web
stats
چگونه با آسم کنار بیاییم
en کد مطلب: 61652 | تاریخ مطلب: 1398/02/14
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

چگونه با آسم کنار بیاییم

هر سال با فرا رسیدن اولین سه شنبه ماه مه مصادف با 12 اردیبهشت ماه روز جهانی آسم با هدف کمک به شناخت این بیماری ودرمان بهتر آن در سراسر جهان گرامی داشته می شود. بررسی های انجام شده توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی حاکی از این است که آسم و آلرژی از 3 دهه قبل تاکنون افزایش چشمگیری یافته به خصوص در کلانشهری مانند تهران شیوع آن حدود 35 درصد برآورد می شود.

چگونه با آسم کنار بیاییم

هر سال با فرا رسیدن اولین سه‌شنبه ماه مه مصادف با 12 اردیبهشت ماه روز جهانی آسم با هدف کمک به شناخت این بیماری ودرمان‌ بهتر آن در سراسر جهان گرامی داشته می‌شود. بررسی‌های انجام شده توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی حاکی از این است که آسم و آلرژی از 3 دهه قبل تاکنون افزایش چشمگیری یافته به‌خصوص در کلانشهری مانند تهران شیوع آن حدود 35 درصد برآورد می‌شود.


این در حالی است که متأسفانه تعداد بسیار زیادی از مبتلایان به این بیماری را کودکان تشکیل می‌دهند. اگرچه آسم و آلرژی دو بیماری خطرناک و کشنده نیستند ولی کیفیت زندگی بیماران را به میزان زیادی کاهش می‌دهند.‏


 کارشناسان معتقدند، آلرژی سر منشاء آسم است و آسم آلرژیک، شایع‌ترین نوع آسم است که حدود 90درصد از کودکان و 50درصد از بزرگسال به آن مبتلا هستند.‏ آنان می‌گویند،بیماران باید از اقدام خودسرانه یا تجویز افراد غیر متخصص پرهیز کنند زیرا که استفاده خودسرانه از گیاهان دارویی ممکن است دارای عوارض و تداخلات شدید باشد.‏


 آسم و زمینه‌های ابتلا به آن ‏


دکتر ناهید محمدی فر متخصص آسم و آلرژی به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: آسم بیماری ناشی از التهابات کم و بیش جدی مجاری تنفسی در سطح نایژه‌ها و نایژک‌هاست که با مشکل در نفس کشیدن، نفس‌نفس زدن یا احساس فشار در سینه بروز می‌کند. این بیماری را می‌توان واکنش غیرعادی مجاری تنفسی نسبت به محرک‌های مختلف مانند عوامل حساسیت‌‌زای هوا، دود سیگار وآلودگی هوا دانست. ‏


 وی با بیان این مطلب که این بیماری مزمن در بیشتر موارد به شکل دوران‌های بحرانی ظاهر می‌شود می‌افزاید: آسم در بعضی افراد به مشکلی همیشگی تبدیل شده و مانع انجام فعالیت‌های روزمره می‌شود. بحران آسم معمولا با سرفه خشک و سپس مشکل در نفس کشیدن آغاز می‌شود و درنهایت به نفس‌نفس زدن واضح می‌انجامد که ممکن است با خروج خلط نیز همراه باشد. در زمان بحران آسم، بازشدن نایژه‌ها به‌دلیل واکنش التهابی جدی و انقباض دیواره نایژه‌ها کاهش می‌یابد. اگرچه بحران آسم غالبا با مصرف دارو بهبود می‌یابد، اما اصولا حالت خطرناکی، به‌ خصوص در افراد ضعیف مانند سالمندان و بیماران مبتلا به عفونت‌های تنفسی است.


 این متخصص آسم و آلرژی با اشاره به این مطلب که دوران کودکی و سنین حدود 40 سال با شیوع بالاتری از این بیماری همراه است یاد آوری می‌کند: آسم نخستین بیماری مزمن کودکان است به طوری که از هر 8 کودک، یکی دچار علائم آن می‌شود. خوشبختانه نیمی از آنان تا دوران نوجوانی به ‌طور کامل بهبود می‌یابند، اما همچنان جزو افراد در معرض خطر خواهند بود.


 وی در مورد علل بروز این بیماری می‌گوید: اگرچه علل بروز آسم به ‌طور دقیق شناخته نشده، اما به نظر می‌رسد عوامل وراثتی و محیطی در آن دخیل هستند. حدود 80درصد موارد آسم با حساسیت‌های تنفسی همراه است، اما یک واکنش آلرژیک محسوب نمی‌شود. افراد مبتلا به آسم دچار حساسیت بسیار شدیدی در نایژه‌ها هستند و نسبت به برخی مواد حساسیت دارند.


