسبت به قتل جمال خاشقجی از متهم کردن ولیعهد سعودی سر باز می‌زند برای این است که اعتقاد دارد به او برای مبارزه با ایران در منطقه نیاز دارد. در چنین شرایطی در روزهایی که امریکا با بحران داخلی تعطیلی دولت دست و پنجه نرم می‌کند و پرونده‌های مهم‌تری چون صلح خاورمیانه و مذاکره با کره‌شمالی همچنان معطل مانده‌اند، مایک پمپئو وزیر خارجه دولت ترامپ طولانی‌ترین تور خارجی خود از زمان حضور در این مقام را به کشورهای منطقه غرب آسیا اختصاص می‌دهد و مبارزه با نفوذ ایران را به عنوان محور این رایزنی‌ها انتخاب می‌کند.


 تکرار نقشه راه مقابله با ایران


 عراق، اردن، مصر، عربستان، بحرین، قطر، کویت، عمان و امارات کشورهایی هستند که در این تور منطقه‌ای سکاندار دستگاه دیپلماسی امریکا میزبان مایک پمپئو خواهند بود. سفر مایک پمپئو به منطقه درست 3 هفته پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا در جریان یک گفت‌وگوی تلفنی با رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه اعلام کرد آماده است با توجه به شکست داعش در سوریه، سربازان امریکایی را به خانه بازگرداند.


هر چند که این اظهارات ترامپ بعدها توسط جان بولتون و مایک پمپئو به گونه‌ای تعدیل یا اصلاح شد اما تاثیر خود را بر متحدان امریکا به خصوص اسراییل و عربستان سعودی گذاشت. نگرانی‌های شدیدی که در پایتخت برخی کشورهای منطقه با اعلام آماده شدن امریکا برای خروج از برجام به راه افتاد، مایک پمپئو را به منطقه کشاند.


در حالی که به نظر می‌رسید، وزارتخانه‌های دفاع و خارجه امریکا هم از تصمیم ناگهانی رییس‌جمهور برای خارج کردن سربازان امریکایی از سوریه شوکه شده‌اند اما وزیرخارجه این کشور در طول سفر خود تلاش کرد میان این تصمیم و حضور ایران در سوریه ارتباط ایجاد کند. به عنوان نمونه درست در ساعاتی که وی در مصر ادعا کرد، امریکا تا خارج کردن آخرین چکمه‌های نیروهای ایرانی در سوریه می‌ماند، خبر رسید که خروج پاره‌ای از تجهیزات نظامی امریکایی از سوریه آغاز شده است!


 مایک پمپئو با دو هدف جلب اجماع عربی علیه ایران و رد ادعای 10 سال پیش باراک اوباما، رییس‌جمهور امریکا در سخنرانی در دانشگاه امریکایی قاهره که گفته بود، اسلام‌گرایی افراطی ریشه در ایدئولوژی ندارد به منطقه آمد. در حالی که برخی رسانه‌ها نوشتند پمپئو با سخنرانی در قاهره، نقشه راه ترامپ در خاورمیانه را به تصویر خواهد کشید اما سخنرانی وی نشان داد که وی بار دیگر سیاست امریکای ترامپ در قبال ایران را تکرار کرد. سیاستی که یک هدف را دنبال می‌کند: فشار حداکثری سیاسی و اقتصادی برای به پای میز مذاکره کشاندن ایران.


 در تمنای جلب اجماع


 سیاست ضدایرانی ترامپ تشنه جلب اجماع در سطح بین‌المللی است. آنچه که تاثیر اجرایی شدن تحریم‌های هسته‌ای بر ایران در این دور و دور پیشین در زمان ریاست‌جمهوری باراک اوباما را متفاوت می‌کند، اجماع جهانی است که در آن دوره بود و این ‌بار نیست.


به زبان ساده می‌توان گفت که اگر در دوره باراک اوباما، تمام کشورهای اروپایی برای مسدود کردن منافذ تجاری ایران با واشنگتن همراه شده بودند این‌ بار در دوره ترامپ کشورهای اروپایی تمام تلاش خود را به کار گرفته‌اند که منافذی برای ادامه رابطه تجاری با ایران باز کنند.


