web
stats
نشست تخصصی مباحث نقاشی معاصر ایران برگزار شد
en کد مطلب: 60350 | تاریخ مطلب: 1397/12/21
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

از سوی انجمن علمی پژوهش های هنری ایران:

نشست تخصصی مباحث نقاشی معاصر ایران برگزار شد

انجمن علمی پژوهش های هنری ایران نخستین نشست تخصصی خود با عنوان مباحث نقاشی معاصر ایران را با همکاری فرهنگستان هنر و گروه هنری ویولت برگزار کرد.

نشست تخصصی مباحث نقاشی معاصر ایران برگزار شد

انجمن علمی پژوهش های هنری ایران نخستین نشست تخصصی خود با عنوان مباحث نقاشی معاصر ایران را با همکاری فرهنگستان هنر و گروه هنری ویولت برگزار کرد.


در این نشست، نقاشی معاصر ایران از سوی سخنرانان در پنج محور به بحث گذاشته شد.


دکتر بهنام زنگی، رییس انجمن علمی پژوهش های هنری ایران و مدرس دانشگاه در ابتدای نشست ضمن تقدیر از اساتید و دانشجویان شرکت کننده، به عنوان رییس پنل، ضرورت برگزاری چنین نشست هایی را در زمینه هنر معاصر ایران از جمله نقاشی ایرانی برشمرد و ضمن تشکر از فرهنگستان هنر، گروه هنری ویولت و مجموعه فرهنگی هنری صبا گفت: توجه و پژوهش درباره موضوعات و معضلات جامعه هنری کشور باید به عنوان یک اصل بدیهی برای دستگاه های علمی و فرهنگی تلقی شود. وی به انگیزه انجمن علمی پژوهش های هنری ایران را برای کشف نقاط پرابهام هنر معاصر ایران اشاره کرد و نقاشی را به عنوان مادر هنرها، از جمله رشته های تجسمی مورد توجه این انجمن برشمرد.


مهندس بدرالدین احمدی، پژوهشگر و عضو هیات مدیره انجمن، درباره حساسیت هایی که درحوزه هنر وجود دارد گفت: به طور کلی علوم نقلی در هر رشته ای برای توسعه دانش با مانع مواجه هستند و بهتر است به علوم عقلی تبدیل شوند تا قابل انتقال به دیگران باشند. در رشته های هنری هم این مساله صدق می کند و این یکی از مهمترین نکات در رشته های هنری است، زیرا هر رشته هنری در ذات خود متفاوت است و معانی متفاوتی را به مخاطب منتقل می کند.


احمدی، استاد هنر درباره ملاک هایی که باید در پژوهش های هنری مورد توجه قرار بگیرد، گفت: ملاک های اجرایی بسیاری وجود دارد، اما برای بررسی یک اثر هنری، ابتدا به یک جامعه اطلاعاتی نیاز داریم و فرد باید با تمام فرآیندهای کار نقاشی آشنا باشد.


یک پژوهشگر باید بداند هرکدام از ابزار و رنگ های به کار رفته در اثر چه معنایی دارد. علاوه براین باید به علم و دانش مورد نیاز در این حرفه نیز واقف باشد. به عبارت بهتر، یک پژوهشگر یا منتقد هنر باید قدرت تشخیص یک اثر هنری را هم مانند یک نقاش و هم از زاویه دید یک مخاطب دارا باشد.


در ادامه نشست، دکتر مینو خانی، عضو انجمن علمی پژوهش های هنری ایران، درباره نقش نقد هنری در نقاشی معاصر ایران گفت:  ابتدا باید به چند نکته کلیدی درباره نقد، اشاره شود. پیش از همه ما باید معنای کلمه نقد را به درستی بدانیم، شاید اولین معنایی که به ذهن ما می رسد، "گفتن و برجسته کردن ایرادها" باشد،  به همین دلیل است که خیلی به استقبال نقد نمی رویم، زیرا نقد را همواره یک نکته منفی می دانیم، در صورتی که نقد یعنی نشان دادن خوبی ها و بدی های یک متن، یعنی جدا کردن سره از ناسره. در حوزه ادب و هنر هم، نقد به معنای برجسته کردن نقاط قوت یک اثر است. بنابراین ما نباید از نقد گریزان باشیم.