 عوامل زیر می‌توانند در بروز یا تشدید ناراحتی‌های تنفسی دخیل باشند، اما همیشه عامل ابتلا به آسم نیستند: عوامل حساسیت‌زای هوا (گرد و غبار، موی حیوانات و گرده گیاهان)،آلاینده‌های جوی،برخی داروها مانند آسپیرین و دیگر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، عفونت‌های مجاری تنفسی(سرماخوردگی، سینوزیت، برونشیت) زیرا سبب التهاب موضعی می‌شود،تمرینات جسمانی، به‌خصوص در محیط باز هنگام هوای سرد و خشک،هیجانات شدید مانند خنده، خشم و گریه، به‌خصوص در کودکان. ‏


علایم بیماری آسم ‏


 دکتر محمدی‌فر در مورد علائم آسم می‌افزاید: این علایم ممکن است متناوب یا دائمی باشند و پس از تمرین جسمانی یا در صورت وجود یکی از عوامل زمینه‌ساز بروز کند. این علائم عموماً در شب یا صبح زود بارزتر هستند. از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: مشکل در نفس کشیدن یا نفس‌نفس زدن،تنفس سوت‌مانند،احساس تنگی و فشار قفسه ‌سینه و سرفه خشک. در صورتی که علایم آسم در زمان بحران بیماری با تعریق، افزایش ضربان قلب، اختلال در صحبت کردن یا سرفه کردن، اضطراب شدید و تشنج (به‌خصوص در کودکان) و کبودی لب‌ها و انگشتان همراه باشد، بیمار باید فورا به مرکز درمانی منتقل شود.


آسم کنترل‌نشده ممکن است علائم همیشگی را داشته باشد و در موارد نادر به‌دلیل مشکلات حاد تنفسی حیات فرد را به خطر بیندازد. البته خوشبختانه بیشتر مبتلایان به آسم با رعایت اصول درمانی می‌توانند به زندگی عادی خود ادامه دهند و فعالیت‌های روزمره داشته باشند. گاهی اوقات یافتن عامل حساسیت بسیار دشوار و علائم شدید است. ‏


راه‌های تشخیص آسم


 وی در مورد راه‌های تشخیص آسم تاکید می‌کند: آزمایش خون یکی از عوامل تشخیصی این بیماری است. نوع دیگر نیز انجام تست‌های پوستی است‎. ‎


 شایع‌ترین دارویی که استفاده می‌شود، آنتی‌هیستامین است. این دارو بی‌ضرر است و می‌توان برای هر نوع حساسیتی از آن استفاده کرد. برای کنترل رینیت آلرژی می‌توان از داروهای استنشاقی نیز استفاده کرد. در بیماری آسم دارو بسیار موثر است وداروهای حاوی کورتون‌ نیز معمولا برای این بیماری تجویز می‌شود. کودکانی که به آسم مبتلا هستند حتما باید واکسن آنفلوانزا بزنند.


البته باید به این نکته نیز توجه داشت که کودکان قبل از 2سالگی معمولا دچار آسم نمی‌شوند و ممکن است به علت عفونت ویروسی دچار علائمی مانند آسم شوند.‎ هیچ کدام از درمان‌ها قطعی نیستند و فقط باید منتظر ماند تا به احتمال زیاد سیستم ایمنی بدن در آینده بتواند بر بیماری غلبه کند‎.


این متخصص آسم و آلرژی در مورد حمله آسم هم می‌افزاید: وقتی شدت علائم آسم از حد معمول بیشتر شود، به آن حمله آسم گفته می‌شود. حمله‌های آسم معمولا شدت متفاوتی دارند. بعضی از آنها گاهی آنقدر شدید می‌شوند که حتی می‌توانند خطرناک شوند.


اما بیشتر حمله‌های آسم از چنین شدتی برخوردار نیستند. در هر صورت، علائم حمله شدید آسم عبارتند از: تنگی نفس شدید و تنفس سطحی و سریع، عرق سرد، خس خس پیشرونده، استفاده از عضلات تنفسی فرعی که نشانه‌اش کشیده شدن پوست قفسه سینه و عضلات بین دنده‌ای به درون قفسه سینه است. ناتوانی در بیان یک جمله و افت سطح هوشیاری نیز بخش دیگری از نشانه‌هاست.


