web
stats
لزوم همکاری 2 کشور برای بازپس آوردن آرامش به منطقه
en کد مطلب: 61268 | تاریخ مطلب: 1398/02/02
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

تحلیل میرمحمود موسوی درباره رابطه ایران و پاکستان

لزوم همکاری 2 کشور برای بازپس آوردن آرامش به منطقه

میرمحمود موسوی، دیپلمات باسابقه ایران در هند، افغانستان و پاکستان، در گفت و گویی به تحلیل سفر عمران خان، نخست وزیر پاکستان پرداخته است. برش هایی از این گفت وگو را در ادامه می خوانید.

لزوم همکاری 2 کشور برای بازپس آوردن آرامش به منطقه

میرمحمود موسوی، دیپلمات باسابقه ایران در هند، افغانستان و پاکستان، در گفت‌و‌گویی به تحلیل سفر عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان پرداخته است. برش‌هایی از این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.


ناامنی تعمدی در مرز مشترک با ایران


من در این 40 ‌سال که با دقت تحولات پاکستان را دنبال کرده‌ام، هیچ دولتی را – چه دولت‌های نظامی مشرف و ضیاء‌الحق، چه دولت‌های غیرنظامی بی‌نظیر و نواز شریف و عمران خان - نمی‌بینم که قصد و نیتی برای تخریب رابطه این کشور با ایران را داشته باشد. این به‌عنوان یک اصل است؛ پاکستان دلیلی هم برای انجام این کار ندارد.اتفاقا برخلاف این، به اندازه کافی دلایلی داریم که پاکستان مایل است با ایران بهترین رابطه را داشته باشد. به نظر من عوامل دیگری است که مسائل این‌چنینی را در این منطقه حساس به‌ وجود می‌آورد و اگر به آن عوامل رسیدگی شود، تصور می‌کنم که مسئله در میان‌مدت قابل مدیریت است، اما در کوتاه‌مدت خیر! چون مسائل منطقه مسائلی سطحی نیست و ریشه‌دار است و مسائل ریشه‌دار هم زمان‌بر است... در نهایت من با این نظر موافق نیستم که دولت پاکستان در پی ناامن‌کردن ایران یا بخشی از ایران است.


سفر اول


...هم ایران، هم عربستان، هم چین و هم آمریکا کشورهای دوست پاکستان هستند. به نظر من هیچ ارزش خاصی ندارد که کدام‌ سفر را اول انجام دهد یا دوم انجام دهد. اینها محاسبه‌های بچه‌گانه است، در عالم سیاست خروجی کار را نگاه می‌کنند. فرض کنید که ایشان آخرین سفرش را به چین انجام داده، اما یک معامله ۶۰ میلیارددلاری داشته باشد، آیا این بهتر است یا اینکه سفر اول بیاید و هیچ کاری هم صورت نگیرد؟! در عالم سیاست به اینها نگاه می‌کنند.


رابطه اسلام‌آباد با ریاض


... در طول تمام این سال‌ها [40 سال اخیر] پاکستان توانسته است بر اساس منافع ملی خود هم‌زمان رابطه متعادلی را با ایران، عربستان و آمریکا داشته باشد و تسلیم خواسته‌های دیگران نشده است... ما اصلا نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که پاکستان تنها با ما دوست باشد و با کشورهای دیگر هم ارتباطاتش را گسترش ندهد. این انتظاری بی‌ربط است؛ مثل این است که پاکستان از ما درخواست کند که شما فقط با ما رابطه داشته باشید و طرف غرب و سوریه و عراق و... را نگاه نکنید، چقدر این مضحک خواهد بود! من فقط به یک موردش اشاره می‌کنم که در سفر بن‌سلمان به پاکستان صحبت از ۱۰ میلیارد دلار است.


شما در نظر بگیرید چندمیلیون پاکستانی در عربستان و همسایگان عربستان دارند کار می‌کنند؛ در نظر بگیرید که پاکستانی‌هایی که مقیم عربستان هستند سالانه میلیاردها دلار به کشورشان می‌فرستند؛ حالا این ‌را مقایسه کنید که ما چقدر می‌توانیم به پاکستان در زمینه‌های اقتصادی و تجاری بهره برسانیم؛ این تنها یک نمونه کوچکش است و روابط منطقه‌ای و مسائل حول آن بسیار گسترده‌تر از اینهاست.


