web
stats
نگاهی به فیلم 'ماجرای نیمروز؛ رد خون'
en کد مطلب: 59459 | تاریخ مطلب: 1397/11/23
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

نگاهی به فیلم 'ماجرای نیمروز؛ رد خون'

'ماجرای نیمروز؛رد خون' آخرین ساخته ی «محمد حسین مهدویان» ادامه ای است برای داستانی که قبل از آن یکبار روایتش را آغاز کرده بود و حالا در آن و در خلال توضیح بیشتر راجع به شخصیت هایش، سال های پر از خون و درد دهه ی 60 پس از حمله ی منافقین و عملیات مرصاد را روایت می کند.

نگاهی به فیلم 'ماجرای نیمروز؛ رد خون'

 'ماجرای نیمروز؛رد خون' آخرین ساخته ی «محمد حسین مهدویان» ادامه ای است برای داستانی که قبل از آن یکبار روایتش را آغاز کرده بود و حالا در آن و در خلال توضیح بیشتر راجع به شخصیت هایش، سال های پر از خون و درد دهه ی 60 پس از حمله ی منافقین و عملیات مرصاد را روایت می کند.


 برخی فیلم ها به دلیل موضوعات حساسی که دست روی آن می گذارند و اطلاعاتی که ارائه می کنند، از همان ابتدا توجهات و حرف و حدیث های زیادی را بر می انگیزند. «ماجرای نیم روز؛ رد خون» که دنباله ی قسمت اول این فیلم «ماجرای نیم روز» است دقیقا از همین فیلم هاست. فیلمی که ادعاهای بزرگی دارد و درباره ی موضوعاتی صحبت می کند که به دلیل خشم و انزجار عمومی نسبت به سوژه ی فیلم، یعنی «سازمان مجاهدین خلق» شاید کمتر درباره آن صحبت شده باشد.


 **انزجاری که جای درد می نشیند


در قسمت اول این فیلم که به داستان ترورهای دهه ی شصت به دست منافقین می پرداخت عشق کمرنگی هم بود؛ عشق یک مامور امنیتی به دختری که به منافقین پیوسته و حالا این مامور امیدوار است که او به راه راست برگردد و اصلاح شود. اما در داستان دوم که فیلم به لحاظ زمانی و رخدادها چند سال جلوتر آمده و اگرچه در بسیاری عناصر و مضامین و حتی بازیگران ما شاهد تکرار و مشابهت هایی در روایت داستان هستیم، اما یک تفاوت بزرگتر رخ داده و حالا این داستان عشقی که شاید بهتر باشد آن را دوگانه عشق و نفرت بنامیم (که در جای جای فیلم تکرار می شود) به متن داستان آمده و صرفا یک داستانک حاشیه ای نیست. داستان زنی مفقود شده در جنگ که اگرچه خانواده اش او را شهید می پنداشته اما حالا متوجه می شوند نه تنها زنده است که در اردوگاه اشرف و در کنار منافقین است. حالا یک انزجار بزرگ است که جایگزین غم و درد از دست دادن می شود؛ شوهر و برادری که تا دیروز از مرگ او غمگین و البته مفتخر بودند حالا هر لحظه از فیلم به دنبال مرگش هستند و او را زمینه ساز سرشستگی فردی و دشمن آرمان های ایدئولوژیکی شان می دانند. برادری که فقط به دنبال پیدا کردن خواهرش و بی لحظه ای درنگ کشتنش است و البته همسری که در این جستجو می خواهد جواب سوال هایش و مهمترین آنها یعنی «چرا» را بگیرد.


فیلم روایت عملیات مرصاد در سالهای پر از خون و درد دهه ی شصت است، جایی که مجاهدین اگرچه در آرمان های خود این شعله آتش جنگ را با نام «فروغ جاویدان» آغاز کردند اما پایانی جز افولی جاویدان برای خودشان و خیانتی جاویدان در صحنه ی تاریخ نداشتند.


 **ایدئولوژی برتر از احساس


ماجرای نیم روز؛ رد خون که 7 سال پس از ماجرای قصه ی اول روی می دهد، فصل تازه ای از آشنایی عمیق تر با افراد، جریان ها و وقایع است. جایی که بیننده دیگر صرفا مواجه ای یکطرفه با وقایع و آدم ها ندارد و این بار پای صحبت ها، توجیهات و رخدادها از زبان هر دو طرف درگیر در داستان می نشیند؛ نگرانی ها و تلاش های سپاه برای متوقف کردن حملات دشمنان عرب زبان و فارسی زبان (یعنی عراقی ها و منافقین) از یک طرف و از طرف دیگر آرمان های پوچ و نوع مواجه ی متناقض مجاهدین را.


فیلم حتی ما را به درون اردوگاه اشرف می برد و نکته هایی را بازگو می کند که شاید کمتر کسی می دانسته است؛ برگزاری کلاس ها فاکت خوانی در اردوگاه اشرف که افراد را مجبور به اعتراف نسبت به تفکرات و آنچه در ذهنشان می گذرد به منظور زدودن هرآنچه غیر از منافع و اهداف سازمان، یکی از همین اطلاعاتی است که فیلم به بیننده می دهد.


