web
stats
یک امضا تا تکمیل نشانه گذاری مرز ایران و عراق
en کد مطلب: 60291 | تاریخ مطلب: 1397/12/23
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

حسن دانایی فر، سفیر پیشین ایران نزد عراق در گفت وگو با «اعتماد» مطرح کرد

یک امضا تا تکمیل نشانه گذاری مرز ایران و عراق

حسن روحانی، رییس جمهور اسلامی ایران امروز برای یک سفر سه روزه وارد بغداد می شود. این اولین سفر رییس جمهور به همسایه غربی ایران از زمان رسیدن به این مقام در سال 1392 است. یکی از مهم ترین دستور کارهای اعلام شده در مورد این سفر تکمیل فرآیندهای اجرایی پیمان 1975 ایران و عراق و همچنین افزایش همکاری های تجاری و اقتصادی دو کشور عنوان شده است.

یک امضا تا تکمیل نشانه گذاری مرز ایران و عراق

حسن روحانی، رییس‌جمهور اسلامی ایران امروز برای یک سفر سه روزه وارد بغداد می‌شود. این اولین سفر رییس‌جمهور به همسایه غربی ایران از زمان رسیدن به این مقام در سال 1392 است. یکی از مهم‌ترین دستورکارهای اعلام شده در مورد این سفر تکمیل فرآیندهای اجرایی پیمان 1975 ایران و عراق و همچنین افزایش همکاری‌های تجاری و اقتصادی دو کشور عنوان شده است.


حسن دانایی‌فر، سفیر پیشین ایران در عراق و مشاور معاون اول رییس‌جمهور می‌گوید که در این سفر اسناد مربوط به نشانه‌گذاری‌های مرزی میان دو کشور که بر اثر جنگ تحمیلی آسیب دیده‌ بودند، از سوی رهبران دو کشور امضا خواهد شد و با تشکیل کمیته مشترک همکاری‌های دوجانبه ایران و عراق CBC تمامی موارد مغفول یا معطل ‌مانده پیمان 1975 میان دو کشور اجرایی خواهد شد. در ادامه متن کامل گفت‌وگوی «اعتماد» را با حسن دانایی‌فر، سفیر پیشین ایران در عراق و مشاور معاون اول رییس‌جمهور مطالعه می‌کنید.


موضوع نحوه اجرای قرارداد 1975 میان ایران و عراق، از جمله دستور کارهای اعلام شده سفر رییس‌جمهور کشورمان به عراق است. آیا تصور می‌کنید که در پی این سفر چه تحولی در نحوه اجرای پیمان 1975 ایجاد شود؟


یک نکته در مورد قرارداد 1975 وجود دارد و آن، این است که گروهی در مورد اجرایی شدن این قرارداد صحبت می‌کنند، واقعیت این است که پیمان 1975 یک پیمان محکم، معتبر و جاری بین‌المللی است که از گذشته در حال اجرا بود و اجرای آن در حال توقف نیست که سفر رییس‌جمهور اسلامی ایران باعث ازسرگیری اجرای آن شود. هر دو کشور متعهد و ملزم به اجرای تعهدات موجود در قرارداد 1975 هستند.


در دوره محدودی صدام حسین، رییس‌جمهور وقت عراق با نگاه‌هایی که داشت اقدام به پاره کردن این توافق کرد، اما بعدا شخص او هم در مکاتباتی که با رییس‌جمهور وقت اسلامی ایران - مرحوم اکبر هاشمی‌رفسنجانی انجام داد - به اعتبار توافق 1975 اقرار کرد. حتی در دوره‌ای که رژیم بعثی عراق اقدام به پاره کردن توافق کرد، اجماع میان حقوقدانان وجود داشت که به لحاظ حقوق بین‌الملل اقدام رییس‌جمهور وقت عراق اثر حقوقی ندارد و به معنای لغو قرارداد نبود و نهایتا همان شخص از اقدام خود عقب‌نشینی کرد. از لحاظ حقوق بین‌الملل این قرارداد جاری، معتبر و الزام‌آور است.