بنابراین رهبران پاکستان حق دارند که با عربستان رابطه داشته باشند و رابطه خوب هم داشته باشند. اگر غیر از این باشد، جاهلانه است و در آن صورت باید از رهبران پاکستان ترسید؛ اگر غیر از این رفتار کنند آن‌وقت باید بگوییم که عُقلا بر پاکستان حکومت نمی‌کنند.


امتیازات احتمالی عربستان برای فشار بر ایران


عربستان برای اینکه بتواند ایران را تحت فشار قرار دهد از هر امکاناتی استفاده می‌کند، اما این هم در عالم سیاست طبیعی است. می‌داند که تحت فشار قراردادن ایران بهایی دارد. بخشی از این تهدید است و بخشی‌ فرصت است. بخشی تحت فشار‌گذاشتن است و بخشی از آن تطمیع است. همه اینها کاربرد دارد... بالاخره عربستان هم دوست ندارد پولش را در دریا بریزد و اهداف و برنامه‌هایی دارد. وقتی صحبت از ۱۰ میلیارد می‌کند، حتما اهداف و برنامه‌هایی دارد. یکی از اهداف این رابطه تنگ‌کردن فضا برای ایران است. اما تنها هدف این نیست. خیلی طبیعی است که عربستان از ارتباط خود با پاکستان برای پیشبرد اهدافش در منطقه استفاده می‌کند. اصلا این یعنی خود سیاست.ما هم مایل هستیم از پاکستان برای منافع ملی خود استفاده کنیم، این هم اشکالی ندارد. اینها در دنیا قابل تفاهم است و امروز همه کشورها این کار را می‌کنند.


چین، آمریکا، هند و دیگر کشورها هم همین کار را انجام می‌دهند. اصلا ابزار سیاسی یعنی همین، ما از اقتصاد استفاده می‌کنیم برای سیاست و از سیاست استفاده می‌کنیم برای اقتصاد و از همه اینها هم استفاده می‌کنیم برای روابط اجتماعی، همه اینها با یکدیگر هم‌پوشانی دارند و در هم پیچیده‌اند. ایران باید در رابطه خود با پاکستان دایره‌های مشترک را پیدا کند؛ یعنی منافع مشترک تعریف کند. نه با پاکستان که با کشورهای دیگر هم باید منافع مشترک تعریف کنیم. نمی‌‌شود بدون داشتن برنامه‌ای انتظار توسعه و پیشرفت داشته باشیم. رابطه هیچ دو کشوری نمی‌تواند بدون برنامه‌ریزی جلو برود؛ کارهایی هست که باید انجام دهیم و کارهایی هم هست که نباید انجام دهیم، هر دو بخش هم مهم است.


...یادم است فرمانده نیروی هوایی پاکستان در زمان پهلوی دوم، زمانی به من می‌گفت «در جنگی که در دهه ۵۰ شمسی با هند داشتیم، شاه اجازه داده بود هواپیماهای ما بعد از بلندشدن، در زاهدان بنشینند، این برای ما امتیاز خیلی بزرگی بود...».


ما حتما باید برای ارتباط با پاکستان با ظرفیت‌ها و قابلیت‌هایی که دارد، با سابقه دوستی‌ای که بین ملت‌ها وجود دارد و منافع سیاسی‌ای که ایجاب می‌کند، برنامه‌ داشته باشیم. به نظر من پاکستان یکی از بهترین کشورهایی است که ما می‌توانیم رابطه مستمر خوبی با آن داشته باشیم و رابطه‌مان ادامه دهیم. در دهه‌های گذشته شرایطی بحرانی داشتیم که پاکستان حاضر نشده فشار آمریکا و فشار عربستان را بپذیرد، به اندازه کافی شواهد و مثال برای این قضیه در ذهن من وجود دارد؛ برای نمونه در دهه 60 وقتی آمریکا تمام بنادر ما را محاصره کرده بود، پاکستان حاضر شد بنادر خود را در اختیار ما بگذارد.