ماجرای نیم روز دو در بیان خشونت افسارگسیخته و بی رحمی مجاهدین صریح تر عمل می کند و با نمایش حلق آویز کردن پاسدارن، آتش زدن اجساد توسط آنها و کشتار غیرنظامیان در اسلام آباد، نمونه هایی از بی رحمی و قساوتشان را نشان می دهد؛ از طرف دیگر با نمایش نماز خواندن دسته جمعی منافقین در حالی که عده دیگرشان در حال آتش زدن و کشتن مردم هستند؛ یا جایی که مجوز سازمانی ازدواج برای زن متاهلی که هنوز به لحاظ دینی نمی تواند ازدواج کند صادر می کنند در کنار بیانات مسعود (رجوی) که دم از دین و شریعت و عاشورا می زند، نمونه هایی از نمایش نتاقضات عجیب و غریب مجاهدین و ایدئولوژی های متناقضی است که فیلم به آنان اشاره می کند.


 **بی طرفی شرط ماندگاری


یکی از بهترین نکات فیلم را می توان در تدوین و ریتم تند اما جذاب مهدویان دید؛ جایی که فیلم آنقدر هیجان و روح دارد و آنقدر از ملودرام های آپارتمانی مد روز سینمای ایران فاصله گرفته است که می تواند همراهی بیننده را تا آخرین لحظات با خود داشته باشد؛ مخاطبی که نه تنها خسته نشده که با هیجان و کنجکاوی به دنبال سرنوشت و فرجام شخصیت ها و داستان است.


در واقع مهدویان که شروع کار خود را در «آخرین روزهای زمستان» و «ایستاده در غبار» با بیان روایتی در سبک مستند-داستانی آغاز کرده بود، امروز به شیوه ای قابل قبول و پخته رسیده است که در جایگاهی ما بین مستند و روایت داستانی اما به شیوه ای منحصربه فرد قرار دارد.


انتخاب لوکشین شهرک اکباتان به عنوان محل پیگیری داستان در تهران در آن دوره زمانی را هم می توان انتخاب دقیق و کم هزینه ی کارگردان به جهت تلاش برای فضاسازی و تطبیق زمانی دانست چرا که این شهرک در طی این سال ها شکل ظاهری خود را حفظ کرده است و می تواند نماینده ی خوبی برای روایت جلوه ظاهری داستان باشد.


 **نیاز به صادق بودن در واگویی تاریخی


یکی از سختی ها و مشکلات فیلم هایی که به روایت هایی کاملا واقعی و در اینجا، تاریخی می پردازند، علاوه بر نیاز به فاصله گرفتن از سینمای مستند و حفظ عناصر و مولفه های سینمای داستانی، نوع مواجهه با حقایق و واقعیت ها است؛ جایی که احتمالا ممکن است حقایق در تقابل با ایدئولوژی معاصر به چالش کشیده شده و بی طرفی راوی را را تحت الشعاع قرار دهد؛ و در بدترین حالت آن را نادیده گرفته و یا حذف کند.


موضوعی که اتفاقا یکی از انتقادات اصلی مطرح شده از طرف برخی منتقدان و صاحبنظرانی است که بر این نقاط تاریک داستان دست می گذارند. این که چرا برخی حوادث و افراد در این فیلم نادیده گرفته شده و حذف شده اند و برخی از داستانک ها آنگونه که بوده اند، به روایت درنیامده اند.


حساسیت های روی این مسائل و ماهیت فیلم از همان ابتدا به قدری زیاد بود که پروانه ساخت آن پس از فراز و فرودهای زیادی داده شد و حتی در حاشیه ی یکی از جلسات هیئت دولت درباره آن بحث شد. به ندرت پیش می آید که فیلمی در چنین جلساتی محلی از اعراب داشته باشد یا دست کم کمتر شاهد آن بوده ایم اما خود این مساله به خوبی نشان از توجهات و برانگیختن حساسیت ها از همان آغاز بوده است؛ حساسیت هایی که در تمام این مدت ادامه داشت و حالا و پس از اکران و دیده شده آن که منجر به دریافت ها و تفاسیر متعدد افراد می گردد، احتمالا فیلم و عوامل آن را وارد فاز تازه ای خواهد کرد.


منبع: گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، 23 بهمن 1397


1197

. انتهای پیام /*
 

نخستین نشست وضعیت مقاله نویسی در ایران

انجمن علوم سیاسی ایران برگزار می کند:

نخستین نشست وضعیت مقاله نویسی در ایران

1 از 4

فلسفه سیاسی در عصر فترت

انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می کند:

فلسفه سیاسی در عصر فترت

2 از 4

کارگاه آموزشی تخصصی سینما و دیپلماسی

دانشکده روابط بین الملل وزارت امورخارجه برگزار می کند:

کارگاه آموزشی تخصصی سینما و دیپلماسی

4 از 4

تازه ترين مطالب