در چنین شرایطی مایک پمپئو که نتوانست اجماع غربی‌ها علیه ایران حداقل در حوزه برجام را به دست آورد به دنبال این اجماع در منطقه است. مایک پمپئو می‌گوید برای اصلاح روش باراک اوباما در قبال ایران به منطقه آمده است. اصلاحی که در بطن آن تخریب تنها توافق موجود میان ایران و امریکا در 40 سال گذشته یعنی برجام نهفته است.


 مایک پمپئو پس از آنکه در بغداد و اقلیم کردستان عراق تلاش کرد، پیوندهای اقتصادی میان ایران و عراق را سست کند و به بغداد هشدار داد که معافیت 45 روزه از تحریم‌های ایران تمدید نمی‌شود، راهی اردن سپس قاهره شد و در آنجا نیز اظهارات تند و تیز خود درباره ایران را تکرار کرد.


مایک پمپئو با تکرار ادعاهای بی‌پایه و اساس درباره نفوذ ایران در یمن، سوریه و عراق به خروج امریکا از برجام اشاره کرد و گفت: رییس‌جمهور ترامپ، چشم‌پوشی عامدانه ما از خطر رژیم ایران را پایان داده و از توافق هسته‌ای ناقص با ایران و وعده‌های دروغین‌اش عقب‌نشینی کرد. تحریم‌های امریکا علیه ایران هرگز نباید برداشته می‌شد.تلاش‌های جدیدی برای قطع مبادی درآمدی ایران که با آن تروریسم را در منطقه رواج می‌دهد،(!) آغاز کردیم. کشورهای مختلفی از تقابل ما با ایران حمایت می‌کنند. مصر، عمان، کویت و اردن در مقابله با دور زدن تحریم‌ها توسط ایران کمک کرده‌اند. تلاش‌های ما برای محدود کردن تمایلات رژیم ایران فقط به خاورمیانه محدود نیست. دوستان و شرکای امریکا از کره جنوبی تا لهستان به ما پیوسته‌اند. کشورهای وارد‌کننده نفت از ایران، واردات را به صفر رسانده‌اند.


پمپئو ضمن اشاره به تلاش‌های واشنگتن برای گرم ‌شدن روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی ادامه داد: چه کسی فکر می‌کرد یک نخست‌وزیر اسراییل روزی به مسقط(پایتخت عمان) سفر کند؟ در اکتبر سال قبل، سرود اسراییل در پی پیروزی یک جودوکار اسراییلی در امارات عربی متحده به صدا درآمد».


وی در اظهاراتی که در تضاد با وعده ترامپ برای خارج کردن نظامیان امریکایی از سوریه بود، گفت: تا زمانی که نبرد با تروریسم به پایان نرسیده، عقب‌نشینی نمی‌کنیم. همچنین ما از اقدامات اسراییل در متوقف کردن تهران از تبدیل کردن سوریه به لبنان دوم حمایت می‌کنیم. در یازدهم فوریه رژیم ایران 40 ساله می‌شود. تحریم‌های اقتصادی امریکا علیه این رژیم، سخت‌ترین در نوع خود در تاریخ هستند و سخت‌تر نیز می‌شوند. تا زمانی که تهران مثل یک کشور عادی رفتار کند، تا زمانی که ایران و نوابش از سوریه خارج نشوند، امریکا هیچ کمک مالی برای بازسازی مناطق تحت کنترل دولت اسد پرداخت نمی‌کند».


 رویای یک نمایش ضد ایرانی دیگر


 مایک پمپئو درست مانند مافوق خود دونالد ترامپ علاقه وافری به راه‌اندازی نمایش اجماع علیه ایران دارد. آخرین بار دونالد ترامپ در نخستین روزهای مهر ماه جاری با تشکیل جلسه‌ای به ریاست خود در شورای امنیت تلاش کرد، اجماع علیه برجام و ایران را به تصویر بکشد. تلاشی که با حمایت تمامی اعضای دایم و غیردایم شورای امنیت به شکستی برای امریکا تبدیل شد. اکنون مایک پمپئو در نخستین روزهای سال 2019 میلادی از بخت‌آزمایی جدید واشنگتن این‌ بار با به راه‌اندازی نشست ضدایرانی در لهستان خبر می‌دهد.