میانجیگری پاکستان بین ایران و عربستان


عمران‌خان بیست‌و‌خرده‌ای سال است که در کار سیاست است؛ ولی حزب ایشان سابقه حزب «مسلم لیگ نواز شریف» و حزب «مردم بوتو» را ندارد. این درست است که سابقه حزب ایشان کمتر از دو حزب شناخته‌شده دیگر است، اما در اطراف ایشان افراد پخته‌ای حضور دارند. اینکه عمران‌خان بخواهد این میانجیگری را انجام دهد، من در آن وجهش که آنها توانایی یا قابلیت این کار را داشته باشند، مشکلی نمی‌بینم؛ اما در این قضیه که آیا مشکلات در رابطه ایران و عربستان به شکلی است که با میانجیگری قابل حل‌وفصل باشد، نسبت به این حرف دارم؛ یعنی به نظر من چنین چیزی مقدور و ممکن نیست.


ایران و عربستان به‌عنوان دو کشور مهم منطقه فهرستی از مسائل و مشکلات را برای مباحثه دارند و فاصله‌شان از هم زیاد است. گمان نمی‌کنم آقای عمران‌خان بتواند در این ماجرا کاری انجام دهد. این فهرست گسترده‌تر از آن است که ما تصور کنیم اتفاقی است مثل کشتار سال ۱۳۶۶ در مکه که آقای ضیاءالحق بیاید پادرمیانی کند، اتفاقا خود من ناظر آن ماجرا بودم. درحال‌حاضر مسائل ما با عربستان خیلی گسترده‌تر است، مسائل منطقه خیلی پیچیده‌تر است؛ برمی‌گردد به قطب‌بندی‌های سنگینی که متأسفانه توسط ایران و عربستان ایجاد شد.


پرونده‌های مشترک 2 کشور


من تصور می‌کنم اصلی‌ترین موضوعی که دولت ایران علاقه‌مند است به آن بپردازد احتمالا مسئله امنیت سیستان و بلوچستان و احیانا استفاده نیروهای تروریستی از خاک پاکستان برای ضربه‌زدن به ایران باشد. این یک مسئله امنیتی است. همچنین اخبار کاملا جدیدی که یک گروه تروریستی بلوچ تعدادی از مأموران پاکستانی را در جاده میان گوادر و کراچی ترور کرده و مقامات پاکستان گفته‌اند گویا در مرز ایران پایگاه دارند. مسئله دوم همکاری‌های دو کشور درباره افغانستان است؛ مسئله‌ای که ۴۰ سال است هر دو کشور را آزار داده؛ البته شرایط پاکستان با ایران فرق می‌کند.


به نظر من دو کشور می‌توانند با یکدیگر همکاری‌های خوبی داشته باشند؛ در مقاطعی داشته‌اند و در مقاطعی هم با یکدیگر تقابل‌های سنگینی داشتند که به نظر من اشتباه بوده است. دو کشور می‌توانند همکاری‌های خوبی در بازپس‌آوردن آرامش به منطقه داشته باشند که هم به نفع مردم افغانستان است و هم همسایگان افغانستان. در این زمینه کارهای جدی باید انجام شود. دو کشور باید از مرحله تقابل خارج شوند. نه رقابت، نه تقابل، نه دشمنی بلکه دوستانه باید با یکدیگر بر سر اصول و مبانی تفاهم کنند و بتوانند در این موضوع کاری کنند.


آغاز سفر عمران‌خان از مشهد


دراین‌باره به دو نکته توجه کنید؛ اول آنکه آقای عمران‌خان با همسرشان با سیر و سلوک عارفانه‌ای زندگی می‌کنند و جایگاه امام هشتم در این دیدگاه بالاست. نکته دوم اینکه این مطلب در کشورهای دیگر و دیدارهای مقامات عالی بی‌سابقه نیست؛‌ برای نمونه آن زمان که در مأموریت هند بودم، نخست‌وزیر ژاپن در دیدار از هند سفرش را نه از پایتخت بلکه از شهر حیدرآباد در جنوب هند شروع کرد.


منبع: روزنامه شرق، دوشنبه 2 اردیبهشت 1398


1497

. انتهای پیام /*
 

ایران و دیوان بین المللی دادگستری

دانشگاه تبریز برگزار می کند:

ایران و دیوان بین المللی دادگستری

2 از 4

ایدئولوژی و امر خیالی از لاکان تا آلتوسر

انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می کند:

ایدئولوژی و امر خیالی از لاکان تا آلتوسر

3 از 4

یکجانبه گرایی و حقوق بین الملل

دانشکده نفت برگزار می کند:

یکجانبه گرایی و حقوق بین الملل

4 از 4

تازه ترين مطالب