پس دستورکار گفت‌وگوهای رییس‌جمهور در مورد قرارداد 1975 چه خواهد بود؟


آنچه در جریان سفر رییس‌جمهور نهایی خواهد شد، مساله نشانه‌گذاری مرزی بر اساس توافق 1975 خواهد بود. باید توجه کنیم که بر اثر جنگ تحمیلی 8 ساله در منطقه 1850 کیلومتری مرزی میان ایران و عراق، بخش‌هایی از علائمی که بر اساس پیمان 1975 در مرزهای دو کشور گذاشته ‌شده ‌بود از بین رفته‌اند. از حدود 7-6 سال پیش تیم‌های مشترک کارشناسی میان دو کشور تشکیل شده است تا نقاط اتصال مرزی و مختصات علائم مرزی بر اساس توافق 1975 بازخوانی شوند و با پیمان تطبیق داده ‌شوند. تطبیق علائم مرزی با توافق 1975 انجام شده است و صورت جلسه‌های آن در طول سال‌های گذشته تکمیل شده و تمام صورت جلسه‌های آن تهیه شده و امضای نهایی این سند تطبیق علائم مرزی قرار است که با حضور رییس‌جمهور ایران انجام شود، تا عملا پایان عملیات تطبیق علائم مرزی اجرا شود. یک موضوع دیگر اینکه از سرگیری جلسات کمیته همکاری‌های دوجانبه ایران و عراق CBC است که از مفاد مغفول مانده معاهده 1975 در سال‌های گذشته است که ان‌شاءالله در سایه این سفر اولین جلسه کمیته همکاری‌های دوجانبه بعد از 40 سال رسما برگزار خواهد شد.


مساله کشتیرانی در اروندرود چطور؟


تصمیم‌گیری در مورد لایروبی و جمع‌آوری مغروقه‌ها از اروندرود و شط‌العرب از جمله وظایف همان کمیته CBC است که عرض کردم. تمامی تصمیم‌ها در مورد اجرای این اقدامات در کمیته همکاری‌های دوجانبه مورد بررسی قرار می‌گیرد و ان‌شاءالله توافق برای اجرای این تصمیم‌ها از طریق این کمیته به نتیجه می‌رسد. البته رفت و آمد کشتی‌ها در اروندرود، طی سال‌های گذشته تا حدی از سرگرفته‌ شده است. ولی با تشکیل این کمیته به صورت نهایی تقریبا می‌توان گفت که روند همه مناسبات به صورت کامل بر اساس پیمان 1975 پیگیری خواهد شد و ماده مغفول یا فراموش ‌شده‌ای باقی نخواهد ماند.


تصور می‌کنید این سفر گشایشی در ایجاد منطقه تجاری مشترک میان بصره- خرمشهر - آبادان ایجاد کند؟


موضوع مناطق مشترک تجاری و مناطق آزاد میان دو کشور از گذشته در دستور کار گفت‌وگوهای دو کشور قرار داشت و معتقدم که سفر حسن روحانی، شتاب بیشتری به اجرای توافق‌های پیشین خواهد داد. به نظر می‌رسد که در آستانه این سفر هر دو کشور آمادگی کاملی برای اجرایی کردن توافق ایجاد مناطق تجاری مشترک در منطقه مرزی جنوب داشته ‌باشند.


ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق از هدف‌گذاری 20 میلیارد دلاری برای مناسبات تجاری ایران و عراق خبر داده است. به نظر شما امکان رسیدن به چنین رقمی با توجه به رقم نزدیک به 9 میلیارد دلاری حجم تجارت فعلی ممکن است؟


روابط میان دو کشور میان دو کشور در بخش تجاری و اقتصادی در حال حاضر به نسبت رو به رشد و قابل قبول است. ایران در سال 2018 به عنوان شریک اول تجاری عراق تبدیل شده است. در طول 11 ماه گذشته نیز عراق اولین وارد کننده کالا از ایران است. زمینه‌های افزایش مناسبات اقتصادی و تجاری میان دو کشور کاملا وجود دارد. یکی از مسائلی که به نظر من در این سفر بار دیگر مورد تاکید قرار می‌گیرد و در گذشته نیز در گفت‌وگوهای دوجانبه مقام‌های ایرانی مورد توجه قرار گرفته است، بسترسازی برای صادرات کالا از عراق به ایران است.


درست است که عراق به دلیل مشکلاتی که در دهه‌های گذشته پشت سرگذاشته است هنوز ظرفیت تولید کالاهای مصرفی ندارد و ممکن است این سوال پیش بیاید که هدف از مطرح کردن چنین پیشنهادی چیست؟ وضعیت عراق برای صادرات به ایران درست مانند وضعیت صادرات امارات متحده عربی به ایران است. عراق هم می‌تواند بسترسازی برای تسهیل تجارت خارجی با ایران، امکان ری‌اکسپورت کردن کالاها را به ایران ایجاد کند و به یک پایانه قابل اتکا برای ارتباط ایران با دیگر کشورهای جهان تبدیل شود. چنین اقدامی می‌تواند به شکل قابل توجهی حجم مناسبات تجاری میان دو کشور را افزایش دهد و به هدف‌گذاری‌های مورد نظر نزدیک شود.