براساس گفته‌های مایک پمپئو در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز، امریکا در ماه آینده میلادی نشستی در سطح رهبران جهان برگزار خواهد کرد که برای گسترش ثبات و آزادی در خاورمیانه است و روی تاثیرات منطقه‌ای ایران متمرکز خواهد بود. پمپئو با اعلام اینکه این کنفرانس در ۱۳ و ۱۴ ماه فوریه در لهستان برگزار خواهد شد، گفت:«ما رهبران ده‌ها کشور از سراسر جهان را گرد هم خواهیم آورد. این کشورها با هدف تمرکز بر ثبات خاورمیانه، صلح، آزادی و امنیت در این منطقه گرد هم خواهند آمد و اطمینان حاصل کردن از اینکه «ایران تاثیر کارشکنانه‌ای ندارد، یک رکن مهم این نشست است. کشورهایی از آسیا، آفریقا، نیمکره غربی، اروپا و خاورمیانه در این کنفرانس حضور به هم خواهند رساند.»


 پمپئو با اشاره به اینکه حکومت بشار اسد بخشی از مذاکرات این نشست خواهد بود، گفت: ما می‌خواهیم اطمینان حاصل کنیم، زمانی که این مذاکره سیاسی شروع شود همه گزینه‌ها روشن و قابل بحث باشند.


به گزارش ایسنا، پمپئو روسیه و ایران را «مجریان شرور خاورمیانه» خواند و گفت: امیدواریم آنها(ایران و روسیه) را همراه با حکومت(سوریه) و تمامی افراد ذی‌نفع در آنجا(سوریه) بر سر میز مذاکره بیاوریم تا درباره شکل ساختاری که سوریه پس از یک جنگ داخلی باید داشته باشد، گفت‌وگو کنند.


 در جست ‌و جوی ائتلاف عربی علیه ایران


 خبر تشکیل این نشست در لهستان یکی دیگر از مهره‌های دومینوی ضدایرانی است که پمپئو در این سفر دنبال می‌کند. سفری که تمام رسانه‌های بین‌المللی از آن با عنوان سفری به کشورهای عربی منطقه خلیج فارس با شعار مبارزه با ایران یاد می‌کنند.


مایک پمپئو در هر کدام از 9 مقصدی که در این تور گنجانده شده یک موضوع را بیش از همه تکرار کرده و خواهد کرد و آن هم این است که خروج نیروهای امریکایی از سوریه به معنای رها کردن متحدان واشنگتن در منطقه نیست. دستور کار پمپئو در بحرین و امارات تشدید فشار اقتصادی بر ایران و تلاش برای حصول اجماع میان کشورهای منطقه خلیج فارس برای مقابله با ایران است.


پمپئو در حالی چنین دستورکاری برای سفرش قائل شده که بحران قطر همچنان ادامه دارد. همزمان گفته می‌شود که وزیر خارجه امریکا با کشورهای عربی منطقه درباره ایجاد ناتوی عربی که هدف آن شکل دادن به اتحادی نظامی علیه ایران است نیز گفت‌وگو خواهد کرد.


در حال حاضر اصلی‌ترین نگرانی کشورهای منطقه‌ای که امنیت خود را به حمایت امریکا گره‌ زده‌اند، نامشخص بودن سیاست‌های واشنگتن در منطقه است. ترامپ در حالی که مبارزه با ایران را اصلی‌ترین محور تلاش‌های خود قرار داده، دستور خروج نیروهای امریکایی از سوریه و افغانستان را صادر می‌کند و این دوگانگی متحدان واشنگتن در منطقه را نگران کرده است.


با وجود این پیش از آنکه پای پمپئو پس از مصر به بحرین برسد، وزارت‌خارجه امریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که امریکا منافع و دغدغه‌های مشترکی با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس دارد: شکست دادن داعش، مبارزه با تروریسم ناشی از اسلام رادیکال، تامین امنیت راه‌های تامین انرژی جهانی و مقابله با نفوذ ایران اشتراک‌هایی هستند که در بیانیه وزارت خارجه امریکا به آنها اشاره شده است.


با وجود تاکید پمپئو بر اتحاد میان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس علیه ایران حقایق چیز دیگری می‌گوید. به عنوان نمونه دو سال از عمر بحران میان قطر و عربستان سعودی می‌گذرد و تمام تلاش‌های امریکا برای آشتی میان این دو عضو شورای همکاری خلیج‌فارس بی‌نتیجه مانده است.