دکتر خانی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر هنر در ادامه افزود: نقد به ما کمک می کند تا بتوانیم به گونه ای موثر با یک اثر هنری برخورد کنیم و بتوانیم معانی پنهان و ناپیدای نهفته در اثر را دریابیم و نکته مهم دیگر این است که نقد هنری، اولین برخورد مکتوب با یک اثر است زیرا تاقبل از آن، اثر هنری فقط دیده شده است و درواقع درک نشده است. ما با نقد هنری باید بتوانیم علاوه بر لذت بصری برای مخاطب، امکان لذت فکری و معنایی عمیق را در او ایجاد کنیم.


دکتر مینو خانی در ادامه به جامعه هدفی که نقدهای ادبی برای آن ها نوشته می شود، اشاره کرد و گفت: نکته مهم دیگر در نقد ادبی، افرادی هستند که ما برای آن ها نقد می نویسیم. ما باید بدانیم برای چه کسانی یک نقد ادبی را به رشته تحریر در می آوریم. همه اساتید و منتقدان رشته های هنری معتقدند، نقد ادبی به منظور برقراری ارتباط مخاطب انبوه با یک اثر هنری، نوشته می شود. درواقع منتقد با این کار، به بازار فروش آن اثر هم کمک می کند.


دکتر مینو خانی، مدرس دانشگاه در نهایت به برخی ویژگی ها و مشخصه های مهم یک منتقد هنری اشاره کرد و یادآور شد: یک منتقد علاوه بر این که باید معانی پنهان یک اثر هنری را برای مخاطب بازگو کند، باید توانایی های دیگری نیز داشته باشد، از جمله این که لایه های زیرین جامعه خود مثل فرهنگ و مذهب را بشناسد، همچنین باید بتواند زیست اجتماعی جامعه خود را شناسایی کند و از آن در جهت شفاف سازی نقد خود بهره بگیرد و در نهایت باید مهارت های نوشتاری و نگارشی لازم را نیز دارا باشد.


دکتر بهنام زنگی رییس انجمن علمی پژوهش های هنر نیز در ادامه با موضوع گسست اجتماعی نقاشی معاصر ایران پرداخت. وی یکی از اصلی ترین مسائل پیش روی هنر ایران به طور اعم، و نقاشی ایران به طور اخص را فاصله گرفتن آن از بدنه جامعه توصیف کرد و گفت: نقاشی ایران به سمتی حرکت می کند که دارای گسست عمیقی با جامعه است.


این مساله در نحوه ی استقبال مردم از گالری ها، سبک های هنری، گرایش هنرجویان به روش های آموزشی، الگوهای مصرف آثار تجسمی و میزان استقبال از خرید آثار نقاشی مشهود است.


علل چنین گسستی باید مورد توجه و مطالعه قرار بگیرد. هر چند بخشی از این مساله طبیعی است، اما وقتی می بینیم عموم مخاطبان به شیوه هایی مانند نگارگری علاقه نشان می دهند و تقریباً این نوع تولید هنری مورد علاقه همه ی اقشار مردم است، این مساله نشان می دهد که جامعه پذیرای هنر هست، اما نقاشی ایران در تحولات و روند تکوینی خود، نظر و سلیقه ی مخاطب را نادیده گرفته و از دایره سلایق و انتخاب آن دور افتاده است.


دکتر زنگی در ادامه، بخشی از این گسست اجتماعی را ناشی از خودجوش نبودن تحولات نقاشی ایرانی و دنباله روی آن از تحولات غیر بومی دانست و گفت: هنر پدیده ای جهانی است با زبان و بیان مشترک، اما هنر هر جامعه ای مبتنی بر خرد و عواطف جمعی آن جامعه و متاثر از تاریخ و جغرافیای آن جامع است.


