web
stats
شورای انقلاب نهادی برخاسته از بطن انقلاب
en کد مطلب: 58549 | تاریخ مطلب: 1397/10/22
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

شورای انقلاب نهادی برخاسته از بطن انقلاب

شورای انقلاب نهادی برخاسته از بطن جامعه بود که با تدبیر و اندیشه های روشنگرانه بنیانگذار جمهوری اسلامی به ابهام زدایی از اذهان ملت پرداخت که هنوز درک کافی از نهضت مردم ایران نداشتند و اینگونه ارایه تصویری فرهنگی و انسانی از انقلاب اسلامی در داخل و خارج پرداخت.

شورای انقلاب نهادی برخاسته از بطن انقلاب

 نهضت انقلاب اسلامی نمونه بارز بیداری افکار عمومی جهت ایجاد اصلاحات و تحولات بنیادینی به شمار می رفت که با رشد آگاهی سیاسی مردم، گفتمان آزادی خواهانه و ضد استبدادی به طرح ریزی نظام جدیدی تبدیل شد که مبتنی بر تمایلات و خواسته های آگاهانه اکثریت ملت ایران بود.


جرقه های انقلاب اسلامی با قیام مردم در 19 دی 1356 خورشیدی زده شد و شعله های آن هر روز گسترش می یافت و بر ابعاد آن افزوده می شد. در پی هجرت امام خمینی(ره) به پاریس و بیانات و اعلامیه های مداوم ایشان ضد رژیم پهلوی اعتراضات مردمی شدت یافت و این امید را در دل انقلابی ها ایجاد کرد که سرنگونی نظام طاغوت نزدیک است.


از این رو اندیشه شکل گیری شورای انقلاب ایجاد و این طرح با امام(ره) در میان گذاشته شد و این مهم در چارچوب شورای انقلاب به منصه ظهور رسید.


به همین منظور امام خمینی(ره) در 22 دی 1357 خورشیدی در پیامی به منظور تشکیل شورای انقلاب فرمودند: «به موجب حق شرعی و بر اساس رأی اعتماد اکثریت قاطع مردم ایران که نسبت به اینجانب ابراز شده است، در جهت تحقق اهداف اسلامی ملت، شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی، مرکب از افراد با صلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق، موقتاً تعیین شده و شروع به کار خواهند کرد... این شورا موظف به انجام امور معین و مشخصی شده است، از آن جمله ماموریت دارد تا شرایط تأسیس دولت انتقالی را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و مقدمات اولیه آن را فراهم سازد.»


این نخستین بار بود که به طور رسمی از طرف امام خمینی(ره)، تشکیلات و برنامه‌های آینده حکومت اسلامی بیان می‌شد. اعلام رسمی موجودیت شورای انقلاب از طرف امام(ره)، رژیم و رسانه های جمعی را به تکاپو انداخت تا از هویت اعضای آن اطلاع پیدا کنند اما درایت اعضای شورای انقلاب باعث شد تا عوامل حکومت وقت موفق به شناسایی آنان نشوند و رسانه های جمعی اطلاعی از آن به دست نیاورند.


تشکیل شورای انقلاب نخستین اقدام عملی در جهت اداره‌ کشور به شمار می‌رود. چنانکه در همان زمان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بسیاری از مشکلات مردم را حل و زمینه‌ انتقال حکومت از سلطنت به جمهوری اسلامی را فراهم کرد.


ساماندهی انقلاب، وارد آوردن آخرین ضربات به پیکر نیمه جان رژیم پهلوی و کمک به اداره کشور پس از پیروزی انقلاب را می توان از اصلی ترین اهداف تاسیس شورای انقلاب دانست. پس از پیروزی انقلاب از نخستین اقدامات شورای انقلاب می توان به برگزاری همه پرسی در ارتباط با نظام جمهوری اسلامی در 12 فروردین 1358 خورشیدی و تصویب اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اشاره کرد.


همچنین شورای انقلاب، ملی شدن بانک‌ها، سامان بخشیدن به دادگاه‌های انقلاب، بررسی پیش نویس قانون اساسی و انتشار آن در جراید، تصویب قانون شوراهای محلی، تصویب ملی شدن صنایع بزرگ، تصویب آیین‌نامه مجلس خبرگان، انتخابات مجلس شورای اسلامی و ... را انجام داد.


به مناسبت این روز تاریخی پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا در گفت وگو با «محمد علی راست گفتار» کارشناس تاریخ ایران و مدرس دانشگاه، تاثیر این رویداد تاریخی را در جریان پیروزی انقلاب اسلامی بررسی کرد.