 کودکان و آسم


 دکتر محمدی‌فر در مورد کودکانی که مبتلا به آسم هستند می‌گوید: علاوه بر مراقبت‌های درمانی و سلامت که در منزل رعایت می‌شود، لازم است والدینی که فرزند آنها مبتلا به آسم است این مساله را با اولیای مدرسه در میان بگذارند. همچنین داروهای ضروری، به‌خصوص اسپری آسم باید همراه کودک باشد تا در صورت بروز حمله تنفسی دچار مشکلات حادتری نشود. از طرفی، ممکن است کودک تمایلی به بازگو کردن بیماری‌اش نداشته باشد پس بهتر است در این‌باره با او صحبت کنند تا اطلاعات دقیقی در مورد بیماری داشته باشد و بتواند در این زمینه با دیگر همکلاسی‌ها و مربیان مدرسه صحبت کند.


 نکته دیگر اینکه بعضی از والدین چنین کودکانی تصور می‌کنند ورزش برای فرزندانشان ممنوع است، در حالی که باید کودک را به انجام تمرینات جسمانی تشویق کرد. در واقع، بی‌تحرکی و اضافه‌ وزن جزو عوارض شایعی است که کودکان مبتلا به آسم دارند. پس توجه به این مسأله بسیار اهمیت دارد، اما باید با پزشک معالج در مورد محدودیت‌های احتمالی مشورت کرد. همچنین به جز موارد آسم شدید که به مراقبت‌های خاص نیاز دارد، کودک مبتلا به آسم می‌تواند در اردوها و فعالیت‌های فوق‌برنامه مدرسه شرکت کند. البته مربیان باید در این مورد به کودک توجه داشته باشند.


وی یاد آوری می‌کند: بروز علائم آسم در همه کودکان یکسان نیست، اما به‌طور کلی باید محرک‌های زمینه‌ساز آسم را در منزل کاهش داد. خودداری از نگهداری حیوان خانگی، تهویه منظم و مناسب در محیط منزل، اجتناب از رطوبت شدید در منزل مانند خشک کردن لباس در فضای داخلی و توجه به حذف آلاینده‌های شیمیایی و به‌خصوص دود است. ‏


 کنترل و درمان آسم


 این متخصص آسم و آلرژی در مورد کنترل و درمان آسم خاطر نشان می‌کند: آسم بیماری مزمنی است که تا کنون راه حلی برای ریشه‌کن کردن آن پیدا نشده، اما این بیماری را می‌توان به شکلی درمان و کنترل کرد که از بروز علائم و حمله‌های آن پیشگیری شود. در صورت کنترل بیماری آسم می‌توان از زندگی مطلوبی برخوردار بود، اما باید دانست که داروها تنها راه کنترل آسم نیستند، بلکه پرهیز از عوامل محرکی که سبب التهاب مجاری هوایی و تشدید آسم


یکی از اصول اولیه کنترل آسم، انجام اقدامات پیشگیرانه است. مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه برای کنترل آسم شامل این موارد هستند: برای مقابله با مایت (موجوداتی میکروسکوپی هستند که با چشم غیرمسلح نمی‌توانیم آنها را ببینیم) موجود در گردوخاک خانه‌ها باید بالش‌ها و تشک‌ها در پوشش‌های غیرقابل نفوذ مثل پوشش پلاستیکی پیچیده شوند. تمام ملحفه‌ها هفته‌ای یکباردرآب داغ 60درجه سانتیگراد شسته و در آفتاب خشک شوند.


در صورت امکان نباید از قالی به عنوان کفپوش استفاده کرد و وسایل فراوان مانند اسباب بازی، کتاب و مبلمان نیز نباید در داخل اتاق کودک نگهداری شوند. سطح رطوبت خانه باید کاهش یابد و هنگام نظافت منزل نیز بهتر است فرد مبتلا به آسم در منزل نباشد.


باید از نگهداری حیوانات خانگی در محیط داخل منزل خودداری شود و به هیچ وجه اجازه ورود حیوانات دست آموز مانند گربه و سگ به رختخواب داده نشود. از به کار بردن بالش یا تشک حاوی پر، پشم و کرک نیز باید اجتناب شود. سوسک نیز یکی از عوامل حساسیت‌زا است که باید با روش‌های مناسب برای دفع آن از محل کار و زندگی تلاش کرد.


باید از مصرف دخانیات یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار سایر افراد خودداری شود. همچنین اجازه سیگارکشیدن در خانه یا فضاهای بسته نباید به دیگران داده شود. هنگام آلودگی شدید هوا باید از خروج از منزل و ورزش در فضای آزاد اجتناب کرد.