این پژوهشگر و استاد دانشگاه تشخیص، شناسایی و آسیب شناسی چنین مساله ای را وظیفه مهم پژوهشگران هنر و مطالعات هنری و مطالعات جامعه شناختی هنر دانسته و افزود، پژوهش های هنری ما باید به جای تمرکز روی مباحث تاریخی یا کم اهمیت تر، بر روی مسائل حال حاضر و آینده هنر به اتفاق نظر برسند. سرعت توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هنر ما به دلیل استقبال کم رنگ جامعه، بسیار کند است و به نظر می رسد استقبال مردم از هنر و مطالبه ی آن ها می تواند آهنگ این حرکت را تندتر سازد.


 در ادامه نشست، دکتر الهه پنجه باشی، عضو انجمن پژوهش های هنر ایران و مدرس دانشگاه، درباره هنر زنان و بحث جنسیت در آثار زنان، بخشی از نتایج مطالعات خود را ارایه کرد و گفت: یکی از دلایل انتخاب حوزه مطالعه زنان و نقش زنان در نقاشی از سوی وی این است که حضور زنان در عرصه هنر بسیار پررنگ است، به طوری که 70 درصد فارغ التحصیلان رشته های نقاشی، خانم ها هستند. پس می توان گفت زنان در هنر ایران نقش به¬سزایی دارند اما این که آن ها در کجای این عرصه قرار گرفته اند، بسیار مهم است.


وی ادامه داد: یکی از مهم ترین مباحث، «کلیشه های جنسیتی» است، ما یک هنر زنانه داریم و یک هنر فمینیستی. لفظ زنانه بودن یا مردانه بودن هنر، کلیشه هایی است که از بدو تولد به فرد غالب می شود. این کلیشه ها برای جامعه خطرناک هستند و باعث می شود نگاه جنسیتی و کالایی بودن به زنان، رواج پیدا کند که این امر در برخی از آثار هنری، به چشم می خورد.


دکتر پنجه باشی، پژوهشگر حوزه هنر زنان، درباره «بازنمایی زن در آثار هنری مردان و زنان» گفت: این خوانش و بازنمایی در تبلیغات ما نیز به چشم می خورد. کلیشه هایی مثل کار کردن خانم ها در منزل یا موثر نبودن زنان در موقعیت هایی که نشان داده می شوند.


می توان گفت در جامعه شناسی ما این نگاه منفی و کلیشه ای به زن وجود دارد. در نقاشی هم همین طور است، از دهه 1960 زنان به عرصه نقاشی وارد شدند در این جا هنر زنان و هنر زنانه، مطرح می شود. هنر زنان یعنی هنری که خالق آن ها زن است اما هنر زنانه، هنری است که در آن ویژگی های زنانه به چشم می خورد.


وی در ادامه به مباحث انتقادی که در حوزه هنر زنان وجود دارد، اشاره کرد و گفت: بسیاری از اندیشمندان حوزه هنر، معتقدند زنان در تاریخ هنر، حضور کمرنگی داشته اند یا مثلاً بیشتر نقاشی هایی که بر دیوار غارها کشیده شده، توسط مردان  بوده است، در حالی که این طور نیست. شاید یکی از دلایل، حضور مردان در محیط های آموزشی برای تدریس هنر باشد، چرا که ما مدرسان زن کمتری داریم.


یکی دیگر از دلایل، تفاوت هایی است که میان آثار زنان و مردان وجود دارد این است که آثار زنان بیشتر تکه تکه است، در حالی که آثار مردان بیشتر یک پارچه است. آثار زنان بیشتر بازگوکننده دردها و رنج های آن-ها است، درحالی که مردان به مسائل زیبایی شناختی اثر و ارائه یک تصویر آرمانی از زن، توجه می کنند.


دکتر الهه پنجه باشی، عضو انجمن پژوهش های هنر ایران، در پایان گفت: نباید اجازه دهیم این کلیشه-های جنسیتی، مانعی برای ارائه یک تصویر درست و جامع از موضوعات در آثار هنری شود. باید تاجایی که می توانیم این کلیشه ها را تضعیف کرده و تصویر درستی را منعکس کنیم. البته در حال حاضر بسیاری از زنان هنرمند درحال شکستن این کلیشه ها هستند و توانسته اند آثار موفقی ارایه کنند.