** تشکیل شورای انقلاب اسلامی مهمترین رویداد در روند تشکیل نظام جمهوری


تشکیل شورای انقلاب اسلامی به دستور امام خمینی(ره) از جمله تصمیمات بزرگ و مدبرانه ای بود که در آن برهه حساس از تاریخ به وسیله ایشان گرفته شد. سراسری شدن و اوج تظاهرات مردم در 1357 خورشیدی اندیشه تشکیل این شورا را به وجود آورد و اینگونه شد که آیت الله مطهری در سفر خود به پاریس این موضوع را با امام(ره) مطرح کرد و ایشان موافقت خود را اعلام کردند.


این شورا یکی از ستون ها و قدرت های سیاسی و اجرایی انقلاب اسلامی ایران به شمار می رفت که پیش از تشکیل مجلس شورای اسلامی به عنوان نهاد مرجع برای قانون گذاری محسوب می شد. به دنبال نخست وزیری شاپور بختیار در دی 1357 خورشیدی و تلاش های او برای فعال کردن شورای سلطنت، امام خمینی(ره) و یاران وی طرح ایجاد شورای انقلاب اسلامی را به منظور سامان بخشیدن به فعالیت های انقلابی و ایجاد یک چارچوب مدون برای اجرای سیاست ها، عملی کردند.


با اعلام رسمی موجودیت این شورا به وسیله امام خمینی(ره) برای نخستین بار برنامه‌های آینده حکومت اسلامی نیز اعلام شد و اینگونه بسیاری از ابهامات درباره آینده انقلاب و چگونگی تشکیل جمهوری اسلامی از میان رفت. امام راحل در پیامی در 22 دی 1357 خورشیدی به طور رسمی از شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی نام بردند و در مفاد آن اعضا و وظایف آن را مشخص کردند.


شورای انقلاب بازوی عملی و اجرایی امام خمینی(ره) در زمان حضور ایشان در فرانسه بود. این نهاد تاثیر گذار توانست زمینه انتقال قدرت از رژیم پهلوی به جمهوری اسلامی را فراهم کند. در واقع تشکیل این شورا به عنوان نخستین گام در جهت اداره کشور در دوران پیش و پس از انقلاب اسلامی محسوب می شود.


** تحقق اهداف انقلاب اسلامی با تدبیر شورای انقلاب


شورای انقلاب توانست با راهنمایی و تدبیر امام خمینی(ره) به اهداف از پیش تعیین شده خود برسد. بسیاری از برنامه ها و سیاست های مربوط در ماه های نخستین انقلاب اسلامی انجام شد. این شورا وظایف خود را در زمان حضور امام خمینی(ره) در فرانسه با قدرت عملی کرد و سرانجام پس از بازگشت بنیانگذار جمهوری اسلامی به وطن اهداف مهمی از قبیل تشکیل دولت، تشکیل مجلس، ایجاد مجلس موسسان و خبرگان در شورای انقلاب مطرح شد.


در نخستین گام، شورای انقلاب، مهدی بازرگان را به عنوان نخست وزیر دولت موقت به محضر امام(ره) پیشنهاد داد که مورد پذیرش ایشان قرار گرفت.


کمیته موقت انقلاب اسلامی نیز با هدف مقابله با ضد انقلابی ها شکل گرفت که این مهم نیز از جمله اقدامات شورای انقلاب بود. ریاست این شورا بر عهده مرتضی مطهری و پس از شهادت وی، آیت الله طالقانی جای او را گرفت و در نهایت نیز بنی صدر به ریاست این شورا انتخاب شد. برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در بهمن 1358 و تشکیل مجلس شورای اسلامی نیز از جمله فعالیت های شورای انقلاب اسلامی به شمار می رفت.


** پایان گرفتن وظایف این شورا با شروع کار دیگر مجالس تاثیر گذار در نظام


با شروع کار مجلس، شورای نگهبان و دیگر نهاد‌ها، مسوولیت و ضرورت وجودی شورای انقلاب به پایان رسید و آخرین جلسه شورای انقلاب در 26 تیر 1359 خورشیدی برگزار و وظایف آن به مجلس واگذار شد.


منبع: گروه اطلاع رسانی ایرنا، 22 دی 1397


1885

. انتهای پیام /*
 

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

مجتمع آموزشی عالی علوم انسانی برگزار می کند:

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

1 از 4

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

دانشگاه تهران برگزار می کند:

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

2 از 4

نوروز و صلح

سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری برگزار می کند:

نوروز و صلح

3 از 4

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

پژوهشگاه مطالعات خاورمیانه برگزار می کند:

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

4 از 4

تازه ترين مطالب