به منظور پیشگیری از آلودگی هوای داخل منزل نیز باید از مصرف سوخت‌های بیولوژیک مانند چوب، فضولات و زباله خودداری کرد. تغذیه انحصاری با شیر مادر، بخصوص در شش ماه اول زندگی، خطر بروز آلرژی و آسم را کاهش می‌دهد؛ به همین دلیل برای پیشگیری از آسم بهتر است از شیرخشک استفاده نشود.‏


تغذیه بیماران مبتلا به آسم


 بابک مهرآورمتخصص تغذیه در مورد تغذیه بیماران مبتلا به آسم به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: شیوع ابتلا به آسم طی 10 سال گذشته در بسیاری از کشورهای دنیا افزایش یافته که نشان‌دهنده آلودگی محیط ‌زیست است. این در حالی است که با تغییر شیوه زندگی می‌توان این بیماری را کنترل کرد.


وی با بیان این مطلب که تغذیه نقش مهمی در بروز این بیماری دارد می‌افزاید: تغییر عادات غذایی یکی از جنبه‌های حائز اهمیت در بهبود کیفیت زندگی مبتلایان به آسم است و می‌تواند به پیشگیری و کاهش علائم بیماری کمک کند. توجه به تغذیه کاملا سالم باعث پیشگیری از فعالیت خیلی زیاد سلول‌های ایمنی می‌شود تا واکنش به آلودگی‌های هوا و عوامل حساسیت‌زا کاهش یابد.


بعضی از ریزمغذی‌ها و ویتامین‌ها نیز مانع از عملکرد رادیکال‌های آزاد می‌شوند، شدت و وخامت حملات آسم را کاهش می‌دهند و فعالیت ریه‌ها را بهبود می‌بخشند. خوراکی‌هایی مانند گوجه ‌فرنگی، چغندر، کاهو و سبزیجات برگ‌دار سبز مانند کلم بروکلی برای بهبود این بیماری مفید هستند. این خوراکی‌ها سرشار از فلاونوییدها هستند که به کاهش رادیکال‌های آزاد کمک می‌کنند. سیب، پرتقال، توت‌فرنگی و موز میوه‌های غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که به محافظت از بدن در برابر تاثیرات منفی آلودگی‌های محیطی کمک می‌کنند.


میوه‌ها همچنین مقدار بالایی ریزمغذی و انواع بتاکاروتن‌ها دارند که برای ریه‌ها مفید هستند. ماده غذایی دیگری که باید در تغذیه بیماران مبتلا به آسم گنجانده شود ماهی است. ماهی مهم‌ترین منبع اسیدهای چرب امگا3 است که به ریه‌ها کمک می‌کنند واکنش بهتری به محرک‌های عامل بروز آسم داشته باشند. این چربی‌ها می‌توانند با گرفتگی مجاری تنفسی و التهابات مقابله کنند.


البته گردو، دانه‌های کتان و سویا نیز سرشار از امگا3 هستند. زنجبیل، زردچوبه، سیر، فلفل و پیاز نیز به‌علت خواص ضدالتهابی می‌توانند سلول‌های عصبی ریه‌ها را تحریک کنند و علائم آسم را تسکین دهند. همچنین افرادی که مقدار فراوانی ویتامین ‏E‏ دریافت می‌کنند و کسانی که دخانیات مصرف نمی‌کنند، کمتر در معرض ابتلا به مشکلات تنفسی از جمله آسم هستند.


 این متخصص تغذیه درمورد ممنوعیت‌های غذایی برای بیماران آسمی تاکید می‌کند: بیماران مبتلا به آسم باید از مصرف مواد غذایی که واکنش‌های حساسیت‌زا درپی‌دارد پرهیز کنند. غذاهای ادویه‌دار به‌خصوص اگر در وعده شام میل شوند بسیار تحریک‌کننده هستند. همچنین مصرف شیر و لبنیات، شکلات، نان، شکر سفید، تخم‌مرغ و گندم نیز باید به حداقل برسد. همه این خوراکی‌ها باعث تولید بسیار زیاد مخاط‌ می‌شود که می‌تواند مجاری تنفسی را مسدود و وضعیت بیمار را وخیم‌تر کند.


همچنین باید از مصرف نمک زیاد پرهیز کرد زیرا مطالعات نشان می‌دهد شرایط آسم با مصرف سدیم ارتباط نزدیکی دارد. مصرف زیاد نمک تاثیر منفی بر ریه‌ها دارد زیرا نمک باعث می‌شود مایعات بیشتری در بافت‌های ریه جمع شوند. به‌علاوه، نمک تشکیل مخاط‌ها را نیز تشدید می‌کند که باعث تورم می‌شود و در ریه‌ها انسداد ایجاد خواهد کرد.