رقم تجارت میان دو کشور در 11 ماه منتهی به بهمن سال جاری به 8 میلیارد و 200 میلیون دلار رسیده است، اما سهم صادرات عراق به ایران از این رقم بسیار ناچیز است. قطعا نگرانی‌هایی در میان عراقی‌ها در مورد افزایش صادرات ایران و به هم خوردن تراز تجاری دو کشور وجود دارد و در واقع این ایرانی‌ها هستند که اصرار دارند تا عراق با بسترسازی برای صادرات به ایران، تراز تجاری صادرات و واردات را متوازن‌تر کند، تا نگرانی‌های محتمل در مورد واردات کالا از ایران هم در این کشور از بین برود.


طبیعتا اگر خواسته ایران برای کمک عراق به واردات کالاهای خارجی به ایران از مرزهای غربی عملی شود، حجم مناسبات تجاری میان دو کشور به صورت بالقوه تغییر بسیار زیادی خواهد داشت. اگر عراق به همان نسبت که از ایران واردات انجام می‌دهد به ایران صادرات کالا انجام دهد، قطعا رسیدن به حجم 20 میلیارد دلار تجارت قابل دسترس خواهد بود.


در سفر رییس‌جمهور برنامه‌ای برای مسافرت به اربیل و سلیمانیه پیش‌بینی نشده است، تصور می‌کنید که مساله روابط با اقلیم کردستان عراق در دستور کار این سفر قرار داشته‌ باشد؟


قطعا مرکز حکومت تمامی سرزمین‌های عراق در بغداد قرار دارد و برای انجام چنین سفرهایی قطعا باید ملاحظات میزبان را هم در نظر گرفت. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در سفر اخیرش به عراق برنامه‌هایی برای دیدار در اربیل و سلیمانیه داشت و رایزنی‌ها و گفت‌وگوها در این سفر انجام شد. سطح روابط جمهوری اسلامی ایران با همه مجموعه‌های حکومت عراق منطقی و در حال توسعه است. قطعا در سفر به بغداد هم مسائل روابط جمهوری اسلامی ایران با اقلیم کردستان مورد بررسی قرار می‌گیرد و غیرمحتمل هم نیست که چنین سفرهایی که اشاره کردید در آینده اتفاق بیفتد.


مساله‌ای که گهگاه از سوی منتقدان مورد اشاره قرار می‌گرفت، عقب افتادن ایران از رقبا در مورد تجارت و سرمایه‌گذاری در عراق به خصوص نسبت به ترکیه و کمپانی‌های چندملیتی غربی است. به نظر شما آیا ایران برنامه‌ای برای جبران این عقب‌ماندگی در نفوذ اقتصادی و سرمایه‌گذاری در عراق دارد؟


واقعیت این است که به لحاظ تجاری آمار نشان می‌دهد که همین امروز هم ما از رقبایی مانند ترکیه جلو زده‌ایم و به مهم‌ترین شریک تجاری عراق تبدیل شده‌ایم. اما از لحاظ سرمایه‌گذاری در عراق مساله‌ای است که بغداد از آن کاملا استقبال می‌کند. من شخصا به عنوان یک فرد مطلع تاکنون هیچگاه با این موضوع مواجه نشده‌ام که مقام‌های عراقی نسبت به سرمایه‌گذاری ایران در عراق اظهار بی‌میلی کنند یا اینکه منعی برای سرمایه‌گذاری قائل شوند. قطعا عراقی‌ها از سرمایه‌گذاری ایران در خاک خود حمایت می‌کنند و به اعتقاد من هیچ مانعی برای این کار وجود ندارد و اگر مشکلی وجود داشته ‌باشد، مساله منابع و ظرفیت‌های طرف ایرانی برای سرمایه‌گذاری در خاک عراق است. طرف عراقی هیچ محدودیت و منعی ندارد و از هر سو برای انجام چنین سرمایه‌گذاری‌هایی استقبال می‌کند.


 گفت‌وگو با: حسن دانایی‌فر، سفیر پیشین ایران نزد عراق


منبع: روزنامه اعتماد، دوشنبه 20 اسفند 1397


1497

. انتهای پیام /*
 

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

مجتمع آموزشی عالی علوم انسانی برگزار می کند:

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

1 از 4

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

دانشگاه تهران برگزار می کند:

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

2 از 4

نوروز و صلح

سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری برگزار می کند:

نوروز و صلح

3 از 4

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

پژوهشگاه مطالعات خاورمیانه برگزار می کند:

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

4 از 4

تازه ترين مطالب