سخنران دیگر این نشست، دکتر امیر رضائی نبرد بود. وی به عنوان پایه گذار «مطالعات فرشچیان پژوهی» در ایران و مدرس دانشگاه، درباره رشته نوینی که در حوزه هنر، ایجاد کرده است، گفت: درواقع این رشته، یک حوزه پژوهشی جدید و نمونه ای از روش تحقیق در عرصه هنر است.


به طور کلی تاریخ نگاری، و نوشتن تاریخ به خصوص در حوزه نقاشی و نگارگری، دچار مشکل بوده است. البته نگارگری در کشور ما یکی از ناب ترین حوزه ها است که کم تر به آن توجه می شود.


دکتر رضائی نبرد، با اشاره به ضعف ایران در زندگی نامه نویسی یا بیوگرافی هنرمندان، گفت: ما در حوزه بیوگرافی هنرمندان به خصوص در حوره نگارگری، بسیار ضعیف عمل کرده ایم. یک بیوگرافی علمی و جامع از هنرمندان بزرگ ما مثل استاد محمود فرشچیان برای مراجعه مخاطبان وجود ندارد. همین ضعف باعث می شود که هم اطلاعات اشتباهی از زندگی هنرمندان در اختیار مردم قرارگیرد و هم، رفته رفته ارتباط مردم با هنرمندان جامعه کم رنگ تر شود.


وی در ادامه، به انگیزه خود از پرداختن به چنین موضوعی در هنر پرداخت و گفت: به این دلیل که سال-ها با استاد ارتباط داشتم و شاگرد ایشان بودم، تصمیم گرفتم چنین پژوهشی را انجام دهم.


علاوه بر این، از آن جایی که بسیاری از اطلاعاتی که از ایشان در برخی منابع مثل سایت ها، معتبر نبود و در واقع منابع مستندی از زندگی و آثار ایشان برای ارجاع همگان وجود نداشت، تصمیم گرفتم چنین پروژه ای را انجام دهم. در واقع تا قبل از این، نگاه به استاد فرشچیان بیشتر یک نگاه کلی و ژورنالیستی بود و اطلاعات جزئی و دقیق از ایشان در اختیار نبود.


رضائی نبرد در پایان، راجع به الزامات توجه به این حوزه گفت: باید تا می توانیم چنین رشته ها و حوزه-هایی را در هنر ایران، تقویت کنیم و تلاش کنیم این نگاه کلیشه ای و کلی از هنرمندان و آثار هنری را از بین ببریم زیرا همین نگاه باعث می شود تا پژوهش های کارآمدی در حوزه هنر صورت نگیرد.


یک مخاطب باید خالق یک اثر هنری را  تمام و کمال بشناسد. باید به اطلاعات جزئی از هنرمند مثل تحصیلات، محل تولد و... توجه شود، اما متاسفانه در برخی موارد اطلاعات صحیحی از هنرمندان ما وجود ندارد. هدف ما بیشتر ایجاد یک بانک اطلاعاتی جامع از هنرمندی همچون استاد فرشچیان بود تا بتواند به عنوان منبعی برای استفاده همگان، قرار بگیرد.


در ادامه نخستین نشست تخصصی مباحث نقاشی معاصر ایران، بحث آزاد و پرسش و پاسخ اننجام شد و اساتید مدعو و حاضران به یان نظرات خود پرداختند. نخستین نشست تخصصی مباحث نقاشی معاصر ایران توسط انجمن علمی پژوهش های هنری ایران و همزمان با مراسم گشایش نمایشگاه جمعی این انجمن با عنوان «پرواز رنگ ها» که در گالری های استاد لرزاده و استاد فرشچیان فرهنگستان هنر به نمایش درآمده بود، برگزار شد.


**گروه ایرنا مقاله


از: بهنام زنگی


پژوهش**1885


 

. انتهای پیام /*
 

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

مجتمع آموزشی عالی علوم انسانی برگزار می کند:

همایش بین المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران-

1 از 4

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

دانشگاه تهران برگزار می کند:

کارگاه بازیابی اسناد سازمان ملل متحد

2 از 4

نوروز و صلح

سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری برگزار می کند:

نوروز و صلح

3 از 4

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

پژوهشگاه مطالعات خاورمیانه برگزار می کند:

اهداف و بسترهای برنامه هسته ای عربستان

4 از 4

تازه ترين مطالب