مصرف چربی‌های اشباع در بیماران مبتلا به آسم و ناراحتی‌های تنفسی باید کاهش یابد زیرا مطالعات نشان می‌دهد تنها یک وعده غذای حاوی چربی‌های اشباع می‌تواند التهابات را افزایش دهد و علائم آسم مانند سرفه و تنگی نفس را تشدید کند. انسداد موقت مجاری هوایی که اکسیژن را به ریه‌ها می‌رسانند، عامل چنین مشکلی است.


بهتر است به همین دلیل گوشت‌ها و لبنیات چرب کمتر در برنامه غذایی این بیماران گنجانده شود. نتایج مطالعات روی کودکان و نوجوان کشورهای مختلف نشان می‌دهد کودکانی که فست‌فود می‌خورند بیشتر در معرض ابتلا به حساسیت، اگزما و آسم هستند. در مورد گروهی که 3 بار یا بیشتر در هفته از این غذاها استفاده می‌کنند، احتمال ابتلا به آسم شدید تا 39درصد افزایش می‌یابد.


این در حالی است که مصرف حداقل 3 میوه در هفته این خطر را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد. به نظر می‌رسد مصرف فست‌فودها بیشتر بر شدت بیماری تاثیر دارد تا شیوع آن.


خوراکی‌های حاوی سولفیت‌ها نیز اصلا توصیه نمی‌شوند زیرا واکنش‌های آسم ‌دارند. سولفیت‌ها به‌عنوان نگهدارنده استفاده می‌شوند و در خوراکی‌های فراوری‌شده مانند چاشنی‌ها، انواع سس و میوه‌ها و سبزیجات خشک وجود دارند.


در این‌باره باید به برچسب مواد غذایی توجه کرد و اگر نام بی‌سولفیت پتاسیم، سولفیت سدیم، دی‌اکسیدگوگرد، متابیسولفیت سدیم، بی‌سولفات سدیم و متابیسولفیت پتاسیم درج شده بود باید از مصرف آنها پرهیز کرد. گلوتامات سدیم و آسپارتام نیز دیگر افزودنی‌های تشدید‌کننده علائم آسم هستند.


 پیشگیری از بیماری آسم


- کاهش حضور خانم‌های باردار و نوزادان در معرض دود دخانیات


‏- شیردهی انحصاری نوزادان تا 6 ماهگی با شیر مادر و پس از آن رعایت اصول تغذیه کمکی


‏- رعایت شیوه زندگی سالم، رژیم غذایی سرشار از اسیدهای چرب امگا 3، آنتی اکسیدان‌ها، به خصوص ویتامین‌های ‏C، ‏E، ‏A‏ و سلنیوم و کاش مصرف نمک به دلیل تاثیر مثبت در کاهش التهاب مجاری تنفسی


 ‏- انجام منظم تمرینات ورزشی و بهبود سلامت عمومی، به خصوص در صورت ابتلا به آسم


 ‏- نظافت منزل از آلودگی‌ها، گرد و غبار و کنه‌ها و استفاده از تهویه مناسب در محیط زندگی


 ‏- کاهش حضور در خیابان‌های پرتردد و استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی برای کمک به سلامت عمومی جامعه


‏- کاهش فعالیت‌های خارج از منزل در شرایط هوای ناسالم


‏- استفاده از ماسک هنگام حضور در محیط‌های آلوده


‏- بیماری آسم باید براساس شدت و عوامل تاثیرگذار و برخی آزمایش‌ها توسط پزشک متخصص درمان شود بنابراین از هر نوع خوددرمانی بپرهیزید.‏


از: بیتا مهدوی


منبع: روزنامه اطلاعات، شنبه 14 اردیبهشت98


1194

. انتهای پیام /*
 

ایران و دیوان بین المللی دادگستری

دانشگاه تبریز برگزار می کند:

ایران و دیوان بین المللی دادگستری

2 از 4

ایدئولوژی و امر خیالی از لاکان تا آلتوسر

انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می کند:

ایدئولوژی و امر خیالی از لاکان تا آلتوسر

3 از 4

یکجانبه گرایی و حقوق بین الملل

دانشکده نفت برگزار می کند:

یکجانبه گرایی و حقوق بین الملل

4 از 4

تازه ترين مطالب