web
stats
موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن
en کد مطلب: 59524 | تاریخ مطلب: 1397/11/25
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن

سعید زیبا کلام عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، در همایش «چالش های انقلاب اسلامی در دهه پنجم» در نشست عدالت، مقاله خود را با عنوان موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن با زیر عنوان تمهیدی برای نیل به مناسبات عادلانه ارائه کرد.

موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن

سعید زیبا کلام عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، در همایش «چالش های انقلاب اسلامی در دهه پنجم» در نشست عدالت، مقاله خود را با عنوان موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن با زیر عنوان تمهیدی برای نیل به مناسبات عادلانه ارائه کرد.
دربارة موانع آزادی اندیشه و اندیشیدن در ایران چه می توان گفت؟ پاسخ مرسومی که به این سؤال داده می‌شود را می‌توان در هر دو نهاد بزرگ حوزه و دانشگاه یافت. گفته می‌شود که عموم مسئولان بزرگ و کوچک هر دو نهاد به طور منظم و معمولاً بی‌سروصدا نه تنها از هر گونه نظر مخالف یا معارض و یا حتی انتقادی نسبت به نظر تثبیت ‌شده و رسمیت‌یافته استقبال نمی‌کنند که برعکس به انحاء مختلف گویندة آن نظرات را به تلویح و یا به تصریح مورد اهانت ملایم و بعضاً سرزنش و گاه حتی تهدید ضمنی قرارمی‌دهند.


بعضاً در یک گروه دانشگاهی، چنان نسبت به گویندة نظرات معارض با نظرات تثبیت‌شدة مرسوم صف‌آرایی و موضع‌گیری می‌شود که وی از درون و بدون سروصدایی تسلیم و در مواردی حتی چنان سرکوب می‌شود که تا آخر عمر هیچ حرف و سخن متغایر و متعارضی دیگر از وی شنیده نمی‌شود.


شبیه همین حرکت عمومی و صف‌آرایی اندیشه‌کش در حوزه نیز صورت می‌گیرد، به طوری که پژوهشگر متفاوت‌اندیش از درون تسلیم و سپس تدریجا پژمرده و عقیم می‌شود.


 در موارد دیگری که این قبیل فضاسازی‌های سرزنش‌آمیز و تحقیرکننده، کفایت از اسکات پژوهشگر منتقد آراء تثبیت‌شده نکند، تحرکات فردی و بیشتر جمعی قدری فعال‌تر و محسوس‌تر می‌شود به گونه‌ای که فضای منفی‌ای نسبت به آن پژوهشگر منتقد در میان دانشجویان و طلاب ایجاد می‌شود به طوری که آنها بدون حرف‌وحدیثی بطور ضمنی متوجه می‌شوند که تعامل کاری علنی با آن استاد منتقدِ آراء مرسوم و مشهور فقط مایة دردسر خواهد شد.


این قبیل تحرکاتِ آرام و پنهانیِ جمعی باعث می‌شود که پژوهشگری که آزادانه آرایی را اختیار کرده افزون بر فشار صرف روان‌شناختی، متحمل فشار اجتماعی و نیز فشار مالی/اقتصادی نیز بشود.


مجموعة این فشارهای ذوابعاد منجر می‌شود به اینکه آزادی اندیشیدن و اندیشه، آرام و بی‌سروصدا، به طور منظم و مستمر سرکوب و منکوب شود. و طنز تلخ شگفت‌انگیز اینکه، در چنین جوامعی که این سرکوب‌ها امری کاملاً متداول و مسلّط و حتی پذیرفته‌شده است، به مناسبت‌های متعددی برای آزادی اندیشه و برای پژوهش‌های بدیع و پیشگامانه، جشن و جشنواره کاملا رایج است. طنز تلخ‌تر ماجرا این است که همان مدیران و مسئولان و همان استادان غیر مدیر و بی‌منصب که بیشترین و مهم‌ترین سهم و نقش را در آن سرکوب‌ها دارند خود بیشترین و مهم‌ترین سهم و نقش را در برپایی پرهیاهوی آن جشن و جشنواره‌ها دارند.


این سخن حیاتی را بخاطر بسپاریم که به‌رغم معافیت و مصونیت دائم و شبه ملکوتی حوزه علمیه از نقد و نقادی، حوزه‌های ما همچون دانشگاه‌های ما سخت نیازمند بازسازی و اصلاح اساسی هستند.


این مقاله به شرح پیوست است.




از: سعید زیبا کلام عضو هیأت علمی دانشگاه تهران 


1497

. انتهای پیام /*
 

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

مجتمع آموزشی عالی علوم انسانی برگزار می کند:

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

1 از 4

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

دانشگاه تهران برگزار می کند:

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

2 از 4

نوروز و صلح

سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری برگزار می کند:

نوروز و صلح

3 از 4

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

پژوهشگاه مطالعات خاورمیانه برگزار می کند:

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

4 از 4

تازه ترين مطالب