قطر در نتیجه این بحران به سمت ترکیه و ایران چرخیده لذا طبیعی است که واشنگتن برای شکل ‌دادن به اجماع علیه ایران در منطقه نمی‌تواند حساب خاصی روی دوحه باز کند. به گزارش رسانه‌های متفاوت امریکایی یکی از نکته‌های که پمپئو در تمامی 9 مقصد این تور منطقه‌ای مورد اشاره قرار خواهد داد، مساله ایجاد ائتلاف استراتژیک میان کشورهای منطقه است. ائتلافی که ارتش‌های کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس را به نهادهای موازی در مصر و اردن متصل می‌کند تا به قول امریکایی‌ها اتحادی نظامی علیه ایران باشد. یکی دیگر از دستورکارهای پمپئو در عربستان و امارات متحده عربی تلاش برای بستن کتاب جنگ در یمن خواهد بود.


سوریه نیز یکی از سوژه‌هایی است که رهبران کشورهای میزبان پمپئو سوال‌های بسیاری درباره آن از وی خواهند داشت. رسانه امریکایی وال استریت ژورنال در نگاهی تحلیلی به سفر مایک پمپئو نوشت: سخنانی که وزیرخارجه امریکا در قاهره بر زبان آورد، گویای تلاش وسیعی است که تیم ترامپ در دو سال گذشته برای تهدیدسازی از ایران در افکار عمومی انجام داده است. ترامپ و تیم وی تلاش می‌کنند، ایران را مانعی در مسیر صلح و امریکا را شریکی برای برقراری ثبات و آرامش در منطقه معرفی کنند.


وال استریت ژورنال در ادامه این گزارش به انتقادهای پمپئو از باراک اوباما در خاک قاهره پرداخت و نوشت: برخلاف سخنرانی باراک اوباما در سال 2009 در دانشگاه امریکایی قاهره، پمپئو در سخنانش خواهان توسعه دموکراسی و حقوق مدنی در جوامع عربی از جمله مصر نشد و تنها از دولت مصر خواست که شرایط را برای آزادی بیان و عقیده فراهم کند.


این موضع‌گیری نشان داد همانطور که بسیاری از تحلیل‌گران می‌گویند، دولت ترامپ مساله حقوق بشر را در اولویت قرار نداده و حتی کمتر از دولت‌های پیشین امریکا به آن اهمیت می‌دهد. سخنرانی پمپئو و توجه اندک وی به مساله حقوق بشر در حالی رخ می‌دهد که رابطه ترامپ با محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی که متهم به قتل جمال خاشقجی روزنامه‌نگار سعودی است، انتقادهای بسیاری را به راه انداخته است.


وال استریت ژورنال در ادامه می‌نویسد: دولت ترامپ امیدوار است که بتواند میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و مصر و اردن اتحادی برای مقابله با ایران که به اصلی‌ترین محور سیاست خارجی امریکا بدل شده، ایجاد کند.


مشکل اصلی در این مسیر این است که کشورهای شورای همکاری نیز با هم متحد نیستند و به گفته نماینده‌ای که وزارت‌خارجه امریکا برای حل بحران میان قطر و عربستان سعودی تعیین کرده بود، عربستان سعودی تمایلی به میانجی‌گری یا دخالت امریکا در این پرونده ندارد.


مساله دیگری که باید توجه داشت این است که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای هر گونه رویارویی با ایران روی حمایت نظامی امریکا تکیه می‌کنند. امریکا در حال حاضر بیش از 10 هزار سرباز مستقر در کشورهای عضو شورای همکاری دارد.


از: سارا معصومی


منبع: روزنامه اعتماد، شنبه 22 دی 1397


1497

. انتهای پیام /*
 

بررسی چهار دهه تجربه رسانه ایی انقلاب اسلامی

فرهنگسرای رسانه و شبکه های اجتماعی برگزار می کند،

بررسی چهار دهه تجربه رسانه ایی انقلاب اسلامی

1 از 4

بررسی انتقادی پرونده یرواند آبراهامیان

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند:

بررسی انتقادی پرونده یرواند آبراهامیان

2 از 4

چندجانبه گرایی در سیاست خارجی ایران

انجمن ایرانی مطالعات جهان برگزار می کند:

چندجانبه گرایی در سیاست خارجی ایران

3 از 4

تازه ترين مطالب